योगाचार्यरूपेण शर्वावताराः (Śarva’s manifestations as Yoga-Teachers)

Verse 1

कृष्ण उवाच । युगावर्तेषु सर्वेषु योगाचार्यच्छलेन तु । अवतारान्हि शर्वस्य शिष्यांश्च भगवन्वद

ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಭಗವನ್! ಎಲ್ಲ ಯುಗಾವರ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯನ ವೇಷದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಶರ್ವ (ಶಿವ)ನ ಅವತಾರಗಳನ್ನೂ, ಅವನ ಶಿಷ್ಯರನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳಿರಿ।”

Verse 2

उपमन्युरुवाच । श्वेतः सुतारो मदनः सुहोत्रः कङ्क एव च । लौगाक्षिश्च महामायो जैगीषव्यस्तथैव च

ಉಪಮನ್ಯು ಹೇಳಿದರು—“ಶ್ವೇತ, ಸುತಾರ, ಮದನ, ಸುಹೋತ್ರ ಮತ್ತು ಕಂಕ; ಹಾಗೆಯೇ ಲೌಗಾಕ್ಷಿ, ಮಹಾಮಾಯ ಮತ್ತು ಜೈಗೀಷವ್ಯ ಕೂಡ (ಇಲ್ಲಿ) ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ।”

Verse 3

दधिवाहश्च ऋषभो मुनिरुग्रो ऽत्रिरेव च । सुपालको गौतमश्च तथा वेदशिरा मुनिः

ದಧಿವಾಹ, ಋಷಭ, ಮುನಿ ಉಗ್ರ ಮತ್ತು ಅತ್ರಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಪಾಲಕ, ಗೌತಮ ಮತ್ತು ವೇದಶಿರ ಮುನಿ—ಇವರೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ।

Verse 4

गोकर्णश्च गुहावासी शिखण्डी चापरः स्मृतः । जटामाली चाट्टहासो दारुको लांगुली तथा

ಗೋಕರ್ಣ, ಗುಹಾವಾಸಿ, ಶಿಖಂಡೀ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ಜಟಾಮಾಲೀ, ಅಟ್ಟಹಾಸ, ದಾರುಕ, ಲಾಂಗೂಲೀ—ಇವುಗಳೂ ಶಿವನ ಪವಿತ್ರ ನಾಮಗಳೆಂದು ಕೀರ್ತಿತ।

Verse 5

महाकालश्च शूली च डंडी मुण्डीश एव च । सविष्णुस्सोमशर्मा च लकुलीश्वर एव च

ಅವನೇ ಮಹಾಕಾಲ, ಅವನೇ ಶೂಲಧಾರಿ, ಅವನೇ ದಂಡಧಾರಿ, ಅವನೇ ಮುಂಡೀಶ; ಅವನೇ ಸವಿಷ್ಣು, ಸೋಮಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಲಕುಲೀಶ್ವರ ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ।

Verse 6

एते वाराह कल्पे ऽस्मिन्सप्तमस्यांतरो मनोः । अष्टाविंशतिसंख्याता योगाचार्या युगक्रमात्

ಈ ವಾರಾಹಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ, ಏಳನೆಯ ಮನುವಿನ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಯುಗಕ್ರಮದಂತೆ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಯೋಗಾಚಾರ್ಯರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 7

शिष्याः प्रत्येकमेतेषां चत्वारश्शांतचेतसः । श्वेतादयश्च रुष्यांतांस्तान्ब्रवीमि यथाक्रमम्

ಇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ನಾಲ್ವರು ಶಾಂತಚಿತ್ತ ಶಿಷ್ಯರು ಇದ್ದರು. ಶ್ವೇತ ಮೊದಲಾದ ಪೂಜ್ಯ ಋಷಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಈಗ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 8

श्वेतश्श्वेतशिखश्चैव श्वेताश्वः श्वेतलोहितः । दुन्दुभिश्शतरूपश्च ऋचीकः केतुमांस्तथा

(ಅವರು) ಶ್ವೇತ, ಶ್ವೇತಶಿಖ, ಶ್ವೇತಾಶ್ವ, ಶ್ವೇತಲೋಹಿತ; ಹಾಗೆಯೇ ದುಂದುಭಿ, ಶತರೂಪ, ಋಚೀಕ ಮತ್ತು ಕೇತುಮಾನ.

Verse 9

विकोशश्च विकेशश्च विपाशः पाशनाशनः । सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्गमो दुरतिक्रमः

ಅವನು ವಿಕೋಶ ಮತ್ತು ವಿಕೇಶ; ಅವನು ವಿಪಾಶ—ಪಾಶ (ಬಂಧನ) ನಾಶಕ. ಅವನು ಸುಮುಖನೂ ದುರ್ಮುಖನೂ; ಅವನು ದುರ್ಗಮನೂ ದುರತಿಕ್ರಮ—ಪಶುವನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಪರಮಪತಿ ಶಿವನು.

