Adhyaya 182

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो भृगुः श्रिया चैव समेतः कच्छपं गतः । अभिनन्द्य यथान्यायमुवाच वचनं शुभम्

ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಭೃಗು ಶ್ರೀಯೊಂದಿಗೆ ಕಚ್ಛಪನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅವನು ಶುಭವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು।

Verse 2

त्वया धृता धरा सर्वा तथा लोकाश्चराचराः । तथैव पुण्यभावत्वात्स्थितस्तत्र महामते

ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಸಮಸ್ತ ಧರೆಯು ಧಾರಿತವಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಚರಾಚರಗಳಾದ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳೂ. ನಿನ್ನ ಪುಣ್ಯಸ್ವಭಾವದಿಂದ, ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ಸುದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ।

Verse 3

चातुर्विद्यस्य संस्थानं करोमि रमया सह । यदि त्वं मन्यसे देव तदादेशय मां विभो

ರಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಚಾತುರ್ವಿದ್ಯೆಗೆ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥಾನ (ಆಸನ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ನಿನಗೆ ಸಮ್ಮತವಾದರೆ, ಹೇ ದೇವ, ಹೇ ವಿಭೋ, ನನಗೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡು।

Verse 4

कूर्म उवाच । एवमेव द्विजश्रेष्ठ मम नामाङ्कितं पुरम् । भविष्यति महत्कालं ममोपरि सुसंस्थितम्

ಕೂರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—“ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುವುದು, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ! ನನ್ನ ನಾಮಾಂಕಿತವಾದ ಒಂದು ಪುರವು ಉಂಟಾಗುವುದು. ಅದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ನನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ಸುದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವುದು।”

Verse 5

अचलं सुस्थिरं तात न भीः कार्या सुलोचने । एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं कच्छपस्य मुखाच्च्युतम्

“ಇದು ಅಚಲವಾಗಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಸುದೃಢವಾಗಿಯೂ ಇರುವುದು, ಹೇ ತಾತ! ಹೇ ಸುಲೋಚನೆ, ಭಯಪಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ।” ಕಚ್ಛಪನ ಮುಖದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಈ ಶುಭವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ…

Verse 6

हृष्टस्तुष्टः श्रिया सार्द्धं पद्मयोनिसुतो भृगुः । अभीचि उदये प्राप्ते कृतकौतुकमङ्गलः

ಆಗ ಪದ್ಮಯೋನಿ (ಬ್ರಹ್ಮ)ಯ ಪುತ್ರನಾದ ಭೃಗು, ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ)ಯೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಅಭೀಚಿಯ ಉದಯದ ಶುಭಮುಹೂರ್ತ ಬಂದಾಗ, ಕೌತುಕ-ಕಲಶಾದಿ ಮಂಗಳಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 7

नन्दने वत्सरे माघे पञ्चम्यां भरतर्षभ । शस्ते तु ह्युत्तरायोगे कुम्भस्थे शशिमण्डले

ನಂದನ ಸಂವತ್ಸರದಲ್ಲಿ, ಮಾಘಮಾಸದ ಪಂಚಮಿಯಲ್ಲಿ, ಹೇ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ! ಶುಭ ಉತ್ತರಾಯಣ-ಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರಮಂಡಲವು ಕುಂಭರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದಾಗ…

Verse 8

रेवाया उत्तरे तीरे गम्भीरे चाभिवारुणि । प्रागुदक्प्रवणे देशे कोटितीर्थसमन्वितम्

ರೇವಾ (ನರ್ಮದಾ)ಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಗಂಭೀರ ಹಾಗೂ ಜಲಸಮೃದ್ಧ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಜಲದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಇಳಿಜಾರಿರುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ—ಕೋಟಿತೀರ್ಥಸಮನ್ವಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 9

क्रोशप्रमाणं तत्क्षेत्रं प्रासादशतसंकुलम् । अचिरेणैव कालेन तपोबलसमन्वितः । विचिन्त्य विश्वकर्माणं चकार भृगुसत्तमः

ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಒಂದು ಕ್ರೋಶ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದು, ನೂರಾರು ಪ್ರಾಸಾದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ, ತಪೋಬಲಸಂಪನ್ನನಾದ ಭೃಗುಶ್ರೇಷ್ಠನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 10

