लिङ्ग-बेर-प्रतिष्ठाविधिः / The Procedure for Installing the Liṅga and the Bera (Icon)

Verse 1

श्रीकृष्ण उवाच । भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि प्रतिष्ठाविधिमुत्तमम् । लिंगस्यापि च बेरस्य शिवेन विहितं यथा

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು—ಭಗವನ್, ಲಿಂಗಕ್ಕೂ ಬೇರೆ (ಮೂರ್ತಿ)ಗೂ ಶಿವನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ವಿಧಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾವಿಧಿಯನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 2

उपमन्युरुवाच । अनात्मप्रतिकूले तु दिवसे शुक्लपक्षके । शिवशास्त्रोक्तमार्गेण कुर्याल्लिंगं प्रमाणवत्

ಉಪಮನ್ಯು ಹೇಳಿದರು—ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಲ್ಲದ (ಶುಭ) ದಿನದಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಮಾರ್ಗದಂತೆ ಯೋಗ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.

Verse 3

स्वीकृत्याथ शुभस्थानं भूपरीक्षां विधाय च । दशोपचारान्कुर्वीत लक्षणोद्धारपूर्वकान्

ಶುಭಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ, ಭೂಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಸ್ಥಳಲಕ್ಷಣ ನಿರ್ಧಾರ-ಸಿದ್ಧತೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ದಶೋಪಚಾರಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಶ್ರೀಶಿವನ ಪೂಜಾವಿಧಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 4

तेषां दशोपचाराणां पूर्वं पूज्य १ विनायकम् । स्थानशुद्ध्यादिकं कृत्वालिंगं स्नानालयं नयेत्

ಆ ದಶೋಪಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಿನಾಯಕ (ಗಣೇಶ)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸ್ಥಳಶುದ್ಧಿ ಮೊದಲಾದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ನಾನಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕು.

Verse 5

शलाकया कांचनया २ कुंकुमादिरसाक्तया । लक्षितं लक्षणं शिल्पशास्त्रेण विलिखेत्ततः

ನಂತರ ಕುಂಕುಮಾದಿ ರಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿದ ಚಿನ್ನದ ಶಲಾಕೆಯಿಂದ, ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಧಾನದಂತೆ, ಸೂಚಿಸಲಾದ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು/ಕೆತ್ತಬೇಕು.

Verse 6

अष्टमृत्सलिलैर्वाथ पञ्चमृत्सलिलैस्तथा । लिङ्गं पिंडिकया सार्धं पञ्चगव्यैश्च शोधयेत्

ಅಷ್ಟಮೃತ್ತಿಕಾ ಮಿಶ್ರಿತ ಜಲದಿಂದಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಪಂಚಮೃತ್ತಿಕಾ ಮಿಶ್ರಿತ ಜಲದಿಂದಲೂ, ಪೀಂಡಿಕಾಸಹಿತ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಶುದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು; ಪಂಚಗವ್ಯದಿಂದಲೂ ಶೋಧಿಸಬೇಕು.

Verse 7

सवेदिकं समभ्यर्च्य दिव्याद्यं तु जलाशयम् । नीत्वाधिवासयेत्तत्र लिंगं पिंडिकया सह

ವೇದಿಕಾಸಹಿತ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿ, ದಿವ್ಯ (ಪೂಜ್ಯ) ಜಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿ ಪೀಂಡಿಕಾಸಹಿತ ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅಧಿವಾಸ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 8

अधिवासालये शुद्धे सर्वशोभासमन्विते । सतोरणे सावरणे दर्भमालासमावृते

ಶುದ್ಧ ಅಧಿವಾಸ-ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ—ಎಲ್ಲ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ—ಮಂಗಳ ತೋರಣ ಹಾಗೂ ಯೋಗ್ಯ ಆವರಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪವಿತ್ರ ದರ್ಭಹುಲ್ಲಿನ ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಂತೆ (ವಿಧಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು).

