पाशुपतव्रतविधिः | The Procedure of the Supreme Pāśupata Vow

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भगवञ्छ्रोतुमिच्छामो व्रतं पाशुपतं परम् । ब्रह्मादयो ऽपि यत्कृत्वा सर्वे पाशुपताः स्मृताः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಭಗವನ್, ನಾವು ಪರಮ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ; ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳೂ ಎಲ್ಲರೂ ಪಾಶುಪತರು (ಪಶುಪತಿ ಶಿವಭಕ್ತರು) ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 2

वायुरुवाच । रहस्यं वः प्रवक्ष्यामि सर्वपापनिकृन्तनम् । व्रतं पाशुपतं श्रौतमथर्वशिरसि श्रुतम्

ವಾಯು ಹೇಳಿದರು—ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದು ಅಥರ್ವಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರುತವಾದ ಶ್ರೌತ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತ.

Verse 3

कालश्चैत्री पौर्णमासी देशः शिवपरिग्रहः । क्षेत्रारामाद्यरण्यं वा प्रशस्तश्शुभलक्षणः

ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲ ಚೈತ್ರ ಪೌರ್ಣಿಮೆ; ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಳ ಶಿವಪರಿಗ್ರಹವಾದ (ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತ) ದೇಶ—ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಲಿ, ಉದ್ಯಾನವಾಗಲಿ, ಅರಣ್ಯವಾಗಲಿ—ಶಾಸ್ತ್ರಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕು।

Verse 4

तत्र पूर्वं त्रयोदश्यां सुस्नातः सुकृताह्निकः । अनुज्ञाप्य स्वमाचार्यं संपूज्य प्रणिपत्य च

ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ನೆರವೇರಿಸಿ, ತನ್ನ ಆಚಾರ್ಯರಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು; ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 5

पूजां वैशेषिकीं कृत्वा शुक्लांबरधरः स्वयम् । शुक्लयज्ञोपवीती च शुक्लमाल्यानुलेपनः

ವಿಶೇಷ ವಿಧಿಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ತಾನೇ ಶುಭ್ರ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು; ಶುಭ್ರ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಶುಭ್ರ ಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಶುಭ ಅನಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು।

Verse 6

ध्यात्वा देवं च देवीं च तद्विज्ञापनवर्त्मना । व्रतमेतत्करोमीति भवेत्संकल्प्य दीक्षितः

ದೇವ (ಶಿವ) ಮತ್ತು ದೇವಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾಪನೆ ಮಾಡುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ದೀಕ್ಷಿತನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು—“ನಾನು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತೇನೆ।”

Verse 7

यावच्छरीरपातं वा द्वादशाब्दमथापि वा । तदर्धं वा तदर्धं वा मासद्वादशकं तु वा

ಈ ವ್ರತವನ್ನು ದೇಹಪಾತದವರೆಗೆ, ಅಥವಾ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ; ಅಥವಾ ಅದರ ಅರ್ಧ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಅದರ ಅರ್ಧ; ಕನಿಷ್ಠ ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಆದರೂ ಆಚರಿಸಬಹುದು।

Verse 8

तदर्धं वा तदर्धं वा मासमेकमथापि वा । दिनद्वादशकं वा ऽथ दिनषट्कमथापि वा

ಆ ಅವಧಿಯ ಅರ್ಧ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಅದರ ಅರ್ಧ; ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣ ಒಂದು ತಿಂಗಳು; ಅಥವಾ ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳು; ಅಥವಾ ಆರು ದಿನಗಳು—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಶಿವಾರಾಧನೆಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು।

Verse 9

तदर्धं दिनमेकं वा व्रतसंकल्पनावधि । अग्निमाधाय विधिवद्विरजाहोमकारणात्

ವ್ರತಸಂಕಲ್ಪದ ಅವಧಿ ಅರ್ಧ ದಿನ ಅಥವಾ ಒಂದು ದಿನವಾಗಿರಲಿ. ನಂತರ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ವಿರಜಾ-ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಅದು ಶುದ್ಧಿ (ಮಲರಹಿತತೆ)ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ।

Verse 10

हुत्वाज्येन समिद्भिश्च चरुणा च यथाक्रमम् । पूर्णामापूर्य तां भूयस्तत्त्वानां शुद्धिमुद्दिशन्

ಘೃತ, ಸಮಿಧೆಗಳು ಮತ್ತು ಚರುವನ್ನು ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೋಮಿಸಿ, ನಂತರ ಪುನಃ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯನ್ನು ತುಂಬಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 11

जुहुयान्मूलमन्त्रेण तैरेव समिदादिभिः । तत्त्वान्येतानि मद्देहे शुद्ध्यंताम् १ त्यनुस्मरन्

