Adhyaya 32
Vayaviya SamhitaUttara BhagaAdhyaya 3286 Verses

मन्त्रसिद्धिः, प्रतिबन्धनिरासः, श्रद्धा-नियमाः (Mantra Efficacy, Removal of Obstacles, and the Role of Faith/Discipline)

ಅಧ್ಯಾಯ 32ರಲ್ಲಿ ಉಪಮನ್ಯು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಇಹ-ಪರ ಯಶಸ್ಸು ನೀಡುವ ಸಾಧನೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿವರಣೆಯಿಂದ ಮುಂದಾಗಿ, ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಶೈವ ಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪೂಜೆ, ಹೋಮ, ಜಪ, ಧ್ಯಾನ, ತಪಸ್ಸು, ದಾನಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಶಿಸ್ತನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲು ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿದ ಸಾಧಕನು ಮಂತ್ರ-ಸಂಸಾಧನ/ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದನ್ನಾಧರಿಸಿ ಮಾತ್ರ ಕರ್ಮ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ‘ಪ್ರತಿಬಂಧ’ ಎಂಬ ಅದೃಷ್ಟವಾದ, ಬಲಿಷ್ಠ ಅಡಚಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತದೆ—ಮಂತ್ರ ಸಿದ್ಧವಾದರೂ ಫಲವನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಅಡಚಣೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡರೆ ಆತುರಪಡದೆ ಶಕುನಾದಿ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ-ಶಮನಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ತಪ್ಪು ವಿಧಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಮೋಹದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳು ನಿಷ್ಫಲವಾಗಿ ಲೋಕನಿಂದೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ದೃಷ್ಟಫಲ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಶ್ರದ್ಧಾಭಾವ—ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಫಲ ಸಿಗದು. ದೋಷ ದೇವತೆಯಲ್ಲ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವವರು ಫಲವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಡಚಣೆ ನಿವಾರಣೆಯಾದ ಸಿದ್ಧ ಸಾಧಕನು ವಿಶ್ವಾಸ-ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಇಚ್ಛೆಯಿದ್ದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಯತ ಆಹಾರ (ರಾತ್ರಿ ಹವಿಷ್ಯ, ಪಾಯಸ, ಹಣ್ಣು) ಪಾಲಿಸಿ ಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.

Shlokas

Verse 1

उपमन्युरुवाच । एतत्ते कथितं कृष्ण कर्मेहामुत्र सिद्धिदम् । क्रियातपोजपध्यानसमुच्चयमयं परम्

ಉಪಮನ್ಯು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಕೃಷ್ಣ, ಇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಪರದಲ್ಲಿಯೂ ಸಿದ್ಧಿ ನೀಡುವ ಆ ಪರಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಅದು ಕ್ರಿಯಾ, ತಪಸ್ಸು, ಜಪ, ಧ್ಯಾನಗಳ ಸಮುಚ್ಚಯಮಯವಾಗಿದೆ।

Verse 2

अथ वक्ष्यामि शैवानामिहैव फलदं नृणाम् । पूजाहोमजपध्यानतपोदानमयं महत्

ಈಗ ನಾನು ಶೈವ ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಮಾನವರಿಗೆ ಇಹದಲ್ಲಿಯೇ ಫಲ ನೀಡುವ ಆ ಮಹತ್ ಸಾಧನವನ್ನು; ಅದು ಪೂಜೆ, ಹೋಮ, ಜಪ, ಧ್ಯಾನ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ದಾನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ।

Verse 3

तत्र संसाधयेत्पूर्वं मन्त्रं मन्त्रार्थवित्तमः । दृष्टसिद्धिकरं कर्म नान्यथा फलदं यतः

ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಮಂತ್ರಾರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಮಂತ್ರಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಿಂದಲೇ ಕರ್ಮ ದೃಷ್ಟಸಿದ್ಧಿ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಫಲ ನೀಡದು।

Verse 4

सिद्धमन्त्रो ऽप्यदृष्टेन प्रबलेन तु केनचित् । प्रतिबन्धफलं कर्म न कुर्यात्सहसा बुधः

ಮಂತ್ರವು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಯೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಇದ್ದರೂ, ಫಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಂಧ ಉಂಟಾಗುವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತನು ತಕ್ಷಣ ತುರ್ತಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಅದೃಶ್ಯವಾದ ಆದರೆ ಪ್ರಬಲ ಕಾರಣ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿರಬಹುದು।

Verse 5

तस्य तु प्रतिबन्धस्य कर्तुं शक्येह निष्कृतिः । परीक्ष्य शकुनाद्यैस्तदादौ निष्कृतिमाचरेत्

ಆ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕೃತಿ (ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ) ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಮೊದಲು ಶಕುನಾದಿ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ನಿಗದಿತ ನಿಷ್ಕೃತಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 6

यो ऽन्यथा कुरुते मोहात्कर्मैहिकफलं नरः । न तेन फलभाक्स स्यात्प्राप्नुयाच्चोपहास्यताम्

ಮೋಹದಿಂದ ಲೋಕಫಲವನ್ನು ಬಯಸಿ ಕರ್ಮವನ್ನು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ/ಅನుచಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವವನು, ಆ ಫಲಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 7

अबिस्रब्धो न कुर्वीत कर्म दृष्टफलं क्वचित् । स खल्वश्रद्धधानः स्यान्नाश्रद्धः फलमृच्छति