Verse 9

दिग्गजाष्टकसंपन्ने दिक्पालाष्टघटान्विते । अष्टमंगलकैर्युक्ते कृतदिक्पालकार्चिते

ಆ ಸ್ಥಳವು ಅಷ್ಟ ದಿಗ್ಗಜಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ದಿಕ್ಪಾಲರ ಅಷ್ಟ ಕಲಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು; ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ, ದಿಕ್ಪಾಲರಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಅರ್ಚಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 10

तेजसं दारवं वापि कृत्वा पद्मासनांकितम् । विन्यसेन्मध्यतस्तत्र विपुलं पीठकालयम्

ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಲೋಹದಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಮರದಿಂದಾಗಲಿ, ಪದ್ಮಾಸನ ಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳ ಶುಭ ಆಸನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ ಪೀಠಾಧಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 11

द्वारपालान्समभ्यर्च्य भद्रादींश्चतुरःक्रमात् । समुद्रश्च विभद्रश्च सुनंदश्च विनंदकः

ಭದ್ರ ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಪಾಲರನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಅರ್ಚಿಸಿ—ಸಮುದ್ರ, ವಿಭದ್ರ, ಸುನಂದ ಮತ್ತು ವಿನಂದಕ—(ಸಾಧಕನು ಮುಂದಿನ ವಿಧಿಗೆ ಸಾಗಬೇಕು)।

Verse 12

स्नापयित्वा समभ्यर्च्य लिंगं वेदिकया सह । सकूर्चाभ्यां तु वस्त्राभ्यां समावेष्ट्यं समंततः

ಲಿಂಗವನ್ನು ವೇದಿಕೆಯೊಡನೆ ಸ್ನಾಪನ ಮಾಡಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಕೂರ್ಚ ಅಂಚುಗಳಿರುವ ಎರಡು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತುವರಿಯಬೇಕು।

Verse 13

प्रापय्य शनकैस्तोयं पीठिकोपरि शाययेत् । प्राक्शिरस्कमधःसूत्रं पिंडिकां चास्य पश्चिमे

ನಿಧಾನವಾಗಿ ಜಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಅದನ್ನು ಪೀಠಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಶಯನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅದರ ಶಿರಸ್ಸು ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿರಲಿ; ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಟ್ಟು, ಅದರ ಪಿಂಡಿಕೆಯನ್ನು (ಆಧಾರವನ್ನು) ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 14

सर्वमंगलसंयुक्तं लिंगं तत्राधिवासयेत् । पञ्चरात्रं त्रिरात्रं वाप्येकरात्रमथापि वा

ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವಮಂಗಳಸಂಯುಕ್ತ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅಧಿವಾಸನ (ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ) ಮಾಡಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಐದು ರಾತ್ರಿಗಳು, ಅಥವಾ ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳು, ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯಾದರೂ ಪವಿತ್ರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು.

Verse 15

विसृज्य पूजितं तत्र शोधयित्वा च पूर्ववत् । संपूज्योत्सवमार्गेण शयनालयमानयेत्

ಅಲ್ಲಿನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮತ್ತೆ ಶೋಧನೆ (ಶುದ್ಧೀಕರಣ) ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಉತ್ಸವಮಾರ್ಗದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ, (ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಚಿಹ್ನ/ದೇವ)ವನ್ನು ಶಯನಾಲಯಕ್ಕೆ ಕರೆತರುವುದು.

Verse 16

तत्रापि शयनस्थानं कुर्यान्मंडलमध्यतः । शुद्धैर्जलैः स्नापयित्वा लिंगमभ्यर्चयेत्क्रमात्

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಮಂಡಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಯನಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಶುದ್ಧ ಜಲಗಳಿಂದ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ವಿಧಿಕ್ರಮವಾಗಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.