ब्राह्मणा वेदविद्वांसः क्षत्रिया राज्यपालकाः । वैश्या वृत्तिरतास्तत्र शूद्राः शुश्रूषकास्त्रिषु

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವೇದವಿದ್ವಾಂಸರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ರಾಜ್ಯಪಾಲಕರು, ವೈಶ್ಯರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು, ಶೂದ್ರರು ಮೂರು (ಉನ್ನತ ವರ್ಣಗಳ) ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 11

एवं श्रिया वृतं क्षेत्रं परमानन्दनन्दितम् । निर्मितं भृगुणा तात सर्वपातकनाशनम् । इति भृगुकच्छोत्पत्तिः

ಹೀಗೆ ಶ್ರೀಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ, ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಹಾಗೂ ಸರ್ವಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವು, ಹೇ ತಾತಾ! ಭೃಗುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು. ಇತಿ ಭೃಗುಕಚ್ಛೋತ್ಪತ್ತಿಃ।

Verse 12

मार्कण्डेय उवाच । ततः कालेन महता कस्मिंश्चित्कारणान्तरे । देवलोकं जगामाशु लक्ष्मीरृषिसमागमे

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಬಹುಕಾಲವಾದ ಮೇಲೆ, ಯಾವುದೋ ಮಧ್ಯಂತರ ಕಾರಣದಿಂದ, ಋಷಿಗಳ ಸಮಾಗಮದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಳು।

Verse 13

समर्प्य कुञ्चिकाट्टालं भृगवे ब्रह्मवादिने । पालयस्व यथार्थं वै स्थानकं मम सुव्रत

ಕೀಲಿಯನ್ನೂ ದ್ವಾರಪಾಲ್ಯದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿ ಭೃಗುವಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—ಹೇ ಸುವ್ರತ, ನನ್ನ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಾಪಾಡು।

Verse 14

देवकार्याण्यशेषाणि कृत्वा श्रीः पुनरागता । आजगाम रमा देवी भृगुकच्छं त्वरान्विता

ದೇವಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅವಶೇಷವಿಲ್ಲದೆ ನೆರವೇರಿಸಿ ಶ್ರೀ (ರಮಾ) ಮತ್ತೆ ಮರಳಿದಳು; ತ್ವರೆಯೊಂದಿಗೆ ದೇವಿ ರಮಾ ಭೃಗುಕಚ್ಛಕ್ಕೆ ಬಂದಳು।

Verse 15

प्रार्थितं कुञ्चिकाट्टालं स्वगृहं सपरिग्रहम् । भृगुर्यदा तदा पार्थ मिथ्या नास्ति तदा वदत

ಕೀಲಿಯೂ ಅಡ್ಡಕಟ್ಟೆಯೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವಗೃಹವು ಸಪರಿಗ್ರಹವಾಗಿ—ಇಂತೆಂದು ಬೇಡಲ್ಪಟ್ಟುದನ್ನು ಭೃಗು ಯಾವಾಗ ಹೇಳುವನೋ, ಆಗ ಹೇ ಪಾರ್ಥ (ರಾಜನೇ), ‘ಇದು ಮಿಥ್ಯೆಯಲ್ಲ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸು।

Verse 16

एव विवादः सुमहान्संजातश्च नरेश्वर । ममेति मम चैवेति परस्परसमागमे

ಹೀಗೆ, ಹೇ ನರೇಶ್ವರ, ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಾದಾಗ ‘ನನ್ನದು! ನನ್ನದೇ!’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವಿವಾದ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 17

ततः कालेन महता भृगुणा परमर्षिणा । चातुर्विद्यप्रमाणार्थं चकार महतीं स्थितिम्

ನಂತರ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಪರಮರ್ಷಿ ಭೃಗು ಚಾತುರ್ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣ-ನಿರ್ಣಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಮಹತ್ತಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 18

अस्मदीयं यथा सर्वं नगरं मृगलोचने । चातुर्विद्या द्विजाः सर्वे तथा जानन्ति सुन्दरि

