Adhyaya 184

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । धौतपापं ततो गच्छेद्भृगुतीर्थसमीपतः । वृषेण तु भृगुस्तत्र भूयोभूयो धुतस्ततः

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಭೃಗುತೀರ್ಥದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ‘ಧೌತಪಾಪ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ವೃಷಭದ ಮೂಲಕ ಭೃಗು ಮುನಿಯು ಮರುಮರು ಧೌತಗೊಂಡು ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 2

धौतपापं तु तत्तेन नाम्ना लोकेषु विश्रुतम् । तत्र स्थितो महादेवस्तुष्ट्यर्थं भृगुसत्तमे

ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅದು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ‘ಧೌತಪಾಪ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಭೃಗುಶ್ರೇಷ್ಠನ ತೃಪ್ತಿ (ಅನುಗ್ರಹ)ಗಾಗಿ ಮಹಾದೇವನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 3

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा शाठ्येनापि नरेश्वर । मुच्यते सर्वपापेभ्यो नात्र कार्या विचारणा

ಹೇ ನರೇಶ್ವರ! ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು—even ಕಪಟದಿಂದಲೂ—ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವನು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 4

यस्तु सम्यग्विधानेन तत्र स्नात्वार्चयेच्छिवम् । देवान्पितॄन्समभ्यर्च्य मुच्यते सर्वपातकैः

ಆದರೆ ಯಾರು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಾನದಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ದೇವರುಗಳನ್ನೂ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿ, ಅವನು ಸರ್ವ ಮಹಾಪಾತಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 5

ब्रह्महत्या गवां वध्या तत्र तीर्थे युधिष्ठिर । प्रविशेन्न सदा भीता प्रविष्टापि क्षयं व्रजेत्

ಹೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ! ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವೂ ಹಾಗೂ ಗೋವಧೆಯ ಪಾಪವೂ ಆ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಸದಾ ಭಯದಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ ಅಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 6

युधिष्ठिर उवाच । आश्चर्यभूतं लोकेऽस्मिन्कथयस्व द्विजोत्तम । प्रविशेन्न ब्रह्महत्या यथा वै धौतपाप्मनि

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು; ಧೌತಪಾಪದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪ ಹೇಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ?

Verse 7

ब्रह्महत्यासमं पापं भविता नेह किंचन । कथं वा धौतपापे तु प्रविष्टं नश्यते द्विज । एतद्विस्तरतः सर्वं पृच्छामि वद कौतुकात्

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪಾಪ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ. ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಅದು ಧೌತಪಾಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ ಹೇಗೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ? ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾನು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ; ಹೇಳು।

Verse 8

मार्कण्डेय उवाच । आदिसर्गे पुरा शम्भुर्ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । विकारं पञ्चमं दृष्ट्वा शिरोऽश्वमुखसन्निभम्

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು: "ಆದಿಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಶಂಭುವು ಪರಮೇಷ್ಠಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಕುದುರೆಯ ಮುಖದಂತಿರುವ ಐದನೇ ತಲೆಯನ್ನು ಕಂಡನು."

Verse 9

अङ्गुष्ठाङ्गुलियोगेन तच्छिरस्तेन कृन्तितम् । कृत्तमात्रे तु शिरसि ब्रह्महत्याऽभवत्तदा

ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳಿನ ಯೋಗದಿಂದ ಆ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷವು ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 10

ब्रह्महत्यायुतश्चासीदुत्तरे नर्मदातटे । धुनितं तु यतो राजन्वृषेण धर्ममूर्तिना

ಎಲೈ ರಾಜನೇ! ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯು ಇತ್ತು, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಮೂರ್ತಿಯಾದ ವೃಷಭವು ಅದನ್ನು ಕೊಡವಿ ಹಾಕಿತು.

Verse 11

तत्र धौतेश्वरीं देवीं स्थापितां वृषभेण तु । ददर्श भगवाञ्छम्भुः सर्वदैवतपूजिताम्

ಅಲ್ಲಿ ವೃಷಭನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸಕಲ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ದೇವಿಯಾದ ಧೌತೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಭಗವಾನ್ ಶಂಭುವು ಕಂಡನು.