ಆತಂಕದ ತುರ್ತಿನಿಂದ, ತಕ್ಷಣ ಕಾಣುವ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸಿ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು. ಅಂಥವನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದವನು; ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದವನು ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 8

नापराधोस्ति देवस्य कर्मण्यपि तु निष्फले । यथोक्तकारिणां पुंसामिहैव फलदर्शनात्

ಕರ್ಮ ಫಲವಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ದೇವನಲ್ಲಿ (ಶಿವನಲ್ಲಿ) ದೋಷವಿಲ್ಲ; ಯಥೋಕ್ತವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವವರಿಗೆ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲೇ, ಈ ಜೀವನದಲ್ಲೇ ಫಲದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 9

साधकः सिद्धमंत्रश्च निरस्तप्रतिबंधकः । विश्वस्तः श्रद्धधानश्च कुर्वन्नाप्नोति तत्फलम्

ಸಿದ್ಧಮಂತ್ರಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಅಡೆತಡೆಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ, ಸ್ಥಿರ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳ ಸಾಧಕನು ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಫಲವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 10

अथवा तत्फलावाप्त्यै ब्रह्मचर्यरतो भवेत् । रात्रौ हविष्यमश्नीयात्पायसं वा फलानि वा

ಅಥವಾ ಆ ಫಲಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರಬೇಕು. ರಾತ್ರಿ ಹವಿಷ್ಯ (ಶುದ್ಧ ಯಜ್ಞಾಹಾರ) ಮಾತ್ರ, ಅಥವಾ ಪಾಯಸ, ಇಲ್ಲವೇ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಬೇಕು।

Verse 11

हिंसादि यन्निषिद्धं स्यान्न कुर्यान्मनसापि तत् । सदा भस्मानुलिप्तां गस्सुवेषश्च शुचिर्भवेत्

ಹಿಂಸೆ ಮೊದಲಾದ ನಿಷಿದ್ಧವಾದುದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಮಾಡಬಾರದು. ಸದಾ ಭಸ್ಮಲೇಪಿತ ದೇಹದಿಂದ, ಶೈವ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಸುವೇಷದಿಂದ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಇರಬೇಕು।

Verse 12

इत्थमाचारवान्भूत्वा स्वानुकूले शुभे ऽहनि । पूर्वोक्तलक्षणे देशे पुष्पदामाद्यलंकृते

ಈ ರೀತಿ ಆಚಾರವಂತನಾಗಿ, ತನ್ನಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ಶುಭ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಪುಷ್ಪಮಾಲೆ ಮೊದಲಾದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜೆಗೆ ಪ್ರವೃತ್ತನಾಗಬೇಕು।

Verse 13

आलिप्य शकृता १ भूमिं हस्तमानावरां यथा । विलिखेत्कमले भद्रे दीप्यमानं स्वतेजसा

ಗೋಮಯದಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ, ಹೇ ಭದ್ರೇ ಕಮಲೇ, ಕೈಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಮಲವನ್ನು (ಅದರ ಮೇಲೆ) ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕು; ಅದು ತನ್ನ ಸ್ವತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರಲಿ।

Verse 14

तप्तजांबूनदमयमष्टपत्रं सकेसरम् । मध्ये कर्णिकया युक्तं सर्वरत्नैरलंकृतम्

ಅದು ತಪ್ತ ಜಾಂಬೂನದ ಸ್ವರ್ಣದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ಕೇಸರಯುಕ್ತ ಅಷ್ಟದಳ ಕಮಲ; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣಿಕೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು।

Verse 15

स्वाकारसदृशेनैव नालेन च समन्वितम् । तादृशे स्वर्णनिर्माणे कंदे सम्यग्विधानतः

ಅದನ್ನು ತನ್ನದೇ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ನಾಳದಿಂದ ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸ್ವರ್ಣದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಕಂದವನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 16

तत्राणिमादिकं सर्वं संकल्प्य मनसा पुनः । रत्नजं वाथ सौवर्णं स्फटिकं वा सलक्षणम्

ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಣಿಮಾ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಲಕ್ಷಣಸಂಪನ್ನವಾದ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು—ರತ್ನಮಯವಾದದೋ, ಸ್ವರ್ಣಮಯವಾದದೋ, ಅಥವಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ಫಟಿಕದದೋ—(ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು/ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು)।

Verse 17

तत्र माहेश्वरी कल्प्या मूर्तिर्मूर्तिमतः प्रभोः । चतुर्भुजा चतुर्वक्त्रा सर्वाभरणभूषिता

ಅಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಮಾನ್ ಪ್ರಭುವಿನ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಮೂರ್ತಿಯಾದ ಮಾಹೇಶ್ವರಿ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಆಕೆ ಚತುರ್ಭುಜಾ, ಚತುರ್ಮುಖಾ, ಸರ್ವಾಭರಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 18

शार्दूलचर्मवसना किंचिद्विहसितानना । वरदाभयहस्ता च मृगटंकधरा तथा

ಅವಳು ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು; ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮೃದು, ಸ್ವಲ್ಪ ನಗು ಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ವರ ನೀಡುತ್ತಾ, ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಯಿಂದ ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತಾ, ಮೃಗಚಿಹ್ನವನ್ನೂ ಧರಿಸಿದ್ದಳು.