ಹೇ ಮೃಗಲೋಚನೆ ಸುಂದರಿ, ಈ ಸಮಸ್ತ ನಗರವು ನಮ್ಮದೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಚಾತುರ್ವಿದ್ಯಾವಿದರಾದ ಎಲ್ಲ ದ್ವಿಜರೂ ಅದನ್ನೇ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ।

Verse 19

श्रीरुवाच । प्रमाणं मम विप्रेन्द्र चातुर्वण्या न संशयः । मदीयं वा त्वदीयं वा कथयन्तु द्विजोत्तमाः

ಶ್ರೀ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯವೇ ನನ್ನ ಪ್ರಮಾಣ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ನನ್ನದೇ ಅಥವಾ ನಿನ್ನದೇ ಎಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಹೇಳಲಿ।

Verse 20

ततः समस्तैर्विबुधैः सम्प्रधार्य परस्परम् । द्विधा तैर्वाक्स्थलं दृष्ट्वा ब्राह्मणा नृपसंहितम्

ನಂತರ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಚಿಸಿ, ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದರು।

Verse 21

अष्टादशसहस्राणि नोचुर्वै किंचिदुत्तरम् । अष्टादशसहस्रेषु भृगुकोपभयान्नृप । उक्तं च तालकं हस्ते यस्य तस्येदमुत्तरम्

ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರರು ಏನೂ ಉತ್ತರ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಆ ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರರಲ್ಲಿ, ಹೇ ನೃಪ, ಭೃಗುಕೋಪದ ಭಯದಿಂದ ಅವರು ಹೇಳಿದರು—“ಯಾರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತಾಳಕ (ಕೊಂಡಿ) ಇದೆಯೋ, ಇದು ಅವನದೇ; ಇದೇ ತೀರ್ಪು।”

Verse 22

एतच्छ्रुत्वा तु सा देवी निगमं नैगमैः कृतम् । क्रोधेन महताविष्टा शशाप द्विजपुंगवान्

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ—ನೈಗಮರು ರಚಿಸಿದ ಆ ‘ನಿಗಮ’ವನ್ನು ತಿಳಿದು—ಆ ದೇವಿ ಮಹಾಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟಳಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಶಪಿಸಿದಳು।

Verse 23

श्रीदेव्युवाच । यस्मात्सत्यं समुत्सृज्य लोभोपहतमानसैः । मदीयं लोपितं स्थानं तस्माच्छृण्वन्तु मे गिरम्

ಶ್ರೀದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—‘ಸತ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಲೋಭದಿಂದ ಆಘಾತಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಅವರು ನನ್ನ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಲೋಪಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳಲಿ।’

Verse 24

त्रिपौरुषा भवेद्विद्या त्रिपुरुषं न भवेद्धनम् । न द्वितीयस्तु वो वेदः पठितो भवति द्विजाः

‘ವಿದ್ಯೆ ಮೂರು ತಲೆಮಾರುಗಳವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದು; ಧನವು ಮೂರು ಪುರುಷರಿಗೂ ಸ್ಥಿರವಾಗದು. ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ಎರಡನೆಯ ವೇದ ಪಠಣವಾಗದು।’

Verse 25

गृहाणि न द्विभौमानि न च भूतिः स्थिरा द्विजाः । पक्षपातेन वो धर्मो न च निःश्रेयभावतः

‘ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗಳು ದ್ವಿಭೌಮವಾಗಿ ದೃಢವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ನಿಮ್ಮ ಭೂತಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಸ್ಥಿರವಾಗದು. ನಿಮ್ಮ ಧರ್ಮವು ಪಕ್ಷಪಾತದಿಂದ ನಡೆಯುವುದು, ನಿಃಶ್ರೇಯಸ ಭಾವದಿಂದಲ್ಲ।’

Verse 26

इष्टो गोत्रजनः कश्चिल्लोभेनावृतमानसः । न च द्वैधं परित्यज्य ह्येकं सत्यं भविष्यति

‘ಲೋಭದಿಂದ ಆವೃತ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಿಯ ಗೋತ್ರಜನನೂ ಎದುರು ನಿಲ್ಲುವನು. ದ್ವೈಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸದೆ ಏಕನಿಷ್ಠ ಸತ್ಯವು ಉಂಟಾಗದು।’

Verse 27

अद्यप्रभृति सर्वेषामहङ्कारो द्विजन्मनाम् । न पिता पुत्रवाक्येन न पुत्रः पितृकर्मणि

ಇಂದಿನಿಂದ ಸಮಸ್ತ ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರವೇ ಪ್ರಬಲವಾಗುವುದು. ತಂದೆ ಮಗನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಮಗನೂ ಪಿತೃಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 28

अहङ्कारकृताः सर्वे भविष्यन्ति न संशयः । इति शप्त्वा रमादेवी तदैव च दिवं ययौ

ಎಲ್ಲರೂ ಅಹಂಕಾರವಶರಾಗುವರು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಶಪಿಸಿ ರಮಾದೇವಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಳು।

Verse 29

ततो गतायां वै लक्ष्म्यां देवा ब्रह्मर्षयोऽमलाः । क्रोधलोभमिदं स्थानं तेऽपि चोक्त्वा दिवं ययुः

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ ನಿರ್ಮಲ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು ‘ಈ ಸ್ಥಳ ಕ್ರೋಧ-ಲೋಭಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವರೂ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು।

Verse 30

गतां दृष्ट्वा ततो देवीमृषींश्चैव तपोधनान् । भृगुश्च परमेष्ठी स विषादमगमत्परम् । प्रसादयामास पुनः शङ्करं त्रिपुरान्तकम्

ದೇವಿ ತೆರಳಿದುದನ್ನೂ ತಪೋಧನ ಋಷಿಗಳು ಹೊರಟುದನ್ನೂ ಕಂಡ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಭೃಗು ಗಾಢ ವಿಷಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು. ನಂತರ ಅವನು ಮತ್ತೆ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ ಶಂಕರನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು।

Verse 31

तपसा महता पार्थ ततस्तुष्टो महेश्वरः । उवाच वचनं काले हर्षयन् भृगुसत्तमम्

ಓ ಪಾರ್ಥ, ಮಹಾತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ಯೋಗ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ಅದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿ ಭೃಗುವನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿತು।

Verse 32

किं विषण्णोऽसि विप्रेन्द्र किं वा सन्तापकारणम् । मयि प्रसन्नेऽपि तव ह्येतत्कथय मेऽनघ

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ನೀನು ಏಕೆ ವಿಷಣ್ಣನಾಗಿದ್ದೀಯ? ನಿನ್ನ ಸಂತಾಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದರೂ, ಹೇ ಅನಘ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 33

भृगुरुवाच । शापयित्वा द्विजान्सर्वान्पुरा लक्ष्मीर्विनिर्गता । अपवित्रमिदं चोक्त्वा ततो देवा विनिर्गताः

ಭೃಗು ಹೇಳಿದರು—ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಶಪಿಸಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿ ಹೊರಟುಹೋದಳು. ನಂತರ ‘ಇದು ಅಪವಿತ್ರ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ದೇವರೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದರು.

Verse 34

ईश्वर उवाच । पुरा मया यथा प्रोक्तं तत्तथा न तदन्यथा । क्रोधस्थानमसंदेहं तथान्यदपि तच्छृणु

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹಿಂದೆ ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೆನೋ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ; ಬೇರೆಲ್ಲ. ಇದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಕ್ರೋಧಸ್ಥಾನ; ಇದರ ಕುರಿತು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನೂ ಕೇಳು.

Verse 35

तत्र स्थानसमुद्भूता महद्भयविवर्जिताः । ब्राह्मणा मत्प्रसादेन भविष्यन्ति न संशयः

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಹಾಭಯವಿಲ್ಲದವರಾಗಿ ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆಗುವರು; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 36

वेदविद्याव्रतस्नाताः सर्वशास्त्रविशारदाः । येऽपि ते शतसाहस्रास्त्वरिता ह्यागतास्त्विह

ವೇದವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಸ್ನಾನಸಂಸ್ಕಾರದಿಂದ ಶುದ್ಧರಾದವರು, ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾರದರು—ಅಂತಹ ಶತಸಹಸ್ರರೂ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

Verse 37

अपठस्यापि मूर्खस्य सर्वावस्थां गतस्य च । उत्तरादुत्तरं शक्रो दातुं न तु भृगूत्तम

ಅಪಠಿತನಿಗೂ, ಮೂರ್ಖನಿಗೂ, ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಕುಸಿದವನಿಗೂ ಸಹ—ಇಂದ್ರನೂ ಕ್ರಮೇಣ ಇನ್ನೂ ಉನ್ನತ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಅಸಮರ್ಥನು; ಆದರೆ ಹೇ ಭೃಗುಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೀನು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪರಮ ವರವನ್ನು ದಾನಮಾಡಬಲ್ಲೆ.

Verse 38

कोटितीर्थमिदं स्थानं सर्वपापप्रणाशनम् । अद्यप्रभृति विप्रेन्द्र भविष्यति न संशयः

ಈ ಸ್ಥಳವು ‘ಕೋಟಿತೀರ್ಥ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದು; ಇದು ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು. ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಇಂದಿನಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುವುದು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 39

मत्प्रसादाद्देवगणैः सेवितं च भविष्यति । भृगुक्षेत्रे मृता ये तु कृमिकीटपतंगकाः

ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಇದು ದೇವಗಣಗಳಿಂದಲೂ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವುದು. ಮತ್ತು ಭೃಗುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಯುವ ಹುಳು, ಕೀಟ ಮತ್ತು ಪತಂಗಾದಿಗಳು…

Verse 40

वासस्तेषां शिवे लोके मत्प्रसादाद्भविष्यति । वृषखाते नरः स्नात्वा पूजयित्वा महेश्वरम्

ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವರ ವಾಸವು ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಗುವುದು. ಮತ್ತು ವೃಷಖಾತದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು…

Verse 41

सर्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यसंशयम् । भृगुतीर्थे नरः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः

ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸರ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಭೃಗುತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮನುಷ್ಯನು ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 42

तस्य ते द्वादशाब्दानि शान्तिं गच्छन्ति तर्पिताः । दधिक्षीरेण तोयेन घृतेन मधुना सह

ಈ ರೀತಿ ತರ್ಪಣದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದ ಪಿತೃಗಳು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮೊಸರು‑ಹಾಲು ಮಿಶ್ರಿತ ಜಲದಿಂದ, ಘೃತದಿಂದ ಹಾಗೂ ಮಧುವಿನೊಂದಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 43

ये स्नपन्ति विरूपाक्षं तेषां वासस्त्रिविष्टपे । मत्प्रसादाद्द्विजश्रेष्ठ सर्वदेवानुसेवितम्

ವಿರೂಪಾಕ್ಷನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ ತಾವೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರ ನಿವಾಸ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ)ದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಆ ಲೋಕವು ಸರ್ವ ದೇವರಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 44

भविष्यति भृगुक्षेत्रं कुरुक्षेत्रादिभिः समम् । मार्तण्डग्रहणे प्राप्ते यवं कृत्वा हिरण्मयम्

ಭೃಗುಕ್ಷೇತ್ರವು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಾದಿ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ ಬಂದಾಗ ಯವವನ್ನು ಹಿರಣ್ಮಯವಾಗಿ ಮಾಡಿ ದಾನವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 45

दत्त्वा शिरसि यः स्नाति भृगुक्षेत्रे द्विजोत्तम । अविचारेण तं विद्धि संस्नातं कुरुजाङ्गले

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಭೃಗುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನನ್ನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ತಿಳಿ—ಅವನು ಕುರುಜಾಂಗಲ (ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ)ದಲ್ಲೇ ಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನೇ.

Verse 46

अहं चैव वसिष्यामि अम्बिका च मम प्रिया । सर्वदुःखापहा देवी नाम्ना सौभाग्यसुन्दरी

ನಾನೂ ಇಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸುವೆನು; ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ಅಂಬಿಕವೂ ಸಹ. ಆ ದೇವಿ ಸರ್ವ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವವಳು; ‘ಸೌಭಾಗ್ಯಸುಂದರಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 47

वसिष्यामि तया देव्या सहितो भृगुकच्छके । एवमुक्त्वा स्थितो देवो भृगुकच्छेऽम्बिका तथा

ನಾನು ಆ ದೇವಿಯೊಡನೆ ಭೃಗುಕಚ್ಛದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುವೆನು. ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ದೇವರು ಭೃಗುಕಚ್ಛದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದನು; ಅಂಬಿಕೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದಳು.