Verse 17

ऐशान्यां पद्ममालिख्य शुद्धलिप्ते महीतले । शिवकुंभं शोधयित्वा तत्रावाह्य शिवं यजेत्

ಈಶಾನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಲೇಪಿಸಿದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಪದ್ಮವನ್ನು ಆಲಿಖಿಸಬೇಕು. ಶಿವಕುಂಭವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 18

वेदीमध्ये सितं पद्मं परिकल्प्य विधानतः । तस्य पश्चिमतश्चापि चंडिकापद्ममालिखेत्

ವೇದಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಶ್ವೇತ ಪದ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ; ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಕಾದೇವಿಯ ಪದ್ಮಾಸನವನ್ನೂ ಆಲೇಖಿಸಬೇಕು।

Verse 19

क्षौमाद्यैर्वाहतैर्वस्त्रैः पुष्पैर्दर्भैरथापि वा । प्रकल्प्य शयनं तस्मिन्हेमपुष्पं विनिक्षिपेत्

ಕ್ಷೌಮಾದಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆಯಲಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ—ಅಥವಾ ಪುಷ್ಪ ಹಾಗೂ ದರ್ಭಗಳಿಂದಲೂ—ಶಯನಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ; ಆ ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇಮಪುಷ್ಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 20

तत्र लिंगं समानीय सर्वमंगलनिःस्वनैः । रक्तेन वस्त्रयुग्मेन सकूर्चेन समंततः

ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವಮಂಗಳ ಧ್ವನಿಗಳೂ ಜಯಘೋಷಗಳೂ ನಡುವೆ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ತಂದು; ನಂತರ ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕೂರ್ಚসহ ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರಗಳ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು।

Verse 21

सह पिंडिकयावेष्ट्य शाययेच्च यथा पुरा । पुरस्तात्पद्ममालिख्य तद्दलेषु यथाक्रमम्

ಪಿಂಡಿಕასთან ಸಹಿತ ಅದನ್ನು ಆವೇಷ್ಟಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕು। ನಂತರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮವನ್ನು ಆಲೇಖಿಸಿ, ಅದರ ದಳಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು।

Verse 22

विद्येशकलशान्न्यस्येन्मध्ये शैवीं च वर्धनीम् । परीत्य पद्मत्रितयं जुहुयुर्द्विजसत्तमाः

ವಿದ್ಯೇಶ ಕಲಶಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೈವ ‘ವರ್ಧನೀ’ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಇಡಬೇಕು। ನಂತರ ಪದ್ಮತ್ರಯವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 23

ते चाष्टमूर्तयः कल्प्याः पूर्वादिपरितः स्थिताः । चत्वारश्चाथ वा दिक्षु स्वध्येतारस्सजापकाः

ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಸರ್ವ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುತ್ತುವರಿದು ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಆ ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಇನ್ನೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಸೇವಕರು ಇದ್ದಾರೆ—ವೇದಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಪಪರಾಯಣರು—ಅವರು ನಿರಂತರ ಪವಿತ್ರ ಜಪದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 24

जुहुयुस्ते विरंच्याद्याश्चतस्रो मूर्तयः स्मृताः । दैशिकः प्रथमं तेषामैशान्यां पश्चिमे ऽथ वा

ವಿರಂಚಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಮೂರ್ತಿಗಳು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವು ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ‘ದೈಶಿಕ’—ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡುವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ರೂಪ—ಮೊದಲನೆಯದು; ಅದನ್ನು ಈಶಾನ್ಯ (ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 25

प्रधानहोमं कुर्वीत सप्तद्रव्यैर्यथाक्रमम् । आचार्यात्पादमर्धं वा जुहुयुश्चापरे द्विजाः

ಏಳು ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಕ್ರಮಾನುಸಾರ ಪ್ರಧಾನ-ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲ ದ್ವಿಜರು, ಆಚಾರ್ಯರಿಂದ ಪಡೆದ ವಿಧಾನದಂತೆ, ಪಾದಭಾಗ ಅಥವಾ ಅರ್ಧಭಾಗವನ್ನೂ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು.