ಅದೇ ಸಮಿಧಾದಿ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಹೋಮಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ—“ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಈ ತತ್ತ್ವಗಳು ಶುದ್ಧವಾಗಲಿ” ಎಂದು ಅನುಸ್ಮರಿಸಬೇಕು।

Verse 12

पञ्चभूतानि तन्मात्राः पञ्चकर्मेन्द्रियाणि च । ज्ञानकर्मविभेदेन पञ्चकर्मविभागशः

ಪಂಚಮಹಾಭೂತಗಳು, ತನ್ಮಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು—ಇವು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಜ್ಞಾನ-ಕರ್ಮ ಭೇದದಿಂದ ಕರ್ಮಗಳು ಐದು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 13

त्वगादिधातवस्सप्त पञ्च प्राणादिवायवः । मनोबुद्धिरहं ख्यातिर्गुणाः प्रकृतिपूरुषौ

ತ್ವಗಾದಿ ಏಳು ಧಾತುಗಳು, ಪ್ರಾಣಾದಿ ಐದು ವಾಯುಗಳು, ಮನಸ್ಸು-ಬುದ್ಧಿ, ಅಹಂಭಾವ-ಖ್ಯಾತಿ, ಮೂರು ಗುಣಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ-ಪುರುಷ—ಇವು ಜೀವವನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ತತ್ತ್ವಗಳು; ಇವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿದು ಸಾಧಕನು ಪಾಶವಿಮೋಚಕ ಪತಿ ಶಿವನ ಕಡೆ ತಿರುಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 14

रागो विद्याकले चैव नियतिः काल एव च । माया च शुद्धिविद्या च महेश्वरसदाशिवौ

ರಾಗ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಲಾ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿಯತಿ ಮತ್ತು ಕಾಲ; ಮತ್ತೂ ಮಾಯೆ, ಶುದ್ಧವಿದ್ಯೆ, ಮಹೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸದಾಶಿವ—ಇವೇ ಇಲ್ಲಿ ಉಪದಿಷ್ಟವಾದ ಪರತತ್ತ್ವಗಳು.

Verse 15

शक्तिश्च शिवतत्त्वं च तत्त्वानि क्रमशो विदुः । मन्त्रैस्तु विरजैर्हुत्वा होतासौ विरजा भवेत्

ಅವರು ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ—ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವತತ್ತ್ವದವರೆಗೆ. ಆದರೆ ವಿರಜ (ಮಲರಹಿತ) ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಹೋತಾ/ಯಜಮಾನನೂ ರಜೋಮಲದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ವಿರಜನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 16

शिवानुग्रहमासाद्य ज्ञानवान्स हि जायते । अथ गोमयमादाय पिण्डीकृत्याभिमंत्र्य च

ಶಿವಾನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಜ್ಞಾನವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಗೋಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದು ಗುಂಡೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 17

विन्यस्याग्नौ च सम्प्रोक्ष्य दिने तस्मिन्हविष्यभुक् । प्रभाते तु चतुर्दश्यां कृत्वा सर्वं पुरोदितम्

ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಪ್ರೋಕ್ಷಣದಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಆ ದಿನ ಹವಿಷ್ಯಭೋಜನ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಚತುರ್ದಶಿಯ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ವಿಧಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯಬೇಕು.

Verse 18

दिने तस्मिन्निराहारः कालं शेषं समापयेत् । प्रातः पर्वणि चाप्येवं कृत्वा होमा वसानतः

ಆ ದಿನ ನಿರಾಹಾರನಾಗಿ ಉಳಿದ ಸಮಯವನ್ನು ನಿಯಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಾತಃ ಪರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಮಾಡಿ, ಸಮಾಪನ ವಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮುಗಿಸಬೇಕು.

Verse 19

उपसंहृत्य रुद्राग्निं गृह्णीयाद्भस्म यत्नतः । ततश्च जटिलो मुण्डी शिखैकजट एव वा

ರುದ್ರಾಗ್ನಿಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉಪಸಂಹರಿಸಿ, ಯತ್ನದಿಂದ ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಶಿವವ್ರತಾನುಸಾರ ಜಟಾಧಾರಿ, ಮುಂಡಿತ, ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಶಿಖೆ/ಒಂದೇ ಜಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.

Verse 20

भूत्वा स्नात्वा ततो वीतलज्जश्चेत्स्याद्दिगम्बरः । अपि काषायवसनश्चर्मचीराम्बरो ऽथ वा

ಅವಶ್ಯಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ಲಜ್ಜೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ದಿಗಂಬರನಾಗಿರಬೇಕು. ಇಲ್ಲವೇ ಕಾಷಾಯ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಬೇಕು, ಅಥವಾ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ವಲ್ಕಲವನ್ನು ಆವರಣವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು—ಶಿವಾನುಶಾಸನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ.

