Adhyaya 190

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल सोमतीर्थमनुत्तमम् । चन्द्रहासेति विख्यातं सर्वदैवतपूजितम्

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ, ಹೇ ಮಹೀಪಾಲ (ರಾಜನೇ)! ಅನುತ್ತಮ ಸೋಮತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದು ‘ಚಂದ್ರಹಾಸ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದ್ದು ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 2

यत्र सिद्धिं परां प्राप्तः सोमो राजा सुरोत्तमः

ಅಲ್ಲಿ ದೇವೋತ್ತಮನಾದ ರಾಜ ಸೋಮನು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । कथं सिद्धिमनुप्राप्तः सोमो राजा जगत्पतिः । तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व ममानघ

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಜಗತ್ಪತಿಯಾದ ರಾಜ ಸೋಮನು ಆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು? ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ನಿರಪರಾಧನೇ, ನನಗೆ ಹೇಳು।

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच । पुरा शप्तो मुनीन्द्रेण दक्षेण किल भारत । असेवनाद्धि दाराणां क्षयरोगी भविष्यसि

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭಾರತ! ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುನೀಂದ್ರ ದಕ್ಷನು ಸೋಮನಿಗೆ ಶಾಪವಿತ್ತನು—“ಪತ್ನಿಗಳ ಯಥಾವಿಧಿ ಸಂಗಮವನ್ನು ಮಾಡದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ನೀನು ಕ್ಷಯರೋಗಿಯಾಗುವೆ” ಎಂದು.

Verse 5

उद्वाहितानां पत्नीनां ये न कुर्वन्ति सेवनम् । या निष्ठा जायते तेषां तां शृणुष्व नरोत्तम

ವಿವಾಹಿತ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಯಥಾವಿಧಿ ಸಂಗಮವನ್ನು ಮಾಡದವರಿಗೆ ಯಾವ ಸ್ಥಿರ ಫಲ (ಪರಿಣಾಮ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ, ಓ ನರೋತ್ತಮ, ಅದನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 6

ऋतुकाले तु नारीणां सेवनाज्जायते सुतः । सुतात्स्वर्गश्च मोक्षश्च हीत्येवं श्रुतिनोदना

ಸ್ತ್ರೀಯರ ಋತುಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಗಮದಿಂದ ಪುತ್ರನು ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪುತ್ರನಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಲಭಿಸುತ್ತವೆ—ಇದು ಶ್ರುತಿಯ ಪ್ರೇರಣೆ.

Verse 7

तत्कालोचितधर्मेण ये न सेवन्ति तां नराः । तेषां ब्रह्मघ्नजं पापं जायते नात्र संशयः

ಆ ಕಾಲೋಚಿತ ಧರ್ಮದಂತೆ ಇದ್ದರೂ ಅವಳನ್ನು (ಪತ್ನಿಯನ್ನು) ಸಮೀಪಿಸದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಜನ್ಯ ಪಾಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 8

तेन पापेन घोरेण वेष्टतो रौरवे पतेत् । तस्य तद्रुधिरं पापाः पिबन्ते कालमीप्सितम्

ಆ ಘೋರ ಪಾಪದಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿ ಅವನು ‘ರೌರವ’ ಎಂಬ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪಾಪಿಗಳು ನಿಗದಿತ ಕಾಲವರೆಗೆ ಅವನ ರಕ್ತವನ್ನೇ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 9

ततोऽवतीर्णकालेन यां यां योनिं प्रयास्यति । तस्यां तस्यां स दुष्टात्मा दुर्भगो जायते सदा

ನಂತರ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಅವನು ಯಾವ ಯಾವ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ಆ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನು ಸದಾ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವಂತನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 10

नारीणां तु सदा कामो ह्यधिकः परिवर्तते । विशेषेण ऋतोः काले भिद्यते कामसायकैः

ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಕಾಮವು ಸದಾ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಪುನಃಪುನಃ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಋತುಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಕಾಮಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿತವಾದಂತೆ ಉದ್ರೇಕಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ।

Verse 11

परिभूता हि सा भर्त्रा ध्यायतेऽन्यं पतिं ततः । तस्याः पुत्रः समुत्पन्नो ह्यटते कुलमुत्तमम्