Verse 19

अथ वाष्टभुजा चिंत्या चिंतकस्य यथारुचि । तदा त्रिशूलपरशुखड्गवज्राणि दक्षिणे

ನಂತರ ಧ್ಯಾನಿಸುವವನ ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ರುಚಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಅಷ್ಟಭುಜೆಯಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಬಲಗೈಗಳಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ, ಪರಶು, ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ವಜ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 20

वामे पाशांकुशौ तद्वत्खेटं नागं च बिभ्रती । बालार्कसदृशप्रख्या प्रतिवक्त्रं त्रिलोचना

ಎಡಗೈಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಹಾಗೆಯೇ ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶ, ಜೊತೆಗೆ ಖೇಟ (ಗುರಾಣಿ) ಮತ್ತು ನಾಗವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಉದಯಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳಾಗಿ, ಅವಳು ತ್ರಿನೇತ್ರಳೂ ಪ್ರತಿದಿಕ್ಕಿಗೂ ಮುಖವಿರುವವಳೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 21

तस्याः पूर्वमुखं सौम्यं स्वाकारसदृशप्रभम् । दक्षिणं नीलजीमूतसदृशं घोरदर्शनम्

ಅವಳ ಪೂರ್ವಮುಖವು ಸೌಮ್ಯವೂ ಮಂಗಳಕರವೂ ಆಗಿ, ತನ್ನ ದಿವ್ಯಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣಮುಖವು ನೀಲ ಮಳೆಯಮೋಡದಂತೆ, ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು.

Verse 22

उत्तरं विद्रुमप्रख्यं नीलालकविभूषितम् । पश्चिमं पूर्णचंद्राभं सौम्यमिंदुकलाधरम्

ಅವಳ ಉತ್ತರಮುಖವು ಪ್ರವಾಳದಂತೆ ದೀಪ್ತವಾಗಿದ್ದು, ನೀಲ ವಕ್ರ ಅಲಕಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಪಶ್ಚಿಮಮುಖವು ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ, ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ, ಚಂದ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿತ್ತು.

Verse 23

तदंकमंडलारूढा शक्तिर्माहेश्वरी परा । महालक्ष्मीरिति ख्याता श्यामा सर्वमनोहरा

ಅವರ ಅಂಕಮಂಡಲದ ಮೇಲೆ ಪರಮ ಮಾಹೇಶ್ವರಿ ಶಕ್ತಿ ಆಸೀನಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ‘ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಳು—ಶ್ಯಾಮವರ್ಣೆ, ಎಲ್ಲ ಮನಗಳನ್ನು ಮೋಹಿಸುವವಳು.

Verse 24

मूर्तिं कृत्वैवमाकारां सकलीकृत्य च क्रमात् । मूर्तिमंतमथावाह्य यजेत्परमकारणम्

ಅದೇ ರೂಪದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಂತರ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸಕಲೀಕರಿಸಿ (ಪ್ರಾಣಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಿ), ಮೂರ್ತಿಮಂತನಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ ಪರಮಕಾರಣನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 25

स्नानार्थे कल्पयेत्तत्र पञ्चगव्यं तु कापिलम् । पञ्चामृतं च पूर्णानि बीजानि च विशेषतः

ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಪಿಲಾ ಹಸುವಿನಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪಂಚಗವ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು; ಜೊತೆಗೆ ಪಂಚಾಮೃತ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ (ಅಖಂಡ) ಧಾನ್ಯ-ಬೀಜಗಳನ್ನೂ ಇಡಬೇಕು.

Verse 26

पुरस्तान्मण्डलं कृत्वा रत्नचूर्णाद्यलंकृतम् । कर्णिकायां प्रविन्यस्येदीशानकलशं पुनः

ಆಸನದ ಮುಂದೆ ರತ್ನಚೂರ್ಣಾದಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಮಂಡಲವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅದರ ಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ (ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತೆ ಈಶಾನ ಕಲಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 27

सद्यादिकलशान्पश्चात्परितस्तस्य कल्पयेत् । ततो विद्येशकलशानष्टौ पूर्वादिवत्क्रमात्

ನಂತರ ಸದ್ಯಾದಿ ಕಲಶಗಳನ್ನು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿದ್ಯೇಶ್ವರ ಕಲಶಗಳ ಎಂಟನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 28

तीर्थाम्बुपूरितान्कृत्वा सूत्रेणावेष्ट्य पूर्ववत् । पुण्यद्रव्याणि निक्षिप्य समन्त्रं सविधानकम्

ತೀರ್ಥಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿಸಿ, ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸೂತ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತಿ ಕಟ್ಟಿಸಿ, ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೆ ಪುಣ್ಯದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 29

दुकूलाद्येन वस्त्रेण समाच्छाद्य समंततः । सर्वत्र मंत्रं विन्यस्य तत्तन्मंत्रपुरस्सरम्

ದುಕೂಲಾದಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಚ್ಚಿ, ನಂತರ ಸರ್ವತ್ರ ಮಂತ್ರವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು—ಪ್ರತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅದರದೇ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿ।

Verse 30

स्नानकाले तु संप्राप्ते सर्वमङ्गलनिस्वनैः । पञ्चगव्यादिभिश्चैव स्नापयेत्परमेश्वरम्

ಸ್ನಾನಕಾಲ ಬಂದಾಗ, ಸರ್ವಮಂಗಳ ನಾದಗಳ ನಡುವೆ, ಪಂಚಗವ್ಯಾದಿ ಪವಿತ್ರ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರ (ಶಿವ)ನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।

Verse 31

ततः कुशोदकाद्यानि स्वर्णरत्नोदकान्यपि । गंधपुष्पादिसिद्धानि मन्त्रसिद्धानि च क्रमात्

ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕುಶೋದಕ ಮೊದಲಾದವು, ಸ್ವರ್ಣ-ರತ್ನಸಂಸ್ಕೃತ ಜಲವೂ, ಗಂಧ-ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದವು ಹಾಗೂ ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಜಲಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು।

Verse 32

उद्धृत्योद्धृत्य मन्त्रेण तैस्तैस्स्नाप्य महेश्वरम् । गंधं पुष्पादिदीपांश्च पूजाकर्म समाचरेत्

ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮರುಮರು ಎತ್ತಿ, ಆ ಆ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ, ದೀಪಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಪೂಜಾಕರ್ಮ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 33

पलावरः स्यादालेप एकादशपलोत्तरः । सुवर्णरत्नपुष्पाणि शुभानि सुरभीणि च

ಲಿಂಗಾಲೇಪನಾರ್ಥವಾಗಿ ಪಲಾವರ ಪ್ರಮಾಣದ ಲೇಪವು ಇರಲಿ, ಅದು ಹನ್ನೊಂದು ಪಲ ಹೆಚ್ಚಿರಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಶುಭ ಹಾಗೂ ಸುಗಂಧಿತ ಸ್ವರ್ಣ, ರತ್ನ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಿ।

Verse 34

नीलोत्पलाद्युत्पलानि बिल्वपत्राण्यनेकशः । कमलानि च रक्तानि श्वेतान्यपि च शंभवे

ನೀಲೋತ್ಪಲಾದಿ ಉತ్పಲಗಳು, ಅನೇಕ ಬಿಲ್ವಪತ್ರಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಕಮಲಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಶಂಭು (ಶಿವ)ಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 35

कृष्णागुरूद्भवो धूपः सकर्पूराज्यगुग्गुलः । कपिलाघृतसंसिद्धा दीपाः कर्पूरवर्तिजाः

ಕೃಷ್ಣ ಅಗರುದಿಂದ ತಯಾರಾದ ಧೂಪದಲ್ಲಿ ಕರ್ಪೂರ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಗುಗ್ಗುಲು ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿರಲಿ; ಅದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಕಪಿಲಾ ಹಸುವಿನ ತುಪ್ಪದಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ ಕರ್ಪೂರವತ್ತಿಯ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಬೇಕು।

Verse 36

पञ्चब्रह्मषडंगानि पूज्यान्यावरणानि च । नैवेद्यः पयसा सिद्धः स गुडाज्यो महाचरुः

ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮದ ಷಡಂಗಗಳನ್ನೂ ಆವರಣಗಳನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾದ, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಮಹಾಚರುವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 37

पाटलोत्पलपद्माद्यैः पानीयं च सुगन्धितम् । पञ्चसौगंधिकोपेतं तांबूलं च सुसंस्कृतम्

ಪಾಟಲ, ನೀಲೋತ್ಪಲ, ಪದ್ಮಾದಿ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸುಗಂಧಿತವಾದ ಪಾನೀಯ ಜಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಪಂಚಸೌಗಂಧಿಕಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ತಾಂಬೂಲವನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 38

सुवर्णरत्नसिद्धानि भूषणानि विशेषतः । वासांसि च विचित्राणि सूक्ष्माणि च नवानि च

ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಚಿತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿರುವ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

Verse 39

दर्शनीयानि देयानि गानवाद्यादिभिस्सह । जपश्च मूलमंत्रस्य लक्षः परमसंख्यया

ಗಾನ-ವಾದ್ಯಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ದೃಶ್ಯಮಂಗಲವಾದ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಮೂಲಮಂತ್ರದ ಜಪವನ್ನು ಪರಮಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿ—ಒಂದು ಲಕ್ಷ—ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 40

एकावरा त्र्युत्तरा च पूजा फलवशादिह । दशसंख्यावरो होमः प्रतिद्रव्यं शतोत्तरः

ಇಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಫಲದ ಅನುಸಾರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಒಂದುವಾರ ಅಥವಾ ಮೂರವಾರ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆವರ್ತನದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಹೋಮವು ದಶಗುಣ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಪ್ರತಿದ್ರವ್ಯಕ್ಕೂ ನೂರೊಂದು ಬಾರಿ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 41

घोररूपश्शिवश्चिंत्यो मारणोच्चाटनादिषु । शिवलिंगे शिवाग्नौ च ह्यन्यासु प्रतिमासु च

ಮಾರಣ, ಉಚ್ಚಾಟನಾದಿ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಘೋರರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಶಿವಲಿಂಗದಲ್ಲಿ, ಶಿವಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ.