Verse 12

दृष्ट्वा धौतेश्वरीं दुर्गां ब्रह्महत्याविनाशिनीम् । तत्र विश्रममाणश्च शङ्करस्त्रिपुरान्तकः

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಧೌತೇಶ್ವರಿ ದುರ್ಗೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ತ್ರಿಪುರಾಂತಕನಾದ ಶಂಕರನು ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸಿದನು.

Verse 13

स शङ्करो ब्रह्महत्याविहीनं मेने त्मानं तस्य तीर्थस्य भावात् । सुविस्मितो देवदेवो वरेण्यो दृष्ट्वा दूरे ब्रह्महत्यां च तीर्थात्

ಆ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಶಂಕರನು ತನ್ನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷರಹಿತನೆಂದು ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿದನು. ದೇವದೇವ ವರೆಣ್ಯ ಮಹಾದೇವನು ಅತೀವ ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ತೀರ್ಥದಿಂದ ದೂರ ನಿಂತಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 14

विधौतपापं महितं धर्मशक्त्या विशेन्न हत्या देवीभयात्प्रभीता । रक्ताम्बरा रक्तमाल्योपयुक्ता कृष्णा नारी रक्तदामप्रसक्ता

ಧರ್ಮಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಹಿಮೆಯಾದ ‘ವಿಧೌತಪಾಪ’ದಲ್ಲಿ ‘ಹತ್ಯಾ’ ದೇವೀಭಯದಿಂದ ಭೀತಳಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು. ಅವಳು ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿ, ಕೆಂಪು ಮಾಲ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ ಕృష్ణವರ್ಣದ ನಾರಿಯಾಗಿ, ಕೆಂಪು ದಾಮ/ಹಾರಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.

Verse 15

मां वाञ्छन्ती स्कन्धदेशं रहस्ये दूरे स्थिता तीर्थवर्यप्रभावात् । संचिन्त्य देवो मनसा स्मरारिर्वासाय बुद्धिं तत्र तीर्थे चकार

ನನ್ನನ್ನು ಬಯಸಿದರೂ ಅವಳು ಸ್ಕಂದದೇಶದ ರಹಸ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದೂರವೇ ನಿಂತಳು. ಇದನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದ ಸ್ಮರಶತ್ರು ದೇವನು ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಅದೇ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

Verse 16

विमृश्य देवो बहुशः स्थितः स्वयं विधौतपापः प्रथितः पृथिव्याम् । बभूव तत्रैव निवासकारी विधूतपापनिकटप्रदेशे

ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ದೇವನು ಸ್ವತಃ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದನು. ಆ ಸ್ಥಳವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ವಿಧೌತಪಾಪ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು; ಪಾಪವಿಧ್ವಂಸನದ ಸಮೀಪ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅವನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಮಾಡಿದನು.

Verse 17

तदाप्रभृति राजेन्द्र ब्रह्महत्याविनाशनम् । विधौतपापं तत्तीर्थं नर्मदायां व्यवस्थितम्

ಆ ಸಮಯದಿಂದ, ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನರ್ಮದೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಆ ತೀರ್ಥವು ‘ವಿಧೌತಪಾಪ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ನಾಶಕವೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.

Verse 18

आश्वयुक्शुक्लनवमी तत्र तीर्थे विशिष्यते । दिनत्रयं तु राजेन्द्र सप्तम्यादिविशेषतः

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆಶ್ವಯುಜ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ನವಮಿ ತಿಥಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಸಪ್ತಮಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸುವ ಮೂರು ದಿನಗಳ ವ್ರತವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 19

समुपोष्याष्टमीं भक्त्या साङ्गं वेदं पठेत्तु यः । अहोरात्रेण चैकेन ऋग्यजुःसामसंज्ञकम्

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಷ್ಟಮಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು, ವೇದವನ್ನು ಅದರ ಅಂಗಗಳೊಡನೆ ಪಠಿಸಿ, ಒಂದೇ ದಿನ-ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಋಗ್-ಯಜುಃ-ಸಾಮ ಎಂಬ ತ್ರಿವೇದ ಪಠನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೋ—

Verse 20

अभ्यसन्ब्रह्महत्याया मुच्यते नात्र संशयः । वृषलीगमनं चैव यश्च गुर्वङ्गनागमः

ಈ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಫಲದಿಂದ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ವೃಷಲೀಗಮನದ ದೋಷದಿಂದಲೂ, ಗುರುಪತ್ನೀಗಮನದ ದೋಷದಿಂದಲೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Verse 21

स्नात्वा ब्रह्मरसोत्कृष्टे कुम्भेनैव प्रमुच्यते । वन्ध्या स्त्रीजननी या तु काकवन्ध्या मृतप्रजा

ಬ್ರಹ್ಮರಸದಿಂದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಂಭದ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ವಂಧ್ಯೆ, ಕಾಕವಂಧ್ಯೆ ಅಥವಾ ಮೃತಪ್ರಜೆಯಾದ ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಆ ದುಃಖದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾಳೆ.