Verse 10

सनत्कुमारस्सनकः सनंदश्च सनातनः । सुधामा विरजाश्चैव शंखश्चांडज एव च

ಸನತ್ಕುಮಾರ, ಸನಕ, ಸನಂದ, ಸನಾತನ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಧಾಮಾ, ವಿರಜಾ, ಶಂಖ, ಆಂಡಜ—ಈ ಪೂಜ್ಯ ಋಷಿಗಳು (ಅಲ್ಲಿ) ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 11

सारस्वतश्च मेघश्च मेघवाहस्सुवाहकः । कपिलश्चासुरिः पञ्चशिखो बाष्कल एव च

ಅವರು—ಸಾರಸ್ವತ, ಮೇಘ, ಮೇಘವಾಹ, ಸುವಾಹಕ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಪಿಲ, ಆಸುರಿ, ಪಂಚಶಿಖ ಮತ್ತು ಬಾಷ್ಕಲ ಕೂಡ।

Verse 12

पराशराश्च गर्गश्च भार्गवश्चांगिरास्तथा । बलबन्धुर्निरामित्राः केतुशृंगस्तपोधनः

ಪರಾಶರ, ಗರ್ಗ, ಭಾರ್ಗವ ಹಾಗೂ ಅಂಗಿರ; ಬಲಬಂಧು, ನಿರಾಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕೆತುಶೃಂಗ—ತಪಸ್ಸಿನ ಧನದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾದ ತಪೋಧನರು.

Verse 13

लंबोदरश्च लंबश्च लम्बात्मा लंबकेशकः । सर्वज्ञस्समबुद्धिश्च साध्यसिद्धिस्तथैव च

ಅವನು ಲಂಬೋದರ, ಉನ್ನತ, ವಿಶಾಲಸ್ವರೂಪ, ದೀರ್ಘಕೇಶಧಾರಿ. ಅವನು ಸರ್ವಜ್ಞ, ಸಮಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು; ಸಾಧ್ಯವಾದ ಗುರಿಯೂ, ಸಿದ್ಧಿಯಾದ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೂ ಅವನೇ.

Verse 14

सुधामा कश्यपश्चैव वसिष्ठो विरजास्तथा । अत्रिरुग्रो गुरुश्रेष्ठः श्रवनोथ श्रविष्टकः

ಸುಧಾಮಾ, ಕಶ್ಯಪ, ವಸಿಷ್ಠ ಹಾಗೂ ವಿರಜಾ; ಅತ್ರಿ, ಉಗ್ರ, ಗುರುಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಶ್ರವಿಷ್ಟಕ—ಈ ಪೂಜ್ಯರ ಹೆಸರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 15

कुणिश्च कुणिबाहुश्च कुशरीरः कुनेत्रकः । काश्यपो ह्युशनाश्चैव च्यवनश्च बृहस्पतिः

ಕುಣಿ, ಕುಣಿಬಾಹು, ಕುಶರೀರ, ಕುನೇತ್ರಕ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಶ್ಯಪ, ಉಶನಾ (ಶುಕ್ರ), ಚ್ಯವನ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿ—ಈ ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 16

उतथ्यो वामदेवश्च महाकालो महा ऽनिलः । वाचःश्रवाः सुवीरश्च श्यावकश्च यतीश्वरः

ಅವನು ಉತಥ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಮದೇವ, ಮಹಾಕಾಲ ಮತ್ತು ಮಹಾ-ಅನಿಲ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಹಾಗೆಯೇ ವಾಚಃಶ್ರವಾ, ಸುವೀರ, ಶ್ಯಾವಕ ಮತ್ತು ಯತೀಶ್ವರ—ತಪಸ್ವಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ—ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 17

हिरण्यनाभः कौशल्यो लोकाक्षिः कुथुमिस्तथा । सुमन्तुर्जैमिनिश्चैव कुबन्धः कुशकन्धरः

ಹಿರಣ್ಯನಾಭ, ಕೌಶಲ್ಯ, ಲೋಕಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಕುಥುಮಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಮಂತು, ಜೈಮಿನಿ, ಕುಬಂಧ ಮತ್ತು ಕುಶಕಂಧರ—ಈ ಮುನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ।

Verse 18

प्लक्षो दार्भायणिश्चैव केतुमान्गौतमस्तथा । भल्लवी मधुपिंगश्च श्वेतकेतुस्तथैव च

ಪ್ಲಕ್ಷ, ದಾರ್ಭಾಯಣಿ, ಕೇತುಮಾನ ಮತ್ತು ಗೌತಮ; ಹಾಗೆಯೇ ಭಲ್ಲವೀ, ಮಧುಪಿಂಗ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತಕೇತು—ಇವರೂ ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯ ಮುನಿಗಳಾಗಿ ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ।