ಭರ್ತರಿಂದ ಅವಮಾನಿತಳಾದರೆ ಅವಳು ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಪುತ್ರನು ಉತ್ತಮ ಕುಲಕ್ಕೂ ಅಪಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಶಾಂತಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 12

स्वर्गस्थास्तेन पितरः पूर्वं जाता महीपते । पतन्ति जातमात्रेण कुलटस्तेन चोच्यते

ಓ ಮಹೀಪತೇ! ಅವನ ಕಾರಣದಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥರಾದ ಪಿತೃಗಳು ಆ ಶಿಶು ಜನಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ‘ಕುಲಟ’—ಕುಲಭ್ರಂಶಕ—ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 13

तेन कर्मविपाकेन क्षयरोगी शशी ह्यभूत् । त्यक्त्वा लोकं सुरेन्द्राणां मर्त्यलोकमुपागतः

ಆ ಕರ್ಮವಿಪಾಕದಿಂದ ಶಶೀ ಕ್ಷಯರೋಗಿಯಿಂದಾದನು; ಸುರೇಂದ್ರರ ಲೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮর্ত್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದನು।

Verse 14

तत्र तीर्थान्यनेकानि पुण्यान्यायतनानि च । भ्रमित्वा नर्मदां प्राप्तः सर्वपापप्रणाशिनीम्

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನೂ ಪರ್ಯಟಿಸಿ, ಕೊನೆಗೆ ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶಿನಿಯಾದ ನರ್ಮದೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 15

उपवासस्तु दानानि व्रतानि नियमाश्च ये । चचार द्वादशाब्दानि ततो मुक्तः स किल्बिषैः

ಅವನು ಉಪವಾಸ, ದಾನ, ವ್ರತ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು; ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು।

Verse 16

स्थापयित्वा महादेवं सर्वपातकनाशनम् । जगाम प्रभया पूर्णः सोमलोकमनुत्तमम्

ಸರ್ವಪಾತಕನಾಶಕನಾದ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದವನು ಅನುತ್ತಮ ಸೋಮಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 17

येनैव स्थापितो देवः पूज्यते वर्षसंख्यया । तावद्युगसहस्राणि तस्य लोकं समश्नुते

ಯಾರಿಂದ ದೇವನು ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದೆಯೋ, ಅವನು ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೋ, ಅಷ್ಟು ಯುಗಸಹಸ್ರಗಳು ಅವನು ಆ ದೇವಲೋಕವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 18

तेन देवान् विधानोक्तान् स्थापयन्ति नरा भुवि । अक्षयं चाव्ययं यस्मात्फलं भवति नान्यथा

ಆದ್ದರಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಾನದಂತೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಫಲ ಅಕ್ಷಯವೂ ಅವ್ಯಯವೂ ಆಗುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ।

Verse 19

सोमतीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्देवमीश्वरम् । जायते स नरो भूत्वा सोमवित्प्रियदर्शनः

ಸೋಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಈಶ್ವರ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು, ಪುನರ್ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಸೋಮತತ್ತ್ವ/ಸೋಮವಿಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿದವನಾಗಿ, ಮನೋಹರ ದರ್ಶನವುಳ್ಳ ಮಾನವನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 20

चन्द्रप्रभासे यो गत्वा स्नानं विधिवदाचरेत् । व्याधिना नाभिभूतः स्यात्क्षयरोगेण वा युतः

ಚಂದ್ರಪ್ರಭಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನು, ರೋಗದಿಂದ ಅಣಗಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಕ್ಷಯರೋಗದಿಂದಲೂ ಪೀಡಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 21

चन्द्रहास्ये नरः स्नात्वा द्वादश्यां तु नरेश्वर । चतुर्दश्यामुपोष्यैव क्षीरस्य जुहुयाच्चरुम्

ಓ ನರೆಶ್ವರಾ! ಚಂದ್ರಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಚತುರ್ಧಶಿಯಂದು ಉಪವಾಸವಿದ್ದು, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರಚರು (ಹಾಲನ್ನ) ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 22

मन्त्रैः पञ्चभिरीशानं पुरुषस्त्र्यम्बकं यजेत् । हविःशेषं स्वयं प्राश्य चन्द्रहास्येशमीक्षयेत्