Verse 42

चिंत्यस्सौम्यतनुश्शंभुः कार्ये शांतिकपौष्टिके । आयसौ स्रुक्स्रुवौ कार्यौ मारणादिषु कर्मसु

ಶಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ (ವೃದ್ಧಿ) ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಭುವನ್ನು ಸೌಮ್ಯ-ಶುಭ ತನುವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಮಾರಣಾದಿ ಉಗ್ರಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಣದ ಸ್ರುಕ್-ಸ್ರುವಗಳನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 43

तदन्यत्र तु सौवर्णौ शांतिकाद्येषु कृत्स्नशः । दूर्वया घृतगोक्षीरमिश्रया मधुना तथा

ಆದರೆ ಶಾಂತಿಕಾದಿ ಇತರ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಿನ್ನದ (ಸಾಮಗ್ರಿ/ಉಪಕರಣ)ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ದೂರ್ವೆಯೊಂದಿಗೆ ತುಪ್ಪ, ಗೋಕ್ಷೀರಮಿಶ್ರಣ ಹಾಗೂ ಜೇನನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 44

चरुणा सघृतेनैव केवलं पयसापि वा । जुहुयान्मृत्युविजये तिलै रोगोपशांतये

ಮೃತ್ಯುವಿಜಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಘೃತಮಿಶ್ರಿತ ಚರುದಿಂದಲೋ, ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಹಾಲಿನಿಂದಲೂ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ರೋಗಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 45

घृतेन पयसा चैव कमलैर्वाथ केवलैः । समृद्धिकामो जुहुयान्महादारिद्र्यशांतये

ಮಹಾದಾರಿದ್ರ್ಯಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಘೃತ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಕೇವಲ ಕಮಲಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೂ ಆಹುತಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

Verse 46

जातीपुष्पेण वश्यार्थी जुहुयात्सघृतेन तु । घृतेन करवीरैश्च कुर्यादाकर्षणं द्विजः

ವಶೀಕರಣವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಘೃತಸಹಿತ ಜಾತಿ ಪುಷ್ಪ (ಮಲ್ಲಿಗೆ)ದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತು ದ್ವಿಜ ಸಾಧಕನು ಘೃತದಲ್ಲಿ ಕರವೀರ ಪುಷ್ಪಗಳು (ಕಣೇರು) ಅರ್ಪಿಸಿ ಆಕರ್ಷಣಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 47

तैलेनोच्चाटनं कुर्यात्स्तंभनं मधुना पुनः । स्तंभनं सर्षपेणापि लशुनेन तु पातनम्

ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಉಚ್ಚಾಟನ ಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು; ಜೇನಿನಿಂದ ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಂಭನ ಕರ್ಮ. ಸಾಸಿವೆಗಳಿಂದಲೂ ಸ್ಥಂಭನ ಸಾಧ್ಯ; ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯಿಂದ ಪಾತನ ಕರ್ಮ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ.

Verse 48

ताडनं रुधिरेण स्यात्खरस्योष्ट्रस्य चोभयोः । मारणोच्चाटने कुर्याद्रोहिबीजैस्तिलान्वितैः

ತಾಡನಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕತ್ತೆ ಅಥವಾ ಒಂಟೆಯ, ಅಥವಾ ಎರಡರ ಮಿಶ್ರ ರಕ್ತವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಮಾರಣ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾಟನದಲ್ಲಿ ರೋಹೀ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಎಳ್ಳಿನೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ ಕರ್ಮ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 49

विद्वेषणं च तैलेन कुर्याल्लांगलकस्य तु । बंधनं रोहिबीजेन सेनास्तंभनमेव च

ವಿದ್ವೇಷಣ ಕರ್ಮವನ್ನು ಆ ತೈಲದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು. ಲಾಂಗಲಕ ವಿಧಿಯಿಂದ ನಿರೋಧ (ತಡೆ) ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಹೀ ಬೀಜದಿಂದ ಬಂಧನ, ಹಾಗೆಯೇ ಸೇನಾಸ್ತಂಭನವೂ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ.

Verse 50

रक्तसर्षपसंमिश्रैर्होमद्रव्यैरशेषतः । हस्तयंत्रोद्भवैस्तैलैर्जुहुयादाभिचारिके

ಆಭಿಚಾರಿಕ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಸಾಸಿವೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಎಲ್ಲಾ ಹೋಮದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಕೈಯಂತ್ರದಿಂದ ತೆಗೆದ ತೈಲಗಳನ್ನೂ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹವಿಸ್ಸಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 51

कटुकीतुषसंयुक्तैः कार्पासास्थिभिरेव च । सर्षपैस्तैलसंमिश्रैर्जुहुयादाभिचारिके

ಆಭಿಚಾರಿಕ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಟುಕೀ ತೂಷ (ಹೊಟ್ಟು) ಸಂಯುಕ್ತ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹತ್ತಿಬೀಜಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ, ತೈಲಮಿಶ್ರಿತ ಸಾಸಿವೆಯಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 52

ज्वरोपशांतिदं क्षीरं सौभाग्यफलदं तथा । सर्वसिद्धिकरो होमः क्षौद्राज्यदधिभिर्युतैः

ಕ್ಷೀರ (ಹಾಲು) ಜ್ವರವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯದ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಜೇನು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಮೊಸರಿನಿಂದ ಯುಕ್ತ ಆಹುತಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹೋಮವು ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 53

क्षीरेण तंदुलैश्चैव चरुणा केवलेन वा । शांतिकं पौष्टिकं वापि सप्तभिः समिदादिभिः

ಹಾಲು ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದಲೂ, ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಚರು (ಸರಳ ಹವಿ) ಯಿಂದಲೂ, ಸಮಿಧ ಮೊದಲಾದ ಏಳು ವಿಧದ ಉಪಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿಕ ಅಥವಾ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಹೋಮವನ್ನು ವಿಧಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 54

द्रव्यैर्विशेषतो होमे वश्यमाकर्षणं तथा । वश्यमाकर्षणं चैव श्रीपदं च विशेषतः

ಹೋಮದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ವಿಶೇಷ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ ವಶ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಣಾ-ಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ವಶ್ಯ-ಆಕರ್ಷಣವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೀಪದ—ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳಕರ ಉನ್ನತಿ—ಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ।