Verse 26

प्रधानमेकमेवात्र जुहुयादथ वा गुरुः । पूर्वं पूर्णाहुतिं हुत्वा घृतेनाष्टोत्तरं शतम्

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಆಹುತಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅಥವಾ ಗುರುವೇ ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬಹುದು. ಮೊದಲು ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ತುಪ್ಪದಿಂದ ನೂರ ಎಂಟು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 27

मूर्ध्नि मूलेन लिंगस्य शिवहस्तं प्रविन्यसेत् । शतमर्धं तदर्धं वा क्रमाद्द्रव्यैश्च सप्तभिः

ಲಿಂಗಮೂಲಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಮೂಲಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಶಿರೋಮಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ‘ಶಿವಹಸ್ತ’ (ಶಿವಮುದ್ರೆ) ಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಏಳು ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ—ಪೂರ್ಣ ನೂರು, ಅಥವಾ ಅದರ ಅರ್ಧ, ಅಥವಾ ಅದರ ಅರ್ಧದ ಅರ್ಧ—ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 28

हुत्वाहुत्वा स्पृशेल्लिंगं वेदिकां च पुनः पुनः । पूर्णाहुतिं ततो हुत्वा क्रमाद्दद्याच्च दक्षिणाम्

ಮರುಮರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಿಯತ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 29

आचार्यात्पादमर्धं वा होत्ःणां स्थपतेरपि । तदर्धं देयमन्येभ्यः सदस्येभ्यश्च शक्तितः

ಯೋಗ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೆಯಿಂದ ಆಚಾರ್ಯನಿಗೆ ಪಾದಭಾಗ ಅಥವಾ ಅರ್ಧಭಾಗ ನೀಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಹೋತೃ ಪುರೋಹಿತರಿಗೂ ಸ್ಥಪತಿಗೂ. ಆ ಪಾಲಿನ ಅರ್ಧವನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಇತರ ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಭಾಸದ ಪಂಡಿತರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 30

ततः श्वभ्रे वृषं हैमं कूर्चं वापि निवेश्य च । मृदंभसा पञ्चगव्यैः पुनः शुद्धजलेन च

ನಂತರ ಒಂದು ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ವೃಷಭವನ್ನು ಅಥವಾ (ವಿಧಿಯ) ಕೂರ್ಚ-ಗುಚ್ಛವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ, ಪಂಚಗವ್ಯಗಳಿಂದ, ಮತ್ತೆ ಶುದ್ಧಜಲದಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 31

शोधितां चंदनालिप्तां श्वभ्रे ब्रह्मशिलां क्षिपेत् । करन्यासं ततः कृत्वा नवभिः शक्तिनामभिः

ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಚಂದನಲೇಪಿತ ಬ್ರಹ್ಮಶಿಲೆಯನ್ನು ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಕರನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ನವಶಕ್ತಿಗಳ ನಾಮಗಳಿಂದ ಕೈಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 32

हरितालादिधातूंश्च बीजगंधौषधैरपि । शिवशास्त्रोक्तविधिना क्षिपेद्ब्रह्मशिलोपरि

ಹರಿತಾಲ ಮೊದಲಾದ ಧಾತುಗಳನ್ನು, ಬೀಜಗಳನ್ನು, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹ—ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಾನಾನುಸಾರ—ಬ್ರಹ್ಮಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕು.

Verse 33

प्रतिलिंगं तु संस्थाप्य क्षीरं वृक्षसमुद्भवम् । स्थितं बुद्ध्वा तदुत्सृज्य लिंगं ब्रह्मशिलोपरि

ಪ್ರತಿಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ವೃಕ್ಷದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಕ್ಷೀರರಸವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಅದನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 34

प्रागुदक्प्रवरां किंचित्स्थापयेन्मूलविद्यया । पिंडिकां चाथ संयोज्य शाक्तं मूलमनुस्मरन्

ಮೂಲವಿದ್ಯೆ (ಆಧಾರಮಂತ್ರ) ಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ವಾಲುವಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಪಿಂಡಿಕೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಶಾಕ್ತ ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

Verse 35

बन्धनं बंधकद्रव्यैः कृत्वा स्थानं विशोध्य च । दत्त्वा चार्घ्यं च पुष्पाणि कुर्युर्यवनिकां पुनः