Verse 21

एकाम्बरो वल्कली वा भवेद्दण्डी च मेखली । प्रक्षाल्य चरणौ पश्चाद्द्विराचम्यात्मनस्तनुम्

ಒಂದು ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಲಿ ಅಥವಾ ವಲ್ಕಲ ಧರಿಸಲಿ; ದಂಡ ಮತ್ತು ಮೇಖಲೆಯನ್ನೂ ಧರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳಗಿ, ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು (ಶಿವಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಯೋಗಾನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ).

Verse 22

संकुलीकृत्य तद्भस्म विरजानलसंभवम् । अग्निरित्यादिभिर्मंत्रैः षड्भिराथर्वणैः क्रमात्

ನಂತರ ವಿರಜಾ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಆ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ, ‘ಅಗ್ನಿ…’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಆಥರ್ವಣದ ಆರು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 23

विभृज्यांगानि मूर्धादिचरणांतानि तैस्स्पृशेत् । ततस्तेन क्रमेणैव समुद्धृत्य च भस्मना

ತಲೆಯಿಂದ ಪಾದಗಳವರೆಗೆ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಆ (ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮ)ದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಲೇಪನ/ಧಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 24

सर्वांगोद्धूलनं कुर्यात्प्रणवेन शिवेन वा । ततस्त्रिपुण्ड्रं रचयेत्त्रियायुषसमाह्वयम्

ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಅಥವಾ ಶಿವನಾಮ ಜಪಿಸುತ್ತಾ ಸರ್ವಾಂಗಕ್ಕೂ ವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಲೇಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು—ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ, ಭವಿಷ್ಯ ಎಂಬ ತ್ರ್ಯಾಯುಷವನ್ನು ಆವಾಹನಮಾಡುತ್ತಾ.

Verse 25

शिवभावं समागम्य शिवयोगमथाचरेत् । कुर्यात्स्त्रिसन्ध्यमप्येवमेतत्पाशुपतं व्रतम्

ಶಿವಭಾವದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ ಶಿವಯೋಗವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾತಃ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಸಾಯಂಕಾಲ—ತ್ರಿಸಂಧ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ—ಈ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 26

भुक्तिमुक्तिप्रदं चैतत्पशुत्वं विनिवर्तयेत् । तत्पशुत्वं परित्यज्य कृत्वा पाशुपतं व्रतम्

ಈ (ಪಾಶುಪತ ಸಾಧನೆ) ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಬಂಧಿತ ಜೀವಭಾವವಾದ ಪಶುತ್ವವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಪಶುತ್ವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 27

पूजनीयो महादेवो लिंगमूर्तिस्सनातनः । पद्ममष्टदलं हैमं नवरत्नैरलंकृतम्

ಲಿಂಗಮೂರ್ತಿಯಾದ ಸನಾತನ ಮಹಾದೇವನು ಪೂಜ್ಯನು. ಅವನ ಪೂಜೆಗೆ ನವರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಎಂಟು ದಳಗಳ ಸ್ವರ್ಣಪದ್ಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 28

कर्णिकाकेशरोपेतमासनं परिकल्पयेत् । विभवे तदभावे तु रक्तं सितमथापि वा

ಕರ್ಣಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೇಸರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ (ಪದ್ಮಸಮಾನ) ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೆ ಹಾಗೆಯೇ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೆಂಪು ಆಸನ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಆಸನವಾದರೂ ಬಳಸಬಹುದು.

Verse 29

पद्मं तस्याप्यभावे तु केवलं भावनामयम् । तत्पद्मकर्णिकामध्ये कृत्वा लिंगं कनीयसम्

ಸಾಧಕನು ಪದ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿ; ಅದು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೇವಲ ಭಾವನೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಪದ್ಮವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಿ. ಆ ಪದ್ಮಕರ್ಣಿಕೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ/ಧ್ಯಾನಿಸಲಿ.

Verse 30

स्फीटिकं पीठिकोपेतं पूजयेद्विधिवत्क्रमात् । प्रतिष्ठाप्य विधानेन तल्लिंगं कृतशोधनम्

ಪೀಠಿಕೆಯೊಡನೆ ಇರುವ ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗವನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ನಂತರ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 31

परिकल्प्यासनं मूर्तिं पञ्चवक्त्रप्रकारतः । पञ्चगव्यादिभिः पूर्णैर्यथाविभवसंभृतैः

ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಪಂಚವಕ್ತ್ರ ಸ್ವರೂಪದಂತೆ ದೇವಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪಂಚಗವ್ಯಾದಿ ಪವಿತ್ರ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಉಪಹಾರಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 32

स्नापयेत्कलशैः पूर्णैरष्टापदसमुद्भवैः । गंधद्रव्यैस्सकर्पूरैश्चन्दनाद्यैस्सकुंकुमैः