Verse 55

बिल्वपत्रैस्तु हवनं शत्रोर्विजयदं तथा । समिधः शांतिकार्येषु पालाशखदिरादिकाः

ಬಿಲ್ವಪತ್ರಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹವನವು ಶತ್ರುವಿನ ಮೇಲೆ ವಿಜಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಾಂತಿಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲಾಶ, ಖದಿರ ಮೊದಲಾದ ಸಮಿಧಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 56

करवीरार्कजाः क्रौर्ये कण्टकिन्यश्च विग्रहे । प्रशांतः शांतिकं कुर्यात्पौष्टिकं च विशेषतः

ಕ್ರೌರ್ಯ ಉಂಟಾದಾಗ ಕರವೀರ ಮತ್ತು ಅರ್ಕ ಸಂಬಂಧಿತ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಸಂಘರ್ಷ-ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಕಂಟಕಯುಕ್ತ (ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ) ಕ್ರಮಗಳು ವಿಧೇಯ. ಆದರೆ ಪ್ರಶಾಂತ ಭಕ್ತನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 57

निर्घृणः क्रुद्धचित्तस्तु प्रकुर्यादाभिचारिकम् । अतीवदुरवस्थायां प्रतीकारांतरं न चेत्

ನಿರ್ದಯನಾಗಿ ಕ್ರುದ್ಧಚಿತ್ತನಾದವನು ಕೂಡ ಆಭಿಚಾರಿಕ (ಶತ್ರುಪ್ರಯೋಗ) ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬಹುದು—ಅತೀವ ದುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಪರಿಹಾರವೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ।

Verse 58

आततायिनमुद्दिश्य प्रकुर्यादाभिचारिकम् । स्वराष्ट्रपतिमुद्दिश्य न कुर्यादाभिचारिकम्

ಆತತಾಯಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅಭಿಚಾರಕರ್ಮ ಮಾಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅಭಿಚಾರ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 59

यद्यास्तिकस्सुधर्मिष्ठो मान्यो वा यो ऽपि कोपि वा । तमुद्दिश्यापि नो कुर्यादाततायिनमप्युत

ಯಾರೇ ಆಗಲಿ—ಆಸ್ತಿಕ, ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮಿಷ್ಠ, ಮಾನ್ಯನಾದರೂ—ಅವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಕೂಡ ಆತತಾಯಿಯ ಕರ್ಮ ಮಾಡಬಾರದು; ಅಂಥ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬಾರದು।

Verse 60

मनसा कर्मणा वाचा यो ऽपि कोपि शिवाश्रितः । स्वराष्ट्रपतिमुद्दिश्य शिवा श्रितमथापि वा

ಯಾರೇ ಆಗಲಿ ಮನಸಾ, ಕರ್ಮಣಾ, ವಾಚಾ ಶಿವಾಶ್ರಿತನಾಗಿ—ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರೂ ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಶಿವಭಕ್ತನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರೂ—ಅವನು ಶಿವನ ಶರಣದಲ್ಲಿರುವವನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 61

कृत्वाभिचारिकं कर्म सद्यो विनिपतेन्नरः । स्वराष्ट्रपालकं तस्माच्छिवभक्तं च कञ्चन

ಅಭಿಚಾರಕರ್ಮ ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವರಾಜ್ಯರಕ್ಷಕನನ್ನಾಗಲಿ ಯಾವುದೇ ಶಿವಭಕ್ತನನ್ನಾಗಲಿ ಅಭಿಚಾರದಿಂದ ಹಿಂಸಿಸಬಾರದು।

Verse 62

न हिंस्यादभिचाराद्यैर्यदीच्छेत्सुखमात्मनः । अन्यं कमपि चोद्दिश्य कृत्वा वै मारणादिकम्

ತನ್ನ ಸುಖ-ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಅಭಿಚಾರಾದಿಗಳಿಂದ ಯಾರನ್ನೂ ಹಿಂಸಿಸಬಾರದು; ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾರಣಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 63

पश्चात्तापेन संयुक्तः प्रायश्चित्तं समाचरेत् । बाणलिंगे ऽपि वा कुर्यान्निर्धनो धनवानपि

ನಿಜವಾದ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ದರಿದ್ರನಾಗಲಿ ಧನವಂತನಾಗಲಿ ಬಾಣಲಿಂಗದ ಮುಂದೆ ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

Verse 64

स्वयंभूते ऽथ वा लिंगे आर्षके वैदिके ऽपि वा । अभावे हेमरत्नानामशक्तौ च तदर्जने

ಲಿಂಗವು ಸ್ವಯಂಭುವಾಗಿರಲಿ, ಋಷಿ ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ವೈದಿಕ ವಿಧಿಯಂತೆ ಇರಲಿ—ಹೆಮ್ಮೆಯೂ ರತ್ನಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಅವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 65

मनसैवाचरेदेतद्द्रव्यैर्वा प्रतिरूपकैः । क्वचिदंशे तु यः शक्तस्त्वशक्तः क्वचिदंशके

ಈ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಮಾಡಬಹುದು, ಅಥವಾ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ, ಅಥವಾ ಯೋಗ್ಯ ಪರ್ಯಾಯಗಳಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು. ಒಬ್ಬನು ಒಂದು ಅಂಗದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತನಾಗಿರಬಹುದು, ಮತ್ತೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಶಕ್ತನಾಗಿರಬಹುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 66

सो ऽपि शक्त्यनुसारेण कुर्वंश्चेत्फलमृच्छति । कर्मण्यनुष्ठिते ऽप्यस्मिन्फलं यत्र न दृश्यते

ಅವನು ಕೂಡ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾಡಿದರೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೂ ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದರ ಫಲ ತಕ್ಷಣ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 67

द्विस्त्रिर्वावर्तयेत्तत्र सर्वथा दृश्यते फलम् । पूजोपयुक्तं यद्द्रव्यं हेमरत्नाद्यनुत्तमम्

ಆ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೂರು ಬಾರಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರೆ ಫಲವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪೂಜೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಉತ್ತಮ ಚಿನ್ನ, ರತ್ನಾದಿ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಶಿವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಫಲಪ್ರದವಾಗಿವೆ.

Verse 68

तत्सर्वं गुरवे दद्याद्दक्षिणां च ततः पृथक् । स चेन्नेच्छति तत्सर्वं शिवाय विनिवेदयेत्

ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಗುರುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಗುರು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು.

Verse 69

अथवा शिवभक्तेभ्यो नान्येभ्यस्तु प्रदीयते । यः स्वयं साधयेच्छक्त्या गुर्वादिनिरपेक्षया

ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ಶಿವಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನೀಡಬೇಕು, ಇತರರಿಗೆ ಅಲ್ಲ. ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿ ಗುರು ಮೊದಲಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಸ್ವತಃ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗುವವನು ಅಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 70

सो ऽप्येवमाचरेदत्र न गृह्णीयात्स्वयं पुनः । स्वयं गृह्णाति यो लोभात्पूजांगद्रव्यमुत्तमम्

ಅವನು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ತನ್ನಿಗಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಪೂಜೆಗೆ ಸೇರಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಲೋಭದಿಂದ ತಾನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವನು ಧರ್ಮವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 71

कांक्षितं न लभेन्मूढो नात्र कार्या विचारणा । अर्चितं यत्तु तल्लिंगं गृह्णीयाद्वा नवा स्वयम्

ಮೂಢನು ಬಯಸಿದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ—ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಚಾರ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅದೇ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು; ಇಲ್ಲವೇ ತಾನೇ ಹೊಸ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 72

गृह्णीयाद्यदि तन्नित्यं स्वयं वान्यो ऽपि वार्चयेत् । यथोक्तमेव कर्मैतदाचरेद्यो ऽनपायतः

ಅವನು ಆ ನಿಯಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನಿತ್ಯ ಪಾಲಿಸಿದರೆ—ತಾನೇ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೂ ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಂದ ಮಾಡಿಸಿದರೂ—ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ಹೇಳಿದಂತೆಲೇ, ಯಾವುದೇ ವಿಚಲನ ಇಲ್ಲದೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 73

फलं व्यभिचरेन्नैवमित्यतः किं प्ररोचकम् । तथाप्युद्देशतो वक्ष्ये कर्मणः सिद्धिमुत्तमम्

ಕರ್ಮಫಲವು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ವ್ಯಭಿಚರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರೇರಣೆ ಏಕೆ? ಆದರೂ, ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದು ನೆರವೇರಿಸಲು, ಕರ್ಮದ ಪರಮಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 74

अपि शत्रुभिराक्रांतो व्याधिभिर्वाप्यनेकशः । मृत्योरास्यगतश्चापि मुच्यते निरपायतः

ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತನಾದರೂ, ಅನೇಕ ರೋಗಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದರೂ, ಮರಣದ ಬಾಯಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರೂ—ಶಿವನಲ್ಲಿ ಶರಣಾದವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ, ಅಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 75

पूजायते ऽतिकृपणो रिक्तो वैश्रवणायते । कामायते विरूपो ऽपि वृद्धो ऽपि तरुणायते

ಶಿವಪೂಜೆಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅತಿಕೃಪಣನೂ ಪೂಜ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ; ದರಿದ್ರನೂ ವೈಶ್ರವಣ (ಕುಬೇರ)ನಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ. ವಿರೂಪನೂ ಕಾಮ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ; ವೃದ್ಧನೂ ತರుణನಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 76

शत्रुर्मित्रायते सद्यो विरोधी किंकरायते । विषायते यदमृतं विषमप्यमृतायते

ಶತ್ರುವೂ ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಮಿತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ; ವಿರೋಧಿಯೂ ಸೇವಕನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಮೃತವಾದುದೂ ವಿಷದಂತೆ ತೋರುವುದಿದೆ; ವಿಷವೂ ಅಮೃತದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ—ಇದು ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣ.

Verse 77

स्थलायते समुद्रो ऽपि स्थलमप्यर्णवायते । महीधरायते श्वभ्रं स च श्वभ्रायते गिरिः

ಸಮುದ್ರವೂ ಸ್ಥಳದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಸ್ಥಳವೂ ಅರ್ಣವದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಗುಂಡಿಯೂ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಅದೇ ಪರ್ವತವೂ ಗುಂಡಿಯಂತೆ—ಬಂಧಿತ ಜೀವದ ಮೇಲೆ ಮಾಯೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಇಂತಹ ವಿಪರೀತ ಭ್ರಮೆ ಇದು.