ಬಂಧಕ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಬಂಧನವನ್ನು ಮಾಡಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅರ್ಘ್ಯ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಯವನಿಕಾ (ಪರದೆ) ಯನ್ನು ಯಥಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 36

यथायोग्यं निषेकादि लिंगस्य पुरतस्तदा । आनीय शयनस्थानात्कलशान्विन्यसेत्क्रमात्

ಆಮೇಲೆ ಲಿಂಗದ ಮುಂದೆ ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ನಿಷೇಕಾದಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಶಯನಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕಲಶಗಳನ್ನು ತಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 37

महापूजामथारभ्य संपूज्य कलशान्दश । शिवमंत्रमनुस्मृत्य शिवकुंभजलांतरे

ಮಹಾಪೂಜೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಹತ್ತು ಕಲಶಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಶಿವಮಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಶಿವಕುಂಭದ ಜಲದೊಳಗೆ (ಅದರ) ನ್ಯಾಸ/ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 38

अंगुष्ठानामिकायोगादादाय तमुदीरयेत् । न्यसेदीशानभागस्य मध्ये लिंगस्य मंत्रवित्

ಬೊಟ್ಟೆ ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಉಂಗುರ ಬೆರಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಮಂತ್ರವಿದನು ಈಶಾನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಲಿಂಗದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನ್ಯಾಸವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 39

शक्तिं न्यसेत्तथा विद्यां विद्येशांश्च यथाक्रमम् । लिङ्गमूले शिवजलैस्ततो लिंगं निषेचयेत्

ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶಕ್ತಿ, ವಿದ್ಯಾ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೇಶರ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಲಿಂಗಮೂಲದಲ್ಲಿ ಶಿವಜಲದಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸಿಂಚಿಸಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಬೇಕು।

Verse 40

वर्धन्यां पिंडिकालिंगं विद्येशकलशैः पुनः । अभिषिच्यासनं पश्चादाधाराद्यं प्रकल्पयेत्

ವರ್ಧನಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಡಿಕಾಸಹಿತ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವಿದ್ಯೇಶ್ವರನ ಕಲಶಗಳ ಪವಿತ್ರ ಜಲದಿಂದ ಪುನಃ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಆಸನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ, ಆಧಾರಾದಿ ಆಧಾರ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 41

कृत्वा पञ्चकलान्यासं दीप्तं लिंगमनुस्मरेत् । आवाहयेच्छिवौ साक्षात्प्राञ्जलिः प्रागुदङ्मुखः

ಪಂಚಕಲಾ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ, ದೀಪ್ತಿಮಾನ್ ಲಿಂಗವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಅಂಜಲಿ ಮಾಡಿ, ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು, ಸాక్షಾತ್ ಶಿವನನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 42

सर्वाभरणशोभाढ्यं सर्वमंगलनिस्वनैः । ब्रह्मविष्णुमहेशार्कशक्राद्यैर्देवदानवैः

ಅದು ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳ ಶೋಭೆಯಿಂದ ದೀಪ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ವಮಂಗಳ ನಾದಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು—ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ, ಸೂರ್ಯ, ಇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದ ದೇವರುಗಳು ಹಾಗೂ ದಾನವರೂ ಸಹ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

Verse 43

आनंदक्लिन्नसर्वांगैर्विन्यस्तांजलिमस्तकैः । स्तुवद्भिरेव नृत्यद्भिर्नामद्भिरभितो वृतम्

ಆನಂದದಿಂದ ತೋಯ್ದ ಸರ್ವಾಂಗಗಳ ಭಕ್ತರು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಂಜಲಿ ಇಟ್ಟು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತುವರಿದು ನಿಂತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದರು, ಕೆಲವರು ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು—ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಭು ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾದರು।