ಅಷ್ಟದಳ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ತುಂಬಿದ ಕಲಶಗಳಿಂದ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ—ಕರ್ಪೂರ, ಚಂದನಾದಿ ಹಾಗೂ ಕುಂಕುಮ/ಕೇಸರಿ ಸೇರಿಸಿ—ಪತಿ ಶಿವನಿಗೆ ಶುದ್ಧ್ಯರ್ಥ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು; ಅವರು ಮೋಕ್ಷಪ್ರದರು।

Verse 33

सवेदिकं समालिप्य लिंगं भूषणभूषितम् । बिल्वपत्रैश्च पद्मैश्च रक्तैः श्वेतैस्तथोत्पलैः

ವೇದಿಕೆಯೊಡನೆ ಇರುವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಅನಲೇಪನ ಮಾಡಿ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ; ನಂತರ ಬಿಲ್ವಪತ್ರಗಳು, ಕೆಂಪು-ಬಿಳಿ ಪದ್ಮಗಳು ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಲಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 34

नीलोत्पलैस्तथान्यैश्च पुष्पैस्तैस्तैस्सुगंधिभिः । पुण्यैः प्रशस्तैः पत्रैश्च चित्रैर्दूर्वाक्षतादिभिः

ನೀಲೋತ್ಪಲಗಳೂ ಹಾಗು ಇತರ ವಿವಿಧ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳೂ; ಪುಣ್ಯಕರವಾದ, ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ಎಲೆಗಳೂ; ಮತ್ತು ದೂರ್ವಾ, ಅಕ್ಷತ ಮೊದಲಾದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪವಿತ್ರ ಅರ್ಪಣೆಗಳೂ ಸಹ (ಪೂಜೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ).

Verse 35

समभ्यर्च्य यथालाभं महापूजाविधानतः । धूपं दीपं तथा चापि नैवेद्यं च समादिशेत्

ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಮಹಾಪೂಜಾ ವಿಧಾನಾನುಸಾರ ಶಿವನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿ, ನಂತರ ಧೂಪ, ದೀಪ ಹಾಗೂ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 36

निवेदयित्वा विभवे कल्याणं च समाचरेत् । इष्टानि च विशिष्टानि न्यायेनोपार्जितानि च

ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮೊದಲು ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಕಲ್ಯಾಣಕರವಾದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಇಷ್ಟವೂ ವಿಶಿಷ್ಟವೂ ಆದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದವೆಯನ್ನೇ (ದಾನ/ವಿನಿಯೋಗಕ್ಕೆ) ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 37

सर्वद्रव्याणि देयानि व्रते तस्मिन्विशेषतः । श्रीपत्रोत्पलपद्मानां संख्या साहस्रिकी मता

ಆ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು. ಬಿಲ್ವಪತ್ರ, ನೀಲೋತ್ಪಲ ಮತ್ತು ಪದ್ಮ—ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ಸಹಸ್ರ (ಸಾವಿರ) ಎಂದು ಮನ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 38

प्रत्येकमपरा संख्या शतमष्टोत्तरं द्विजाः । तत्रापि च विशेषेण न त्यजेद्बिल्वपत्रकम्

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅರ್ಪಣಕ್ಕೂ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿ ನೂರ ಎಂಟು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ವಪತ್ರವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಿಡಬಾರದು।

Verse 39

हैममेकं परं प्राहुः पद्मं पद्मसहस्रकात् । नीलोत्पलादिष्वप्येतत्समानं बिल्बपत्रकैः

ಸಾವಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಮಲಗಳಿಗಿಂತ ಒಂದು ಸ್ವರ್ಣಕಮಲ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನೀಲೋತ್ಪಲಾದಿ ಪುಷ್ಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಬಿಲ್ವಪತ್ರಗಳಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಅದು ಸಮಾನವೆಂದು ಗಣ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 40

पुष्पान्तरे न नियमो यथालाभं निवेदयेत् । अष्टाङ्गमर्घ्यमुत्कृष्टं धूपालेपौ विशेषतः

ಪುಷ್ಪಾರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ; ದೊರಕಿದುದನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅಷ್ಟಾಂಗ ಅರ್ಘ್ಯವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧೂಪ ಮತ್ತು ಲೇಪನ (ಅನುಲೇಪನ) ಶಿವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಶಂಸಿತ.