ಐದು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಈಶಾನ—ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಪುರುಷನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಹವಿಷ್ಯಶೇಷವನ್ನು ತಾನೇ ಸೇವಿಸಿ, ಚಂದ್ರಹಾಸ್ಯೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 23

अनेन विधिना राजंस्तुष्टो देवो महेश्वरः । विधिना तीर्थयोगेन क्षयरोगाद्विमुच्यते

ಓ ರಾಜನ್! ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ವಿಧಿವತ್ತಾದ ತೀರ್ಥಯೋಗದಿಂದ ಸಾಧಕನು ಕ್ಷಯರೋಗದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 24

सप्तभिः सोमवारैर्यः स्नानं तत्र समाचरेत् । स वै कर्णकृताद्रोगान्मुच्यते पूजयञ्छिवम्

ಅಲ್ಲಿ ಏಳು ಸೋಮವಾರಗಳು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನು, ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಕಿವಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 25

अक्षिरोगस्तथा राजंश्चन्द्रहास्ये विनश्यति । चन्द्रहास्ये तु यो गत्वा ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । स्नानं समाचरेद्भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः

ಓ ರಾಜನೇ, ಚಂದ್ರಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ನೇತ್ರರೋಗವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 26

तत्र स्नानं च दानं च चन्द्रहास्ये शुभशुभम् । कृतं नृपवरश्रेष्ठ सर्वं भवति चाक्षयम्

ಓ ನೃಪವರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಚಂದ್ರಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ದಾನದಿಂದ ಏನು ಮಾಡಿದರೂ—ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ—ಅದರ ಫಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 27

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । चन्द्रहास्ये तु ये स्नात्वा पश्यन्ति ग्रहणं नराः

ಧನ್ಯರು ಆ ಮಹಾತ್ಮರು; ಅವರ ಜನ್ಮ ನಿಜಕ್ಕೂ ಸುಜೀವಿತ—ಚಂದ್ರಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಗ್ರಹಣವನ್ನು ನೋಡುವವರು।

Verse 28

वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुरा कृतम् । स्नानमात्रात्तु राजेन्द्र तत्र तीर्थे प्रणश्यति

ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ವಾಣಿ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕರ್ಮದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಯಾವ ಪಾಪವಾದರೂ, ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 29

बहवस्तन्न जानन्ति महामोहसमन्विताः । देहस्थ इव सर्वेषां परमात्मेव संस्थितम्

ಮಹಾಮೋಹದಿಂದ ಆವೃತರಾದ ಅನೇಕರು ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯರು; ಅದು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ದೇಹಸ್ಥವಂತೆ ಇದ್ದು, ಪರಮಾತ್ಮನಂತೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 30

पश्चिमे सागरे गत्वा सोमतीर्थे तु यत्फलम् । तत्समग्रमवाप्नोति चन्द्रहास्ये न संशयः

ಪಶ್ಚಿಮ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸೋಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಫಲ ಯಾವದೋ, ಅದೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲ ಚಂದ್ರಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 31

संक्रान्तौ च व्यतीपाते विषुवे चायने तथा । चन्द्रहास्ये नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ವ್ಯತೀಪಾತ, ವಿಷುವ ಮತ್ತು ಅಯನಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 32

ते मूढास्ते दुराचारास्तेषां जन्म निरर्थकम् । चन्द्रहास्यं न जानन्ति नर्मदायां व्यवस्थितम्

ಅವರು ಮೂಢರು, ದುರಾಚಾರಿಗಳು; ಅವರ ಜನ್ಮ ವ್ಯರ್ಥ—ನರ್ಮದೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಚಂದ್ರಹಾಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯದವರು।

Verse 33

चन्द्रहास्ये तु यः कश्चित्संन्यासं कुरुते नृप । अनिवर्तिका गतिस्तस्य सोमलोकात्कदाचन

ಓ ನೃಪ! ಚಂದ್ರಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಗತಿ ಅನಿವರ್ತನೀಯ; ಅವರು ಸೋಮಲೋಕದಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಮರಳರು।

Verse 190

अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ (ಅಧ್ಯಾಯ-ಚಿಹ್ನೆ).