Verse 19

उशिजो बृहदश्वश्च देवलः कविरेव च । शालिहोत्रः सुवेषश्च युवनाश्वः शरद्वसुः

ಉಶಿಜ, ಬೃಹದಶ್ವ, ದೇವಲ ಮತ್ತು ಕವಿ; ಶಾಲಿಹೋತ್ರ, ಸುವೇಷ, ಯುವನಾಶ್ವ ಮತ್ತು ಶರದ್ವಸು—ಈ ಪೂಜ್ಯ ಮುನಿಗಳೂ ಈ ಪವಿತ್ರ ಶೈವೋಪದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವರಾಗಿ ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ।

Verse 20

अक्षपादः कणादश्च उलूको वत्स एव च । कुलिकश्चैव गर्गश्च मित्रको रुष्य एव च

ಅಕ್ಷಪಾದ, ಕಣಾದ, ಉಲೂಕ ಮತ್ತು ವತ್ಸ; ಹಾಗೆಯೇ ಕುಲಿಕ, ಗರ್ಗ, ಮಿತ್ರಕ ಮತ್ತು ಋಷ್ಯ—ಇವರೂ ಈ ಪವಿತ್ರ ವೃತ್ತಾಂತದಲ್ಲಿ ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ।

Verse 21

एते शिष्या महेशस्य योगाचार्यस्वरूपिणः । संख्या च शतमेतेषां सह द्वादशसंख्यया

ಇವರು ಮಹೇಶ್ವರ (ಶಿವ)ನ ಶಿಷ್ಯರು, ಯೋಗಾಚಾರ್ಯಸ್ವರೂಪರು. ಇವರ ಸಂಖ್ಯೆ ನೂರು; ಇನ್ನೂ ಹನ್ನೆರಡು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ನೂರ ಹನ್ನೆರಡು ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 22

सर्वे पाशुपताः सिद्धा भस्मोद्धूलितविग्रहाः । सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञा वेदवेदांगपारगाः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪಾಶುಪತ ಸಿದ್ಧರು; ಅವರ ದೇಹಗಳು ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಧೂಳಿಮಯವಾಗಿದ್ದವು. ಅವರು ಸಮಸ್ತ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥ-ತತ್ತ್ವಜ್ಞರು, ವೇದ ಹಾಗೂ ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರು.

Verse 23

शिवाश्रमरतास्सर्वे शिवज्ञानपरायणाः । सर्वे संगविनिर्मुक्ताः शिवैकासक्तचेतसः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಶಿವಾಶ್ರಮದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ರತರಾಗಿ, ಶಿವಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲ ಸಂಗ-ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಅವರ ಚಿತ್ತ ಶಿವನಲ್ಲೇ ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ನೆಲಸಿತ್ತು.

Verse 24

सर्वद्वंद्वसहा धीराः सर्वभूतहिते रताः । ऋजवो मृदवः स्वस्था जितक्रोधा जितेंद्रियाः

ಅವರು ಧೀರರು; ಎಲ್ಲ ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುವವರು ಮತ್ತು ಸರ್ವಭೂತಹಿತದಲ್ಲಿ ರತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಋಜು, ಮೃದು, ಸ್ವಸ್ಥ; ಕ್ರೋಧಜಿತರು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಜಿತರು.

Verse 25

रुद्राक्षमालाभरणास्त्रिपुंड्रांकितमस्तकाः । शिखाजटास्सर्वजटा अजटा मुंडशीर्षकाः

ಅವರು ರುದ್ರಾಕ್ಷಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರು; ಅವರ ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ ಅಂಕಿತವಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವರು ಶಿಖೆಯೊಡನೆ ಜಟಾಧಾರಿಗಳು, ಕೆಲವರು ಸರ್ವಜಟಾಧಾರಿಗಳು, ಕೆಲವರು ಅಜಟರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಮುಂಡಿತಶಿರಸ್ಕರು.

Verse 26

फलमूलाशनप्रायाः प्राणायामपरायणाः । शिवाभिमानसंपन्नाः शिवध्यानैकतत्पराः

ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಫಲ-ಮೂಲಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದರು. ‘ನಾನು ಶಿವನವನಾಗಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂಬ ಶಿವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಶಿವಧ್ಯಾನದಲ್ಲೇ ಏಕಾಗ್ರರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 27

समुन्मथितसंसारविषवृक्षांकुरोद्गमाः । प्रयातुमेव सन्नद्धाः परं शिवपुरं प्रति

ಸಂಸಾರವೆಂಬ ವಿಷವೃಕ್ಷದ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಹಾಕಿ, ಅವರು ಹೊರಡಲು ಪೂರ್ಣ ಸನ್ನದ್ಧರಾದರು—ಪರಮ ಶಿವಪುರದತ್ತಲೇ ಸಾಗಲು.

Verse 28

सदेशिकानिमान्मत्वा नित्यं यश्शिवमर्चयेत् । स याति शिवसायुज्यं नात्र कार्या विचारणा

ಇವುಗಳನ್ನು ಸದ್ಗುರುವಿನಿಂದ ಪಡೆದ ಉಪದೇಶವೆಂದು ತಿಳಿದು ನಿತ್ಯ ಶಿವನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುವವನು ಶಿವಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನು ವಿಚಾರ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.