Verse 41

चन्दनं वामदेवाख्ये हरितालं च पौरुषे । ईशाने भसितं केचिदालेपनमितीदृशाम्

ವಾಮದೇವ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದನಲೇಪನ, ಪೌರುಷ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿತಾಲ (ಹಳದಿ), ಮತ್ತು ಈಶಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮ—ಇಂತಹ ಲೇಪನವನ್ನು ಕೆಲವರು ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 42

न धूपमिति मन्यन्ते धूपान्तरविधानतः । सितागुरुमघोराख्ये मुखे कृष्णागुरुं पुनः

ಧೂಪದ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧಾನದ ಕಾರಣ ಧೂಪ ಒಂದೇ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಘೋರಮುಖದಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತ ಅಗುರು (ಸೀತಾಗುರು), ಮತ್ತೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಅಗುರು (ಕೃಷ್ಣಾಗುರು) ಎಂದು ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 43

पौरुषे गुग्गुलं सव्ये सौम्ये सौगंधिकं मुखे । ईशाने ऽपि ह्युशीरादि देयाद्धूपं विशेषतः

ಪೌರುಷ ಭಾವದಲ್ಲಿ ಗುಗ್ಗುಲು ಧೂಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಸವ್ಯ (ಎಡ) ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೌಮ್ಯ ಸುಗಂಧ; ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸೌಗಂಧಿಕ ಧೂಪ. ಈಶಾನ ದಿಕ್ಕಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಶೀರಾದಿ ಧೂಪವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 44

शर्करामधुकर्पूरकपिलाघृतसंयुतम् । चंदनागुरुकाष्ठाद्यं सामान्यं संप्रचक्षते

ಶರ್ಕರೆ, ಮಧು, ಕರ್ಪೂರ ಮತ್ತು ಕಪಿಲಾ ಘೃತದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಚಂದನ, ಅಗುರು, ಸುಗಂಧ ಕಾಷ್ಠಾದಿಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ‘ಸಾಮಾನ್ಯ’ (ಪ್ರಮಾಣಿತ) ಅರ್ಪಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 45

कर्पूरवर्तिराज्याढ्या देया दीपावलिस्ततः । अर्घ्यमाचमनं देयं प्रतिवक्त्रमतः परम्

ನಂತರ ಕರ್ಪೂರವತ್ತಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೂಜ್ಯ ಮುಖದ ಮುಂದೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅರ್ಘ್ಯ ಮತ್ತು ಆಚಮನವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 46

प्रथमावरणे पूज्यो क्रमाद्धेरम्बषण्मुखौ । ब्रह्मांगानि ततश्चैव प्रथमावरणेर्चिते

ಪ್ರಥಮ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇರಂಬ (ಗಣೇಶ) ಮತ್ತು ಷಣ್ಮುಖ (ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯ)ರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅದೇ ಪ್ರಥಮ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಂಗರೂಪಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.

Verse 47

द्वितीयावरणे पूज्या विघ्नेशाश्चक्रवर्तिनः । तृतीयावरणे पूज्या भवाद्या अष्टमूर्तयः

ದ್ವಿತೀಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನೇಶ (ಗಣೇಶ) ಮತ್ತು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು (ಸಾರ್ವಭೌಮರು) ಪೂಜ್ಯರು. ತೃತೀಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಭವದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 48

महादेवादयस्तत्र तथैकादशमूर्तयः । चतुर्थावरणे पूज्याः सर्व एव गणेश्वराः

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವಾದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಏಕಾದಶ ಮೂರ್ತಿಗಳು—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಚತುರ್ಥ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯರು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಶಿವಗಣಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಾದ ಗಣೇಶ್ವರರು.

Verse 49

बहिरेव तु पद्मस्य पञ्चमावरणे क्रमात् । दशदिक्पतयः पूज्याः सास्त्राः सानुचरास्तथा

ನಂತರ ಪದ್ಮದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಐದನೇ ಆವರಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ದಶದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ಅವರ ಅಸ್ತ್ರಗಳೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಅವರ ಅನುಚರರೊಡನೆ ಸಹ.

Verse 50

ब्रह्मणो मानसाः पुत्राः सर्वे ऽपि ज्योतिषां गणाः । सर्वा देव्यश्च देवाश्च सर्वे सर्वे च खेचराः

ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ದಿವ್ಯಗಣಗಳೆಲ್ಲ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸಪುತ್ರರು. ಸಮಸ್ತ ದೇವಿಯರು, ದೇವರು ಹಾಗೂ ಆಕಾಶಗಾಮಿ ಸರ್ವ ಸತ್ತ್ವಗಳೂ ಅದೇ ದಿವ್ಯ ಮೂಲದವರೇ.

Verse 51

पातालवासिनश्चान्ये सर्वे मुनिगणा अपि । योगिनो हि सखास्सर्वे पतंगा मातरस्तथा

ಪಾತಾಳವಾಸಿಗಳಾದ ಇತರರೂ, ಸಮಸ್ತ ಮುನಿಗಣಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳು, ಎಲ್ಲ ಸಖರು, ಹಾಗೆಯೇ ದಿವ್ಯ ಪತಂಗಗಣಗಳು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಮಾತೃಗಣಗಳೂ ಕೂಡ ಸೇರಿದ್ದರು.