Verse 78

पद्माकरायते वह्निः सरो वैश्वानरायते । वनायते यदुद्यानं तदुद्यानायते वनम्

ಆ ವಿಪರ್ಯಾಸ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯೇ ಪದ್ಮಸರೋವರದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಸರೋವರವು ದಹಿಸುವ ವೈಶ್ವಾನರ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯಾನವು ವನದಂತೆ, ವನವೋ ಉದ್ಯಾನದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 79

सिंहायते मृगः क्षुद्रः सिंहः क्रीडामृगायते । स्त्रियो ऽभिसारिकायन्ते लक्ष्मीः सुचरितायते

ಯುಗದ ಕಲಕದಲ್ಲಿ ಕ್ಷುದ್ರ ಮೃಗವೂ ಸಿಂಹದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ; ಸಿಂಹವು ಆಟದ ಮೃಗದಂತೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅಭಿಸಾರಿಕೆಯಂತೆ ಗುಪ್ತ ಕಾಮಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಾರೆ; ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮಾತ್ರ ಸುಚರಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ.

Verse 80

स्वैरप्रेष्यायते वाणी कीर्तिस्तु गणिकायते । स्वैराचारायते मेधा वज्रसूचीयते मनः

ಸ್ವೈರಾಚಾರಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಾಗ ವಾಣಿ ಕೂಲಿಸೇವಕನಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ; ಕೀರ್ತಿ ಗಣಿಕೆಯಂತೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಧೆ ಉಚ್ಚೃಂಖಲ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ವಾಲುತ್ತದೆ; ಮನಸ್ಸು ವಜ್ರಸೂಚಿಯಂತೆ—ಕಠಿಣ, ತೀಕ್ಷ್ಣ, ಭೇದಕ—ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 81

महावातायते शक्तिर्बलं मत्तगजायते । स्तम्भायते समुद्योगैः शत्रुपक्षे स्थिता क्रिया

ಶಕ್ತಿ ಮಹಾವಾತದಂತೆ ಉಗ್ರವಾಗಿ, ಬಲ ಮತ್ತಗಜದಂತೆ ಉಬ್ಬಿದಾಗ, ಕ್ರಿಯೆ—ಶತ್ರುಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರೆ—ಅತಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಉನ್ಮತ್ತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ ಸ್ಥಂಭಿತವಾಗಿ ಜಡವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 82

शत्रुपक्षायते ऽरीणां सर्व एव सुहृज्जनः । शत्रवः कुणपायन्ते जीवन्तोपि सबांधवाः

ದ್ವೇಷದಿಂದ ಆವರಿತನಾದವನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸುಹೃದನೂ ಶತ್ರುಪಕ್ಷದವನೇ ಎಂದು ತೋರುತ್ತಾನೆ. ಶತ್ರುಗಳು—ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ—ಶವದಂತೆ ತೀರ ತೃಣಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ದ್ವೇಷಬಂಧನವು ವಿವೇಕವನ್ನು ವಕ್ರಗೊಳಿಸಿ ಜೀವಾತ್ಮನನ್ನು ಶಿವಕೃಪೆಯಿಂದ ದೂರ ಬಿಗಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

Verse 83

आपन्नो ऽपि गतारिष्टः स्वयं खल्वमृतायते । रसाय नायते नित्यमपथ्यमपि सेवितम्

ಆಪತ್ತಿಗೆ ಒಳಗಾದವನೂ ಅಪಾಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅದು ಸ್ವಯಂ ಅಮೃತಸ್ವರೂಪವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಪಥ್ಯವಾದುದು ನಿತ್ಯ ಸೇವಿಸಿದರೂ ಎಂದಿಗೂ ರಸಾಯನವಾಗಿ, ಜೀವದಾಯಕ ಅಮೃತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 84

अनिशं क्रियमाणापि रतिस्त्वभिनवायते । अनागतादिकं सर्वं करस्थामलकायते

ನಿರಂತರ ಆಚರಿಸಿದರೂ ಆ ಪ್ರೇಮಭಕ್ತಿ ಸದಾ ಹೊಸದಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ; ಭವಿಷ್ಯಾದಿ ಎಲ್ಲವೂ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಆಮಲಕ ಫಲದಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

Verse 85

यादृच्छिकफलायन्ते सिद्धयो ऽप्यणिमादयः । बहुनात्र किमुक्तेन सर्वकामार्थसिद्धिषु

ಅಣಿಮಾ ಮೊದಲಾದ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಗಳೂ ಕೇವಲ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಉಪಫಲಗಳಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಏನು ಹೇಳಬೇಕು? ಎಲ್ಲ ಕಾಮ್ಯಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಗಳಲ್ಲೂ (ಶಿವಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಆರಾಧನೆ) ಯೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 86

अस्मिन्कर्मणि निर्वृत्ते त्वनवाप्यं न विद्यते

ಈ ಪವಿತ್ರ ಕರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನವು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ನಿನಗೆ ಅಪ್ರಾಪ್ಯವೆನ್ನುವದೇನೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

Frequently Asked Questions

In the sampled opening, the chapter is primarily instructional rather than event-driven: it frames a didactic dialogue where Upamanyu teaches Kṛṣṇa about Śaiva practice, mantra preparation, and obstacle-removal.

Pratibandha denotes subtle, unseen impediments (adṛṣṭa) that can block ritual/mantric fruition even when external procedure seems correct; the chapter treats diagnosis (omens) and expiation (niṣkṛti) as essential safeguards.

Mantra-competence (including meaning), removal of impediments, acting according to prescription, and inner confidence/śraddhā; supportive vows like brahmacarya and regulated diet are recommended for attainment.