Verse 44

ततः पञ्चोपचारांश्च कृत्वा पूजां समापयेत् । नातः परतरः कश्चिद्विधिः पञ्चोपचारकात्

ನಂತರ ಪಂಚೋಪಚಾರಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಮಾಪಿಸಬೇಕು. ಪಂಚೋಪಚಾರ ವಿಧಿಗಿಂತ ಉನ್ನತವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಿ ಇಲ್ಲ।

Verse 45

प्रतिष्ठां लिंगवत्कुर्यात्प्रतिमास्वपि सर्वतः । लक्षणोद्धारसमये कार्यं नयनमोचनम्

ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿಗೂ ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಶಿವಲಿಂಗದಂತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಲಕ್ಷಣೋದ್ಧಾರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ‘ನಯನಮೋಚನ’ (ನೇತ್ರೋದ್ಘಾಟನ) ವಿಧಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 46

जलाधिवासे शयने शाययेत्तान्त्वधोमुखीम् । कुम्भोदशायितां मंत्रैर्हृदि तां सन्नियोजयेत्

ಜಲಾಧಿವಾಸ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ತಂತು (ಪವಿತ್ರ ಸೂತ್ರ)ವನ್ನು ಶಯನದ ಮೇಲೆ ಅಧೋಮುಖವಾಗಿ ಮಲಗಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕುಂಭೋದಕದಲ್ಲಿ ಶಾಯಿಸಿ, ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು।

Verse 47

कृतालयां परामाहुः प्रतिष्ठामकृतालयात् । शक्तः कृतालयः पश्चात्प्रतिष्ठाविधिमाचरेत्

ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಆಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗದ ಆಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಲಯವು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೆ ನಂತರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 48

अशक्तश्चेत्प्रतिष्ठाप्य लिंगं बेरमथापि वा । शक्तेरनुगुणं पश्चात्प्रकुर्वीत शिवालयम्

ಮೊದಲು ದೇವಾಲಯ ಕಟ್ಟಲು ಅಶಕ್ತನಾದವನು, ಮೊದಲಿಗೆ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಮೂರ್ತಿ (ಬೇರ)ಯನ್ನಾಗಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಶಿವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

Verse 49

गृहार्चां च पुनर्वक्ष्ये प्रतिष्ठाविधिमुत्तमम् । कृत्वा कनीयसंबेरं लिंगं वा लक्षणान्वितम्

ಗೃಹಾರಾಧನೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಸಣ್ಣ ಬೇರ (ಮೂರ್ತಿ) ಅಥವಾ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ (ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಬೇಕು).

Verse 50

अयने चोत्तरे प्राप्ते शुक्लपक्शे शुभे दिने । देवीं कृत्वा शुभे देशे तत्राब्जं पूर्ववल्लिखेत्

ಉತ್ತರಾಯಣ ಬಂದಾಗ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಶುಭ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ; ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಪದ್ಮಯಂತ್ರವನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು.

Verse 51

विकीर्य पत्रपुष्पाद्यैर्मध्ये कुंभं निधाय च । परितस्तस्य चतुरः कलशान् दिक्षु विन्यसेत्

ಎಲೆ, ಹೂವು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಂಭವನ್ನು ಇಟ್ಟು; ಅದರ ಸುತ್ತ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಲಶಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು.

Verse 52

पञ्च ब्रह्माणि तद्बीजैस्तेषु पञ्चसु पञ्चभिः । न्यस्य संपूज्य मुद्रादि दर्शयित्वाभिरक्ष्य च

ಐದು ಬ್ರಹ್ಮಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಮುದ್ರಾದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ, ಅಭಿರಕ್ಷಾ ವಿಧಾನದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

Verse 53

विशोध्य लिंगं बेरं वा मृत्तोयाद्यैर्यथा पुरा । स्थापयेत्पुष्पसंछन्नमुत्तरस्थे वरासने

ಮಣ್ಣು, ನೀರು ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಪೂರ್ವಾಚಾರದಂತೆ ಲಿಂಗವನ್ನಾಗಲಿ ಬೇರೆ (ಪ್ರತಿಮೆ)ಯನ್ನಾಗಲಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿ, ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಸನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 54