Verse 52

क्षेत्रपालाश्च सगणाः सर्वं चैतच्चराचरम् । पूजनीयं शिवप्रीत्या मत्त्वा शंभुविभूतिमत्

ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲರು ತಮ್ಮ ಗಣಗಳೊಡನೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು—ಎಲ್ಲವೂ ಶಂಭುವಿನ ವಿಭೂತಿ-ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಶಿವಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 53

अथावरणपूजांते संपूज्य परमेश्वरम् । साज्यं सव्यं जनं हृद्यं हविर्भक्त्या निवेदयेत्

ನಂತರ ಆವರಣಪೂಜೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ, ತುಪ್ಪದೊಡನೆ, ಮನೋಹರ ಹಾಗೂ ಹೃದಯಪ್ರಿಯ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು.

Verse 54

मुखवासादिकं दत्त्वा ताम्बूलं सोपदंशकम् । अलंकृत्य च भूयो ऽपि नानापुष्पविभूषणैः

ಮುಖವಾಸಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಉಪದಂಶಗಳೊಡನೆ ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿ; ಮತ್ತೆ ನಾನಾವಿಧ ಪುಷ್ಪಾಭರಣಗಳಿಂದ (ಪೂಜ್ಯನನ್ನು) ಅಲಂಕರಿಸಿದನು.

Verse 55

नीराजनांते विस्तीर्य पूजाशेषं समापयेत् । चषकं सोपकारं च शयनं च समर्पयेत्

ನೀರಾಜನ (ಆರತಿ) ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಾಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಪೂಜಾಶೇಷವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಉಪಚಾರಗಳೊಡನೆ ಚಷಕ (ಪಾತ್ರ) ಮತ್ತು ಶಯನಸೇವೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಭು ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 56

चन्द्रसंकाशहारं च शयनीयं समर्पयेत् । आद्यं नृपोचितं हृद्यं तत्सर्वमनुरूपतः

ಚಂದ್ರಪ್ರಕಾಶದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಹಾರವನ್ನೂ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಶಯನವನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಇವು ಅಗ್ರ ದಾನಗಳು—ರಾಜೋಚಿತವೂ ಹೃದಯಪ್ರಿಯವೂ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗ್ರಹೀತನಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 57

कृत्वा च कारयित्वा च हित्वा च प्रतिपूजनम् । स्तोत्रं व्यपोहनं जप्त्वा विद्यां पञ्चाक्षरीं जपेत्

ವಿಧಿಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಮಾಡಿಸಿ, ವಿಘ್ನನಿವಾರಣಾರ್ಥದ ಪ್ರತಿಪೂಜನವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಮೊದಲು ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ‘ವ್ಯಪೋಹನ’ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಶಿವನಿಷ್ಠ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ವಿದ್ಯೆ (ಮಂತ್ರ)ವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 58

प्रदक्षिणां प्रणामं च कृत्वात्मानं समर्पयेत् । ततः पुरस्ताद्देवस्य गुरुविप्रौ च पूजयेत्

ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ತನ್ನನ್ನೇ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ದೇವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಗುರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 59

दत्त्वार्घ्यमष्टौ पुष्पाणि देवमुद्वास्य लिंगतः । अग्नेश्चाग्निं सुसंयम्य ह्युद्वास्य च तमप्युत

ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನೂ ಎಂಟು ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿ ಲಿಂಗದಿಂದ ದೇವಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಾದರವಾಗಿ ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನಿಯ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಆ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮುಗಿಸಬೇಕು.

Verse 60

प्रत्यहं च जनस्त्वेवं कुर्यात्सेवां पुरोदिताम् । ततस्तत्साम्बुजं लिंगं सर्वोपकरणान्वितम्

ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಭಕ್ತನು ಹೀಗೆ ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ಸೇವಾ-ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಜಲಾರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾರ್ಚನೆಯೊಡನೆ ಇರುವ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿ ಶಿವಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.

Verse 61

समर्पयेत्स्वगुरवे स्थापयेद्वा शिवालये । संपूज्य च गुरून्विप्रान्व्रतिनश्च विशेषतः

ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಗುರುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಇಲ್ಲವೇ ಶಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತು ಗುರುಗಳನ್ನೂ, ವಿಪ್ರರನ್ನೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ರತಧಾರಿಗಳನ್ನೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 62

भक्तान्द्विजांश्च शक्तश्चेद्दीनानाथांश्च तोषयेत् । स्वयं चानशने शक्तः फलमूलाशने ऽथ वा

ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೆ ಭಕ್ತರನ್ನೂ, ದ್ವಿಜರನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ದೀನ-ಅನಾಥರನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಶಕ್ತಿಯಿದ್ದರೆ ತಾನೇ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಫಲ-ಮೂಲ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು.

