Adhyaya 183

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अतः परं महाराज गच्छेत्केदारसंज्ञकम् । यत्र गत्वा महाराज श्राद्धं कृत्वा पिबेज्जलम् । सम्पूज्य देवदेवेशं केदारोत्थं फलं लभेत्

ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾರಾಜ, ಇದಾದ ಮೇಲೆ ‘ಕೇದಾರ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಹೇ ರಾಜನೇ, ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಆ ಜಲವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿ, ದೇವದೇವೇಶ್ವರನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಕೇದಾರತೀರ್ಥೋತ್ಪನ್ನ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कथमत्र सुरश्रेष्ठ केदाराख्यः स्थितः स्वयम् । उत्तरे नर्मदाकूले एतद्विस्तरतो वद

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್ ‘ಕೇದಾರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ? ನರ್ಮದೆಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पुरा कृतयुगस्यादौ शङ्करस्तु महेश्वरः । भृगुणाराधितः शप्तः श्रिया च भृगुकच्छके

ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕೃತಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಶಂಕರ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಭೃಗು ಆರಾಧಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಭೃಗುಕಚ್ಛದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಅವನಿಗೆ ಶಾಪವನ್ನೂ ನೀಡಿದಳು.

Verse 4

अपवित्रमिदं क्षेत्रं सर्ववेदविवर्जितम् । भविष्यति नृपश्रेष्ठ गतेत्युक्त्वा हरिप्रिया

“ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅಪವಿತ್ರವಾಗಿ, ಸಮಸ್ತ ವೇದಸಾನ್ನಿಧ್ಯವಿಲ್ಲದಾಗುವುದು”—ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹರಿಪ್ರಿಯಾ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟಳು.

Verse 5

तपश्चचार विपुलं भृगुर्वर्षसहस्रकम् । वायुभक्षो निराहारश्चिरं धमनिसंततः

ನಂತರ ಭೃಗು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಪಾರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು—ವಾಯುವನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅನ್ನಪಾನಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಾಡಿ-ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ನಿಂತನು.

Verse 6

ततः प्रत्यक्षतामागाल्लिङ्गीभूतो महेश्वरः । प्रादुर्भूतस्तु सहसा भित्त्वा पातालसप्तकम्

ನಂತರ ಮಹೇಶ್ವರನು ಲಿಂಗರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು; ಏಳು ಪಾತಾಳಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಸಹಸಾ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು.

Verse 7

ददर्शाथ भृगुर्देवमौत्पलीं केलिकामिव । स्तुतिं चक्रे स देवाय स्थाणवे त्र्यम्बकेति च

ಆಮೇಲೆ ಭೃಗು ದೇವರನ್ನು ಕ್ರೀಡಾಮಯವಾಗಿ ಅರಳಿದ ಪದ್ಮಲತೆಯಂತೆ ಮನೋಹರವಾಗಿ ಕಂಡು, ‘ಸ್ಥಾಣು’ ಹಾಗೂ ‘ತ್ರ್ಯಂಬಕ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದನು.

Verse 8

एवं स्तुतः स भगवान् प्रोवाच प्रहसन्निव । पुनः पुनर्भृगुं मत्तः किंतु प्रार्थयसे मुने

ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಗವಾನ್ ನಗುವಿನಂತೆ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಮುನಿ ಭೃಗು, ಪುನಃ ಪುನಃ ನೀನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಏನು ಬೇಡುತ್ತೀಯ?”

Verse 9

भृगुरुवाच । पञ्चक्रोशमिदं क्षेत्रं पद्मया शापितं विभो । उपवित्रमिदं क्षेत्रं सर्ववेदविवर्जितम् । भविष्यतीति च प्रोच्य गता देवी विदं प्रति

ಭೃಗು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ವಿಭೋ, ಐದು ಕ್ರೋಶ ವಿಸ್ತಾರದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪದ್ಮಾದೇವಿಯ ಶಾಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ‘ಈ ಸ್ಥಳ ಅಪವಿತ್ರವಾಗಿ, ಸರ್ವವೇದವಿವರ್ಜಿತವಾಗುವುದು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ದೇವಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೊರಟುಹೋದಳು.”

Verse 10

पुनः पवित्रतां याति यथेदं क्षेत्रमुत्तमम् । तथा कुरु महेशान प्रसन्नो यदि शङ्कर

“ಹೇ ಮಹೇಶಾನ, ಹೇ ಶಂಕರ, ನೀವು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಉತ್ತಮ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪುನಃ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ದಯಮಾಡಿ ಮಾಡಿ.”

Verse 11

ईश्वर उवाच । केदाराख्यमिदं ब्रह्मंल्लिङ्गमाद्यं भविष्यति । कृत्वेदमादिलिङ्गानि भविष्यन्ति दशैव हि

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ! ಈ ಲಿಂಗವು ‘ಕೇದಾರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆದ್ಯಲಿಂಗವಾಗುವುದು. ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ನಂತರ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ಆದಿಲಿಂಗಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸುವವು.

Verse 12

एकादशमदृश्यं हि क्षेत्रमध्ये भविष्यति । पावयिष्यति तत्क्षेत्रमेकादशः स्वयं विभुः

ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಲಿಂಗವು ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಕ್ಷೇತ್ರಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸುವುದು. ಆ ಹನ್ನೊಂದನೆಯವನೇ ಸ್ವಯಂ ವಿಭು, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೆಲ್ಲ ಪಾವನಗೊಳಿಸುವನು.

Verse 13

तथा वै द्वादशादित्या मत्प्रसादात्तु मूर्तितः । वसिष्यन्ति भृगुक्षेत्रे रोगदुःखनिबर्हणाः

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರು ಮೂರ್ತಿರೂಪದಿಂದ ಭೃಗುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ರೋಗದುಃಖಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವರು.

Verse 14

दुर्गाः ह्यष्टादश तथा क्षेत्रपालास्तु षोडश । भृगुक्षेत्रे भविष्यन्ति वीरभद्राश्च मातरः

ಭೃಗುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾದಶ ದುರ್ಗೆಯರು ಹಾಗೂ ಷೋಡಶ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಕರು (ರಕ್ಷಕರು) ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸುವರು; ಹಾಗೆಯೇ ವೀರಭದ್ರ ಮತ್ತು ಮಾತೃಕೆಯರೂ ಇರುವರು.

Verse 15

पवित्रीकृतमेतद्धि नित्यं क्षेत्रं भविष्यति । नाघमासे ह्युषःकाले स्नात्वा मासं जितेन्द्रियः

ಈ ಸ್ಥಳವು ಪವಿತ್ರೀಕೃತವಾಗಿ ಸದಾ ನಿತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುವುದು. ಮತ್ತು ನಾಘಮಾಸದಲ್ಲಿ ಉಷಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ತಿಂಗಳೆಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹದಿಂದ ಇರುವವನು…

Verse 16

यः पूजयति केदारं स गच्छेच्छिवमन्दिरम् । तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा पित्ःनुद्दिश्य भारत । श्राद्धं ददाति विधिवत्तस्य प्रीताः पितामहाः

ಕೇದಾರವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು ಶಿವಮಂದಿರ/ಶಿವಧಾಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಭಾರತ, ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವನ ಪಿತಾಮಹರು ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 17

इति ते कथितं सम्यक्केदाराख्यं सविस्तरम् । सर्वपापहरं पुण्यं सर्वदुःखप्रणाशनम्

ಇಂತೆ ‘ಕೇದಾರ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನಿನಗೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆನು. ಅದು ಪುಣ್ಯಕರ, ಸರ್ವಪಾಪಹರ ಮತ್ತು ಸರ್ವದುಃಖಪ್ರಣಾಶಕವಾಗಿದೆ.

Verse 183

अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ—ಇದು ಅಧ್ಯಾಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ/ವಿಭಾಗ ಸೂಚಕ ಪದ.