निधाय पुष्पं शिरसि प्रोक्षयेत्प्रोक्षणीजलैः । समभ्यर्च्य पुनः पुष्पैर्जयशब्दादिपूर्वकम्

ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಪ್ರೋಕ್ಷಣೀಜಲದಿಂದ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪುನಃ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿ ‘ಜಯ’ ಮೊದಲಾದ ಮಂಗಳಘೋಷಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು।

Verse 55

कुम्भैरीशानविद्यांतैः स्नापयेन्मूलविद्यया । ततः पञ्चकलान्यासं कृत्वा पूजां च पूर्ववत्

ಕುಂಭಗಳ ಜಲದಿಂದ ಸ್ನಾಪನ ಮಾಡಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈಶಾನವಿದ್ಯಾ ಮಂತ್ರಜಪದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೂಲವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಪಂಚಕಲಾ-ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 56

नित्यमाराधयेत्तत्र देव्या देवं त्रिलोचनम् । एकमेवाथ वा कुंभं मूर्तिमन्त्रसमन्वितम्

ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ತ್ರಿಲೋಚನ ದೇವ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು. ಅಥವಾ ಮೂರ್ತಿಭಾವ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಸಹಿತವಾದ ಒಂದೇ ಕುಂಭವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬಹುದು।

Verse 57

न्यस्य पद्मांतरे सर्वं शेषं पूर्ववदाचरेत् । अत्यंतोपहतं लिंगं विशोध्य स्थापयेत्पुनः

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪದ್ಮ-ಯಂತ್ರಾಂತರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸಮಾಡಿ ಉಳಿದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಲಿಂಗವು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 58

संप्रोक्षयेदुपहतमनागुपहतं यजेत् । लिंगानि बाणसंज्ञानि स्थापनीयानि वा न वा

ಉಪಹತವಾದುದನ್ನು ಸಂಪ್ರೋಕ್ಷಣದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಅನಾಗುಪಹತವಾದುದನ್ನು ಯಜನೆ-ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ‘ಬಾಣ-ಲಿಂಗ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದೂ, ಸ್ಥಾಪನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಪೂಜಿಸಬಹುದೂ.

Verse 59

तानि पूर्वं शिवेनैव संस्कृतानि यतस्ततः । शेषाणि स्थापनीयानि यानि दृष्टानि बाणवत्

ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ಸ್ವಯಂ ಶಿವನೇ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತ (ಪವಿತ್ರ) ಮಾಡಿದ್ದನು. ಉಳಿದವು ಬಾಣಗಳಂತೆ ಚದುರಿಕೊಂಡು ಕಂಡರೆ ಅವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಯಥಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 60

स्वयमुद्भूतलिंगे च दिव्ये चार्षे तथैव च । अपीठे पीठमावेश्य कृत्वा संप्रोक्षणं विधिम्

ಸ್ವಯಂಭೂ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿಯೂ, ದಿವ್ಯ ಹಾಗೂ ಆರ್ಷ (ಋಷಿ-ಸ್ಥಾಪಿತ) ಲಿಂಗದಲ್ಲಿಯೂ—ಪೀಠವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮೊದಲು ಪೀಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಪ್ರೋಕ್ಷಣವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 61

यजेत्तत्र शिवं तेषां प्रतिष्ठा न विधीयते । दग्धं श्लथं क्षतांगं च क्षिपेल्लिंगं जलाशये

ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಬಳಿ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅಂತಹ ಲಿಂಗಗಳಿಗೆ (ಹೊಸ) ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಲಿಂಗವು ದಗ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ಶ್ಲಥವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅಂಗಭಂಗವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 62

संधानयोग्यं संधाय प्रतिष्ठाविधिमाचरेत् । बेराद्वा विकलाल्लिंगाद्देवपूजापुरस्सरम्

ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಧಾನಮಾಡಿ, ನಂತರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಅದು ಮೂರ್ತಿ (ಬೇರ) ಯಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅಪೂರ್ಣ ಲಿಂಗದಿಂದಾಗಲಿ—ಮೊದಲು ದೇವಾಧಿದೇವ ಶಿವನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪೂರ್ವಕರ್ಮವಾಗಿ ಮಾಡಿ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 63