Verse 63

पयोव्रतो वा भिक्षाशी भवेदेकाशनस्तथा । नक्तं युक्ताशनो नित्यं भूशय्यानिरतः शुचिः

ಅವನು ಪಯೋವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿ ಅಥವಾ ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಲಿ; ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಲಿ, ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿ ನಿಯತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಲಿ. ಸದಾ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಶಯನದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ ದೇಹ-ಆಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಯಮಿಯಾಗಿರಲಿ.

Verse 64

भस्मशायी तृणेशायी चीराजिनधृतो ऽथवा । ब्रह्मचर्यव्रतो नित्यं व्रतमेतत्समाचरेत्

ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಆಚರಿಸಬೇಕು—ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಹುಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸಬೇಕು, ವಲ್ಕಲವಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮ ಧರಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಸದಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 65

अर्कवारे तथार्द्रायां पञ्चदश्यां च पक्षयोः । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां शक्तस्तूपवसेदपि

ಭಾನುವಾರ, ಆರ್ಧ್ರಾ ನಕ್ಷತ್ರದ ದಿನ, ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ಪಂಚದಶಿ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಷ್ಟಮಿ ಮತ್ತು ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲೂ—ಶಕ್ತನಾದವನು ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸವನ್ನೂ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 66

पाखण्डिपतितोदक्यास्सूतकान्त्यजपूर्वकान् । वर्जयेत्सर्वयत्नेन मनसा कर्मणा गिरा

ಮನಸಾ, ಕರ್ಮಣಾ, ವಾಚಾ—ಪಾಖಂಡಿಗಳು, ಪತಿತರು, ಜಲಾಶೌಚ್ಯರು, ಸೂತಕದಲ್ಲಿರುವವರು ಹಾಗೂ ಚಾಂಡಾಲಾದಿ ಬಹಿಷ್ಕೃತರನ್ನು—ಸರ್ವಯತ್ನದಿಂದ ದೂರವಿಡಬೇಕು; ಇಂತಹ ಸಂಗ ಶಿವಮಾರ್ಗದ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥೈರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 67

क्षमदानदयासत्याहिंसाशीलः सदा भवेत् । संतुष्टश्च प्रशान्तश्च जपध्यानरतस्तथा

ಅವನು ಸದಾ ಕ್ಷಮೆ, ದಾನ, ದಯೆ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆ ಎಂಬ ಶೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರಬೇಕು. ಸಂತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಪ್ರಶಾಂತನಾಗಿ ಜಪ-ಧ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರಬೇಕು; ಆಗ ಶಿವಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿ, ಪತಿ ಶಿವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪಶು ಪಾಶದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 68

कुर्यात्त्रिषवणस्नानं भस्मस्नानमथापि वा । पूजां वैशेषिकीं चैव मनसा वचसा गिरा

ತ್ರಿಷವಣಸ್ನಾನ (ಮೂರು ಸಂಧ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ) ಮಾಡಬೇಕು, ಇಲ್ಲವೇ ಭಸ್ಮಸ್ನಾನವಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ವೈಶೇಷಿಕ ಪೂಜೆಯನ್ನು—ಮನದಿಂದ, ವಾಕಿನಿಂದ, ಉಚ್ಚರಿತ ಪದಗಳಿಂದ—ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಒಳ-ಹೊರಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಶಿವಾರ್ಪಣವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ.

Verse 69

बहुनात्र किमुक्तेन नाचरेदशिवं व्रती । प्रमादात्तु तथाचारे निरूप्य गुरुलाघवे

ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ವ್ರತಧಾರಿಯು ಎಂದಿಗೂ ಅಶಿವ—ಅಂದರೆ ಶಿವವಿರುದ್ಧವಾದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು. ಆದರೆ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಹಾಗಾದರೆ, ಗುರು-ಲಘು (ಭಾರೀ-ಲಘು ದೋಷ) ವಿಚಾರಿಸಿ ಯಥೋಚಿತ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 70

उचितां निष्कृतिं कुर्यात्पूजाहोमजपादिभिः । आसमाप्तेर्व्रतस्यैवमाचरेन्न प्रमादतः

ಪೂಜೆ, ಹೋಮ, ಜಪಾದಿಗಳಿಂದ ಯೋಗ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ವ್ರತವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುವವರೆಗೆ ಅಪ್ರಮಾದದಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 71

गोदानं च वृषोत्सर्गं कुर्यात्पूजां च संपदा । भक्तश्च शिवप्रीत्यर्थं सर्वकामविवर्जितः

ಶಿವಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ, ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಭಕ್ತನು ಗೋদান, ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 72

सामान्यमेतत्कथितं व्रतस्यास्य समासतः । प्रतिमासं विशेषं च प्रवदामि यथाश्रुतम्

ಈ ವ್ರತದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಮಾಸದ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 73