Verse 22

सापि कुम्भोदकैः स्नाता जीवत्पुत्रा प्रजावती । अपठस्तु नरोपोष्य ऋग्यजुःसामसम्भवाम्

ಅವಳೂ ಕುಂಭೋದಕದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಜೀವಂತ ಪುತ್ರರ ತಾಯಿಯಾಗಿ, ಸಂತಾನವತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಪಠಿತನಾದ ಪುರುಷನೂ ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು, ಋಗ್-ಯಜುಃ-ಸಾಮದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ವಿಧಿಯನ್ನು (ವೇದಜಪವನ್ನು) ಆಶ್ರಯಿಸಿದರೆ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 23

ऋचमेकां जपन्विप्रस्तथा पर्वणि यो नृप । अनृचोपोष्य गायत्रीं जपेद्वै वेदमातरम्

ಹೇ ರಾಜನೇ! ಪರ್ವದಿನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಒಂದೇ ಋಚೆಯನ್ನಾದರೂ ಜಪಿಸಿದರೆ ಅವನು ಧನ್ಯನು. ಋಚಾಪಾಠಕ್ಕೆ ಅಸಮರ್ಥನಾದವನು ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು ವೇದಮಾತೆ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಜಪಿಸಲಿ.

Verse 24

जपन्नवम्यां विप्रेन्द्रो मुच्यते पापसञ्चयात् । एवं तु कथितं तात पुराणोक्तं महर्षिभिः

ನವಮೀ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಜಪ ಮಾಡುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪಾಪಸಂಚಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಿಯ ತಾತಾ! ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 25

धौतपापं महापुण्यं शिवेन कथितं मम । प्राणत्यागं तु यः कुर्याज्जले वाग्नौ स्थलेऽपि वा

ಈ ‘ಧೌತಪಾಪ’ ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಶಿವನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೆಲದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವವನು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 26

स गच्छति विमानेन ज्वलनार्कसमप्रभः । हंसबर्हिप्रयुक्तेन सेव्यमानोऽप्सरोगणैः

ಅವನು ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ನವಿಲುಗಳು ಜೋಡಿಸಲಾದ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 27

शिवस्य परमं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम् । क्रीडते स्वेच्छया तत्र यावच्चन्द्रार्कतारकम्

ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದ ಶಿವನ ಪರಮಧಾಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಇರುವವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆನಂದವಾಗಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 28

धौतपापे तु या नारी कुरुते प्राणसंक्षयम् । तत्क्षणादेव सा पार्थ पुरुषत्वमवाप्नुयात्

ಹೇ ಪಾರ್ಥ! ಧೌತಪಾಪದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗಮಾಡುತ್ತಾಳೋ, ಆಕೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 29

अथ किं बहुनोक्तेन शुभं वा यदि वाशुभम् । तदक्षयफलं सर्वं धौतपापे कृतं नृप

ಹೇ ನೃಪ! ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ? ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ, ಧೌತಪಾಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಅಕ್ಷಯ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 30

संन्यसेन्नियमेनान्नं संन्यसेद्विषयादिकम् । फलमूलादिकं चैव जलमेकं न संत्यजेत्

ನಿಯಮದಿಂದ ಪಕ್ತಾನ್ನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ವಿಷಯಭೋಗಾದಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು; ಫಲಮೂಲಾದಿಗಳಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಒಂದೇ ಜಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು।

Verse 31

एवं यः कुरुते पार्थ रुद्रलोकं स गच्छति । तत्र भुक्त्वाखिलान्भोगाञ्जायते भुवि भूपतिः

ಹೇ ಪಾರ್ಥ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸುವವನು ರುದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ನಂತರ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 184

अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ. (ಇದು ಅಧ್ಯಾಯ-ಸಮಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆ/ಚಿಹ್ನೆ.)