Verse 48

भृगुस्तु स्वपुरं प्रायाद्ब्रह्मघोषनिनादितम् । ऋग्यजुःसामघोषेण ह्यथर्वणनिनादितम्

ಅನಂತರ ಭೃಗು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಅದು ಬ್ರಹ್ಮಘೋಷದಿಂದ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು—ಋಗ್, ಯಜುಃ, ಸಾಮ ಘೋಷಗಳಿಂದಲೂ, ಅಥರ್ವ ಮಂತ್ರನಿನಾದದಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 49

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा वृषमुत्सृजते नरः । स याति शिवसायुज्यमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ವೃಷಭವನ್ನು ಉತ್ಸರ್ಗ (ಧರ್ಮದಾನ) ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಶಿವಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಎಂದು ಶಂಕರನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 50

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा चैत्रे मासि समाचरेत् । दद्याच्च लवणं विप्रे पूज्य सौभाग्यसुन्दरीम्

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ವ್ರತಾಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ವಿಪ್ರರಿಗೆ ಲವಣದಾನ ನೀಡಿ ಸೌಭಾಗ್ಯಸುಂದರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 51

गोभूहिरण्यं विप्रेभ्यः प्रीयेतां ललिताशिवौ । न दुःखं दुर्भगत्वं च वियोगं पतिना सह

ವಿಪ್ರರಿಗೆ ಗೋ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಹಿರಣ್ಯದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಲಲಿತಾ-ಶಿವರು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಲಿ. ಆಗ ದುಃಖವಿಲ್ಲ, ದುರ್ಭಾಗ್ಯವಿಲ್ಲ, ಪತಿಯೊಡನೆ ವಿಯೋಗವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 52

प्राप्नोति नारी राजेन्द्र भृगुतीर्थाप्लवेन च । यस्तु नित्यं भृगुं देवं पश्येद्वै पाण्डुनन्दन

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಭೃಗುತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದರೂ ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಆ ಪುಣ್ಯಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಮತ್ತು ಯಾರು ನಿತ್ಯ ದೈವಭೃಗುವನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುವನೋ, ಹೇ ಪಾಂಡುನಂದನ—

Verse 53

आ ब्रह्मसदनं यावत्तत्रस्थैर्दैवतैः सह । यत्फलं समवाप्नोति तच्छृणुष्व नृपोत्तम

ಬ್ರಹ್ಮಸದನದವರೆಗೆ, ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವನು ಪಡೆಯುವ ಫಲವೇನೋ—ಅದನ್ನು ಕೇಳು, ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ।

Verse 54

सुवर्णशृङ्गीं कपिलां पयस्विनीं साध्वीं सुशीलां तरुणीं सवत्साम् । दत्त्वा द्विजे सर्वव्रतोपपन्ने फलं च यत्स्यात्तदिहैव नूनम्

ಸುವರ್ಣಶೃಂಗಗಳಿರುವ ಕಪಿಲಾ ಗೋವನ್ನು, ಹಾಲಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದುದನ್ನು, ಶಾಂತ, ಸುಶೀಲ, ಯೌವನವತಿಯಾದ, ಕರುಸಹಿತವಾದುದನ್ನು—ಸರ್ವವ್ರತಸಂಪನ್ನ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿದರೆ—ಆ ದಾನದ ಫಲವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 55

समाः सहस्राणि तु सप्त वै जले म्रियेल्लभेद्द्वादशवह्निमध्ये । त्यजंस्तनुं शूरवृत्त्या नरेन्द्र शक्रातिथ्यं याति वै मर्त्यधर्मा

ಹೇ ನರೇಂದ್ರ, ಶೂರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯನು—ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಏಳು ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೂ ಅಥವಾ ದ್ವಾದಶ ಅಗ್ನಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಾದರೂ—ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ ಅತಿಥಿಯಾಗುವ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 56

आख्यानमेतच्च सदा यशस्यं स्वर्ग्यं धन्यं पुत्र्यमायुष्यकारि । शृण्वंल्लभेत्सर्वमेतद्धि भक्त्या पर्वणि पर्वण्याजमीढस्सदैव

ಈ ಆಖ್ಯಾನವು ಸದಾ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನೀಡುವುದು, ಸ್ವರ್ಗಪ್ರದ, ಧನ್ಯ, ಪುತ್ರಪ್ರದ ಮತ್ತು ಆಯುಷ್ಯವರ್ಧಕ. ಇದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುವವನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರ್ವದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಪವಿತ್ರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ—ಈ ಎಲ್ಲ ಫಲಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಹೇ ಅಜಮೀಢವಂಶಜ।

Verse 57

संन्यासं कुरुते यस्तु भृगुतीर्थे विधानतः । स मृतः परमं स्थानं गच्छेद्वै यच्च दुर्लभम्

ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಭೃಗುತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು, ಮರಣಾನಂತರ ದುರ್ಲಭವಾದ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 58

एतच्छ्रुत्वा भृगुश्रेष्ठो देवदेवेन भाषितम् । प्रहृष्टवदनो भूत्वा तत्रैव संस्थितो द्विजः

ದೇವದೇವನು ಹೇಳಿದ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಭೃಗುಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದ್ವಿಜನು ಹರ್ಷಮುಖನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿತನಾದನು.

Verse 59

तिरोभावं गते देवे भृगुः श्रेष्ठो द्विजोत्तमः । स्वमूर्ति तत्र मुक्त्वा तु ब्रह्मलोकं जगाम ह

ದೇವನು ತಿರೋಭಾವಗೊಂಡಾಗ, ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನಾದ ಭೃಗುಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 60

भृगुकच्छस्य चोत्पत्तिः कथिता तव पाण्डव । संक्षेपेण महाराज सर्वपामप्रणाशनी

ಹೇ ಪಾಂಡವ ಮಹಾರಾಜಾ, ಭೃಗುಕಚ್ಛದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇದು ಸರ್ವಪಾಪನಾಶಿನಿ.

Verse 61

एतत्पुण्यं पापहरं क्षेत्रं देवेन कीर्तितम् । चतुर्युगसहस्रेण पितामहदिनं स्मृतम्

ಈ ಪುಣ್ಯಮಯ ಪಾಪಹರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ದೇವನು ಕೀರ್ತಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನ ಒಂದು ದಿನವು ಚತುರ್ಯುಗಗಳ ಸಹಸ್ರ ಚಕ್ರಗಳೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

Verse 62

प्राप्ते ब्रह्मदिने विप्रा जायते युगसम्भवः । न पश्यामि त्विदं क्षेत्रमिति रुद्रः स्वयं जगौ

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಬ್ರಹ್ಮದಿನ ಬಂದಾಗ ಯುಗಗಳು ಪುನಃ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೂ ರುದ್ರನು ಸ್ವಯಂ ಹೇಳಿದನು—“ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ।”

Verse 63

यः शृणोति त्विदं भक्त्या नारी वा पुरुषोऽपि वा । स याति परमं लोकमिति रुद्रः स्वयं जगौ

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ—ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ ಪುರುಷನಾಗಲಿ—ಅವರು ಪರಮ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಎಂದು ರುದ್ರನು ಸ್ವಯಂ ಘೋಷಿಸಿದನು।

Verse 64

देवखाते नरः स्नात्वा पिण्डदानादिसत्क्रियाम् । यां करोति नृपश्रेष्ठ तामक्षयफलां विदुः

ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ! ದೇವಖಾತದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮನುಷ್ಯನು ಪಿಂಡದಾನಾದಿ ಸತ್ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಅವು ಅಕ್ಷಯಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।

Verse 65

य इमं शृणुयाद्भक्त्या भृगुकच्छस्य विस्तरम् । कोटितीर्थफलं तस्य भवेद्वै नात्र संशयः

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭೃಗುಕಚ್ಛದ ಈ ವಿವರವಾದ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಕೋಟಿ ತೀರ್ಥಗಳ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 182

अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ (ಅಧ್ಯಾಯ-ಚಿಹ್ನೆ)।