उद्वास्य हृदि संधानं त्यागं वा युक्तमाचरेत् । एकाहपूजाविहतौ कुर्याद्द्विगुणमर्चनम्

ಆಹ್ವಾನಿತ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಉದ್ವಾಸನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶಂಭುವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು; ಅಥವಾ ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ತ್ಯಾಗಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ದಿನ ನಿತ್ಯಪೂಜೆ ತಪ್ಪಿದರೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಹಾಗೂ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ದ್ವಿಗುಣ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 64

द्विरात्रे च महापूजां संप्रोक्षणमतः परम् । मासादूर्ध्वमनेकाहं पूजा यदि विहन्यते

ಪೂಜೆ ಎರಡು ರಾತ್ರಿಗಳು ವ್ಯತ್ಯಯವಾದರೆ ಮಹಾಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸಂಪ್ರೋಕ್ಷಣವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ದಿನಗಳು ಪೂಜೆ ಭಂಗವಾದರೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ (ಪೂರ್ಣ) ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 65

प्रतिष्ठा प्रोच्यते कैश्चित्कैश्चित्संप्रोक्षणक्रमः । संप्रोक्षणे तु लिंगादेर्देवमुद्वास्य पूर्ववत्

ಕೆಲವರು ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ‘ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ‘ಸಂಪ್ರೋಕ್ಷಣಕ್ರಮ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸಂಪ್ರೋಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾದಿಗಳಿಂದ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಿಂದ ಉದ್ವಾಸನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಶುದ್ಧಿಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 66

अष्टपञ्चक्रमेणैव स्नापयित्वा मृदंभसा । गवां रसैश्च संस्नाप्य दर्भतोयैर्विशोध्य च

ಅಷ್ಟ-ಪಂಚ ಕ್ರಮದಂತೆ ಮೊದಲು ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ನಾಪನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಗೋ-ರಸಗಳಿಂದ (ಪಂಚಗವ್ಯಾದಿ) ಮತ್ತೆ ಸ್ನಾಪನ ಮಾಡಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದರ್ಭಸಂಸ್ಕೃತ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 67

प्रोक्षयेत्प्रोक्षणीतोयैर्मूलेनाष्टोत्तरं शतम् । सपुष्पं सकुशं पाणिं न्यस्य लिंगस्य मस्तके

ಪ್ರೋಕ್ಷಣೀಯ ಪವಿತ್ರ ಜಲದಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸಿ, ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಕುಶ ಸಹಿತ ಕೈಯನ್ನು ಲಿಂಗದ ಮಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕು.

Verse 68

पञ्चवारं जपेन्मूलमष्टोत्तरशतं ततः । ततो मूलेन मूर्धादिपीठांतं संस्पृशेदपि

ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಐದು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿ, ನಂತರ ಅದನ್ನೇ ನೂರ ಎಂಟು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಅನಂತರ ಅದೇ ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಂತಿಮ ಪೀಠದವರೆಗೆ ದೇಹದ ಪವಿತ್ರ ಪೀಠಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು—ಇದರಿಂದ ಶಿವಪೂಜೆಗೆ ದೇಹಸಂಸ್ಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 69

पूजां च महतीं कुर्याद्देवमावाह्य पूर्ववत् । अलब्धे स्थापिते लिंगे शिवस्थाने जले ऽथ वा

ಹಿಂದಿನಂತೆ ದೇವರನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿ ಮಹತ್ತಾದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಲಿಂಗ ದೊರಕದಿದ್ದರೆ ಶಿವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಜಲದಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜಿಸಬಹುದು।

Verse 70

वह्नौ रवौ तथा व्योम्नि भगवंतं शिवं यजेत्

ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವಿಶಾಲ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೂ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು।