
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮುನಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಳಯದ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಹಾಗೂ ಭಯಾನಕ ರೂಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರಮೇಶ್ವರನು ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವಾಗ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಾದೇವನ ದಕ್ಷಿಣ ಮುಖದ ಘೋರ ರೂಪ ಚಿತ್ರಿತವಾಗುತ್ತದೆ—ಜ್ವಲಂತ ನೇತ್ರಗಳು, ಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರಗಳು, ಸರ್ಪಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅಲಂಕಾರ, ಲೋಕವನ್ನು ಗ್ರಸಿಸುವ ಜಿಹ್ವೆ—ಅದರೊಳಗೆ ಜಗತ್ತು ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವಂತೆ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಉಪಮೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಮುಖದಿಂದ ಉಗ್ರ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ, ನಂತರ ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರೂಪ ತೇಜಸ್ಸು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಭೂಮಿ, ಪರ್ವತಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅಧೋಲೋಕಗಳನ್ನು ದಹಿಸುತ್ತದೆ; ಸಪ್ತ ಪಾತಾಳಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗಲೋಕವೂ ತಾಪದಿಂದ ಆವರಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ದಾಹ ಮತ್ತು ಮಹಾಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳ ಭಂಗ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ರೇವಾ-ನರ್ಮದಾ ತೀರ್ಥ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಸ್ಮರಣೆ, ತೀರ್ಥಕೇಂದ್ರಿತ ಪವಿತ್ರ ಭೂಗೋಳದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । एवं संस्तूयमानस्तु ब्रह्माद्यैर्मुनिपुंगवैः । ब्रह्मलोकगतैस्तत्र संजहार जगत्प्रभुः
ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಮುನಿಪುಂಗವರು ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿರಲು, ಜಗತ್ಪ್ರಭು ಆಗ ಆ ಪ್ರಕಟ ರೂಪವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
Verse 2
स तद्भीमं महारौद्रं दक्षिणं वक्त्रमव्ययम् । महादंष्ट्रोत्कटारावं पातालतलसंनिभम्
ಅಂದು (ಪ್ರಭು) ತನ್ನ ದಕ್ಷಿಣ ಮುಖವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದನು—ಅವ್ಯಯ, ಭೀಕರ, ಮಹಾರೌದ್ರ; ಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ, ಉಗ್ರ ಗರ್ಜನೆಯುಳ್ಳ, ಪಾತಾಳತಲದಂತೆ।
Verse 3
विद्युज्ज्वलनपिङ्गाक्षं भैरवं लोमहर्षणम् । महाजिह्वं महादंष्ट्रं महासर्पशिरोधरम्
ಆ ಭೈರವನ ಪಿಂಗಾಕ್ಷಿಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ದರ್ಶನಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ—ಮಹಾಜಿಹ್ವೆ, ಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರ, ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾಸರ್ಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು.
Verse 4
महासुरशिरोमालं महाप्रलयकारणम् । ग्रसत्समुद्रनिहितवातवारिमयं हविः
ಅವನು ಮಹಾಸುರರ ಶಿರೋಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಮಹಾಪ್ರಳಯಕಾರಣ; ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಹಿತವಾದ ವಾಯು ಹಾಗೂ ಜಲರೂಪ ಹವಿಯನ್ನು ಸಹ ಗ್ರಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
Verse 5
वडवामुखसङ्काशं महादेवस्य तन्मुखम् । जिह्वाग्रेण जगत्सर्वं लेलिहानमपश्यत
ಅವನು ಮಹಾದೇವನ ಆ ಮುಖವನ್ನು ಕಂಡನು—ವಡವಾಮುಖಾಗ್ನಿಯಂತೆ; ನಾಲಿಗೆಯ ಅಗ್ರದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ಲೇಲಿಹಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋಚಿತು।
Verse 6
योजनानां सहस्राणि सहस्राणां शतानि च । दिशो दश महाघोरा मांसमेदोवसोत्कटाः
ಸಾವಿರಸಾವಿರ, ಲಕ್ಷಯೋಜನಗಳವರೆಗೆ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮಹಾಘೋರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದವು—ಮಾಂಸ, ಮೇದಸ್ಸು, ವಸೆಯಿಂದ ದಟ್ಟವಾಗಿ ತುಂಬಿದ್ದವು।
Verse 7
तस्य दंष्ट्रा व्यवर्धत शतशोऽथ सहस्रशः । सासुरान्सुरगन्धर्वान् सयक्षोरगराक्षसान्
ಆಮೇಲೆ ಅವನ ದಂಷ್ಟ್ರೆಗಳು ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಆಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾದವು; ಅಸುರರು, ದೇವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ನಾಗರು, ರಾಕ್ಷಸರು—ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಭೀತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿದವು।
Verse 8
तस्य दंष्ट्राग्रसंलग्नान्स ददर्श पितामहः । दन्तयन्त्रान्तसंविष्टं विचूर्णितशिरोधरम्
ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನು ಕಂಡನು—ಅವರು ಆ ದಂಷ್ಟ್ರೆಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರು; ದಂತಯಂತ್ರದೊಳಗೆ ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿ ಅವರ ಶಿರಸ್ಸು-ಕಂಠಗಳು ಚೂರುಚೂರಾಗಿದ್ದವು।
Verse 9
जगत्पश्यामि राजेन्द्र विशन्तं व्यादिते मुखे । नानातरङ्गभङ्गाङ्गा महाफेनौघसंकुलाः । यथा नद्यो लयं यान्ति समुद्रं प्राप्य सस्वनाः
‘ರಾಜೇಂದ್ರ! ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಆ ಬಾಯಿಬಿಟ್ಟ ಮುಖದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ; ಅನೇಕ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಭಂಗಗೊಂಡ ಅಂಗಗಳಂತೆ, ಮಹಾಫೇನಪ್ರವಾಹಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ನದಿಗಳು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುವಂತೆ.’
Verse 10
तथा ततं विश्वमिदं समस्तमनेकजीवार्णवदुर्विगाह्यम् । विवेश रुद्रस्य मुखं विशालं ज्वलत्तदुग्रं घननादघोरम्
ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಶ್ವವು—ಅನೇಕ ಜೀವಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸಾಗರದಂತೆ ದುರ್ಗಮ—ರುದ್ರನ ವಿಶಾಲ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು; ಅದು ಜ್ವಲಂತ, ಉಗ್ರ ಮತ್ತು ಘನಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು।
Verse 11
ज्वालास्ततस्तस्य मुखात्सुघोराः सविस्फुलिङ्गा बहुलाः सधूमाः । अनेकरूपा ज्वलनप्रकाशाः प्रदीपयन्तीव दिशोऽखिलाश्च
ನಂತರ ಅವನ ಮುಖದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು—ಸ್ಫುಲಿಂಗಗಳೊಡನೆ, ಬಹಳಷ್ಟು, ಧೂಮಯುಕ್ತ, ನಾನಾರೂಪ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ದೀಪ್ತ—ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವಂತಿದ್ದವು।
Verse 12
ततो रविज्वालसहस्रमालि बभूव वक्त्रं चलजिह्वदंष्ट्रम् । महेश्वरस्याद्भुतरूपिणस्तदा स द्वादशात्मा प्रबभूव एकः
ಆಗ ಅದ್ಭುತರೂಪಿಯಾದ ಮಹೇಶ್ವರನ ಮುಖವು ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಜ್ವಾಲೆಗಳ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಶೋಭಿಸಿತು; ಚಲಿಸುವ ನಾಲಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ದಂಷ್ಟ್ರೆಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಏಕನೇ ದ್ವಾದಶಾತ್ಮನಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।
Verse 13
ततस्ते द्वादशादित्या रुद्रवक्त्राद्विनिर्गताः । आश्रित्य दक्षिणामाशां निर्दहन्तो वसुंधराम्
ನಂತರ ಆ ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರು ರುದ್ರನ ಮುಖದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು।
Verse 14
भौमं यज्जीवनं किंचिन्नानावृक्षतृणालयम् । शुष्कं पूर्वमनावृष्ट्या सकलाकुलभूतलम्
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಇದ್ದ ಯಾವ ಜೀವವೂ—ನಾನಾವಿಧ ವೃಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ತೃಣಗಳ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನಗಳು—ಹಿಂದಿನ ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ ಒಣಗಿಹೋಗಿತ್ತು; ಸಮಸ್ತ ಭೂತಲವು ಅಶಾಂತಗೊಂಡಿತ್ತು।
Verse 15
तद्दीप्यमानं सहसा सूर्यैस्तै रुद्रसम्भवैः । धूमाकुलमभूत्सर्वं प्रणष्टग्रहतारकम्
ರುದ್ರಸಂಭವವಾದ ಆ ಸೂರ್ಯರು ಅಚಾನಕ ದೀಪ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ಎಲ್ಲವೂ ಹೊಗೆಯಿಂದ ಆವರಿತವಾಯಿತು; ಗ್ರಹ-ತಾರೆಗಳು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಡಗಿದವು।
Verse 16
जज्वाल सहसा दीप्तं भूमण्डलमशेषतः । ज्वालामालाकुलं सर्वमभूदेतच्चराचरम्
ಅಚಾನಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಮಂಡಲವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಉಳಿವಿಲ್ಲದೆ ಜ್ವಲಿಸಿತು; ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಯಿತು।
Verse 17
। अध्याय
ಅಧ್ಯಾಯ—ಇದು ಅಧ್ಯಾಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಸೂಚಕ ಗುರುತು.
Verse 18
विशालतेजसा दीप्ता महाज्वालासमाकुलाः । ददहुर्वै जगत्सर्वमादित्या रुद्रसम्भवाः
ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದೀಪ್ತಿಯಾಗಿ ಮಹಾಜ್ವಾಲೆಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾದ ರುದ್ರಸಂಭವ ಆದಿತ್ಯರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ದಹಿಸಿದರು।
Verse 19
आदित्यानां रश्मयश्च संस्पृष्टा वै परस्परम् । एवं ददाह भगवांस्त्रैलोक्यं सचराचरम्
ಆದಿತ್ಯರ ಕಿರಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಒಂದಾಗಿ ಬೆರೆತವು; ಹೀಗೆ ಭಗವಂತನು ಚರಾಚರ ಸಹಿತ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ದಹಿಸಿದನು।
Verse 20
सप्तद्वीपप्रमाणस्तु सोऽग्निर्भूत्वा महेश्वरः । सप्तद्वीपसमुद्रान्तां निर्ददाह वसुंधराम्
ಅಗ್ನಿರೂಪನಾಗಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಸಪ್ತದ್ವೀಪ ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಸಪ್ತದ್ವೀಪಗಳ ಸಮುದ್ರಸೀಮಿತವಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಹಿಸಿದನು।
Verse 21
सुमेरुमन्दरान्तां च निर्दहुर्वसुधां तदा । भित्त्वा तु सप्तपातालं नागलोकं ततोऽदहत्
ಆಗ ಅವನು ಸುಮೇರು ಮತ್ತು ಮಂದರದವರೆಗೆ ಇರುವ ವಸುಧೆಯನ್ನು ದಹಿಸಿದನು; ಸಪ್ತಪಾತಾಳವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ನಂತರ ನಾಗಲೋಕವನ್ನೂ ಸುಟ್ಟನು।
Verse 22
भूम्यधः सप्तपातालान्निर्दहंस्तारकैः सह । चचाराग्निः समन्तात्तु निर्दहन्वै युधिष्ठिर
ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಗೆ ಸಪ್ತಪಾತಾಳಗಳನ್ನು ತಾರಕಗಳೊಡನೆ ದಹಿಸುತ್ತಾ ಆ ಅಗ್ನಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಚರಿಸಿತು—ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿತು।
Verse 23
धम्यमान इवाङ्गारैर्लोहरात्रिरिव ज्वलन् । तथा तत्प्राज्वलत्सर्वं संवर्ताग्निप्रदीपितम्
ಅಂಗಾರಗಳಿಂದ ಊದಿದಂತೆ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಕತ್ತಲೆಯ ರಾತ್ರಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾ—ಸಂವರ್ತಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿತವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿತು।
Verse 24
निर्वृक्षा निस्तृणा भूमिर्निर्निर्झरसरः सरित् । विशीर्णशैलशृङ्गौघा कूर्मपृष्ठोपमाभवत्
ಭೂಮಿ ವೃಕ್ಷರಹಿತ, ತೃಣರಹಿತವಾಯಿತು; ಜಲಪಾತಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ನದಿಗಳು ಅಳಿದುಹೋಯವು. ಚೂರಾದ ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳ ರಾಶಿಗಳು ಉಳಿದು, ಅದು ಕೂರ್ಮಪೃಷ್ಠದಂತೆ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು।
Verse 25
ज्वालामालाकुलं कृत्वा जगत्सर्वं चिदामकम् । महारूपधरो रुद्रो व्यतिष्ठत महेश्वरः
ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆವರಿಸಿ, ಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲ ಭಸ್ಮಮಯಗೊಳಿಸಿದನು. ಆಗ ಮಹಾಭಯಂಕರ ವಿರಾಟರೂಪಧಾರಿ ರುದ್ರನು—ಮಹೇಶ್ವರನು—ಪ್ರಕಟಿಸಿ ನಿಂತನು.
Verse 26
समातृगणभूयिष्ठा सयक्षोरगराक्षसा । ततो देवी महादेवं विवेश हरिलोचना
ಆಗ ಮಾತೃಗಣಗಳಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆವರಿತಳಾಗಿ, ಯಕ್ಷರು, ಉರಗರು, ರಾಕ್ಷಸರೊಡನೆ ಕಮಲನಯನಿಯಾದ ದೇವಿ ಮಹಾದೇವನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.
Verse 27
निर्वाणं परमापन्ना शान्तेव शिखिनः शिखा । जगत्सर्वं हि निर्दग्धं त्रिभिर्लोकैः सहानघ
ಅವಳು ಪರಮ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆದಳು—ಅಗ್ನಿಶಿಖೆ ನಂದಿ ಶಾಂತವಾಗುವಂತೆ. ಓ ನಿರಪರಾಧಿ! ತ್ರಿಲೋಕಗಳೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ದಗ್ಧವಾಯಿತು.
Verse 28
रुद्रप्रसादान्मुक्त्वा मां नर्मदां चाप्ययोनिजाम् । युगानामयुतं देवो मया चाद्य बुभक्षणात्
ರುದ್ರಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನ್ನನ್ನೂ—ಅಯೋನಿಜೆಯಾದ ನರ್ಮದೆಯನ್ನೂ—ಬಿಡಿಸಿ, ಆ ದೇವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಲಿಲ್ಲ; ಇಂದಿಗೂ ಅವಳನ್ನು ಗ್ರಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 29
पुरा ह्याराधितः शूली तेनाहमजरामरः । अघमर्षणघोरं च वामदेवं च त्र्यम्बकम्
ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಶೂಲಧಾರಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಆರಾಧನೆ ನಡೆಯಿತು; ಆ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ನಾನು ಅಜರ-ಅಮರನಾದೆ—ಅಘಮರ್ಷಣ, ಘೋರ, ವಾಮದೇವ ಮತ್ತು ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ರೂಪಮಂತ್ರಗಳಿಂದ.
Verse 30
ऋषभं त्रिसुपर्णं च दुर्गां सावित्रमेव च । बृहदारण्यकं चैव बृहत्साम तथोत्तरम्
ಅವನು ಋಷಭ, ತ್ರಿಸುಪರ್ಣ, ದುರ್ಗಾಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಸಾವಿತ್ರೀ (ಗಾಯತ್ರೀ)ಯನ್ನು ಜಪಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ ಉಪನಿಷತ್, ಬೃಹತ್ಸಾಮ ಮತ್ತು ‘ಉತ್ತರ’ (ಪೂರಕ ಸಾಮ)ವನ್ನೂ ಪಠಿಸಿದನು.
Verse 31
रौद्रीं परमगायत्रीं शिवोपनिषदं तथा । यथा प्रतिरथं सूक्तं जप्त्वा मृत्युंजयं तथा
ಅವನು ರೌದ್ರೀ, ಪರಮ-ಗಾಯತ್ರೀ ಮತ್ತು ಶಿವೋಪನಿಷತ್ತನ್ನೂ ಜಪಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿರಥ-ಸೂಕ್ತವನ್ನು ಪಠಿಸಿ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಮಂತ್ರವನ್ನೂ ಉಚ್ಚರಿಸಿದನು.
Verse 32
सरित्सागरपर्यन्ता वसुधा भस्मसात्कृता । वर्जयित्वा महाभागां नर्मदाममृतोपमाम्
ನದಿಗಳು-ಸಾಗರಗಳೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿ ಭಸ್ಮವಾಯಿತು; ಆದರೆ ಅಮೃತಸಮಾನ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ನರ್ಮದೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.
Verse 33
महेन्द्रो मलयः सह्यो हेमकूटोऽथ माल्यवान् । विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तैते कुलपर्वताः
ಮಹೇಂದ್ರ, ಮಲಯ, ಸಹ್ಯ, ಹೇಮಕೂಟ, ಮಾಲ್ಯವಾನ್, ವಿಂಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾರಿಯಾತ್ರ—ಇವು ಏಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಕುಲಪರ್ವತಗಳು’.
Verse 34
द्वादशादित्यनिर्दग्धाः शैलाः शीर्णशिलाः पृथक् । भस्मीभूतास्तु दृश्यन्ते न नष्टा नर्मदा तदा
ಹನ್ನೆರಡು ಆದಿತ್ಯರಿಂದ ದಗ್ಧವಾದ ಪರ್ವತಗಳು, ಚೂರುಚೂರಾದ ಶಿಲೆಗಳೊಡನೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದವು; ಅವು ಭಸ್ಮರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು—ಆದರೆ ಆಗ ನರ್ಮದಾ ನಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ.
Verse 35
हिमवान्हेमकूटश्च निषधो गन्धमादनः । माल्यवांश्च गिरिश्रेष्ठो नीलः श्वेतोऽथ शृङ्गवान्
ಹಿಮವಾನ್, ಹೇಮಕೂಟ; ನಿಷಧ, ಗಂಧಮಾದನ; ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಲ್ಯವಾನ್; ಹಾಗೆಯೇ ನೀಲ, ಶ್ವೇತ, ಶೃಂಗವಾನ್ ಕೂಡ।
Verse 36
एते पर्वतरा जानो देवगन्धर्वसेविताः । युगान्ताग्निविनिर्दग्धाः सर्वे शीर्णमहाशिलाः
ಈ ಪರ್ವತರಾಜರು ದೇವ-ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ಸೇವಿತರಾಗಿದ್ದರು; ಯುಗಾಂತಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧರಾಗಿ, ಎಲ್ಲರ ಮಹಾಶಿಲೆಗಳು ಭಗ್ನವಾಗಿ ಚೂರಾದವು।
Verse 37
एवं मया पुरा दृष्टो युगान्ते सर्वसंक्षयः । वर्जयित्वा महापुण्यां नर्मदां नृपसत्तम
ಈ ರೀತಿ ನಾನು ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯುಗಾಂತದ ಸರ್ವಸಂಕ್ಷಯವನ್ನು ಕಂಡೆನು; ಆದರೆ, ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮಹಾಪುಣ್ಯವಾದ ನರ್ಮದೆಯನ್ನು ವಜ್ರಿಸಿ (ಉಳಿದುದೆಲ್ಲ ಲಯವಾಯಿತು)।