वैशाखे वज्रलिंगं तु ज्येष्ठे मारकतं शुभम् । आषाढे मौक्तिकं विद्याच्छ्रावणे नीलनिर्मितम्

ವೈಶಾಖದಲ್ಲಿ ವಜ್ರಲಿಂಗ, ಜ್ಯೇಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಶುಭ ಮರಕತಲಿಂಗ, ಆಷಾಢದಲ್ಲಿ ಮೌಕ್ತಿಕಲಿಂಗ, ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ನೀಲಮಣಿ-ನಿರ್ಮಿತ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 74

मासे भाद्रपदे चैव पद्मरागमयं परम् । आश्विने मासि विद्याद्वै लिंगं गोमेदकं वरम्

ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮರಾಗ (ರೂಬಿ)ಮಯ ಪರಮ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಆಶ್ವಿನ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಗೋಮೇದಕ (ಹೆಸ್ಸೊನೈಟ್)ಮಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲಿಂಗವೇ ವಿಧಿಯೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 75

कार्तिक्यां वैद्रुमं लिंगं वैदूर्यं मार्गशीर्षके । पुष्परागमयं पौषे माघे द्युमणिजन्तथा

ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವೈದ್ರುಮ (ಪವಳ)ಮಯ ಲಿಂಗ, ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷದಲ್ಲಿ ವೈದೂರ್ಯ (ಕ್ಯಾಟ್ಸ್-ಐ)ಮಯ ಲಿಂಗ, ಪೌಷದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪರಾಗ (ಪುಖರಾಜ/ಟೋಪಾಜ್)ಮಯ ಲಿಂಗ, ಮತ್ತು ಮಾಘದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ದ್ಯುಮಣಿ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ರತ್ನ)ಮಯ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 76

फाल्गुणे चन्द्रकान्तोत्थं चैत्रे तद्व्यत्ययो ऽथवा । सर्वमासेषु रत्नानामलाभे हैममेव वा

ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಕಾಂತ (ಚಂದ್ರಮಣಿ)ಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನ/ನಿರ್ಮಿತ ಲಿಂಗವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು; ಚೈತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದರ ವ್ಯತ್ಯಯವನ್ನೂ ಮಾಡಬಹುದು. ಎಲ್ಲ ಮಾಸಗಳಲ್ಲೂ ರತ್ನಗಳು ದೊರಕದಿದ್ದರೆ ಕೇವಲ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಲಿಂಗವನ್ನೇ ಬಳಸಬಹುದು.

Verse 77

हैमाभावे राजतं वा ताम्रजं शैलजन्तथा । मृन्मयं वा यथालाभं जातुषं चान्यदेव वा

ಸ್ವರ್ಣ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ರಜತ, ಅಥವಾ ತಾಮ್ರ, ಅಥವಾ ಶೈಲಜ (ಕಲ್ಲು)ದಿಂದಲೂ (ಲಿಂಗ) ಮಾಡಬಹುದು; ಇಲ್ಲವೇ ದೊರಕುವಂತೆ ಮಣ್ಣಿನದು, ಅಥವಾ ಲಾಕ್ಷಾ/ರಜನ (ರೆಸಿನ್)ದದು—ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಯೋಗ್ಯ ದ್ರವ್ಯದಿಂದಲೂ.

Verse 78

सर्वगंधमयं वाथ लिंगं कुर्याद्यथारुचि । व्रतावसानसमये समाचरितनित्यकः

ನಂತರ ತನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಸುಗಂಧಿತವಾದ ಲಿಂಗವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು. ವ್ರತಾವಸಾನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿ ನಂತರ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.

Verse 79

कृत्वा वैशेषिकीं पूजां हुत्वा चैव यथा पुरा । संपूज्य च तथाचार्यं व्रतिनश्च विशेषतः

ವಿಶೇಷ ವಿಧಿಯಿಂದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಆಚಾರ್ಯರನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ರತಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೌರವ ತೋರಬೇಕು.

Verse 80

देशिकेनाप्यनुज्ञातः प्राङ्मुखो वाप्युदङ्मुखः । दर्भासनो दर्भपाणिः प्राणापानौ नियम्य च

ದೇಶಿಕ (ಗುರು)ರಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಲಿ, ದರ್ಭಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಕೈಯಲ್ಲಿ ದರ್ಭವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪ್ರಾಣ-ಅಪಾನಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ನಿಯಮಿಸಬೇಕು.

Verse 81

जपित्वा शक्तितो मूलं ध्यात्वा साम्बं त्रियम्बकम् । अनुज्ञाप्य यथापूर्वं नमस्कृत्य कृताञ्जलिः

ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಉಮಾಸಹಿತ ತ್ರ್ಯಂಬಕನಾದ ಸಾಂಬ ಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಪೂರ್ವವಿಧವಾಗಿ ಅನುಜ್ಞೆ ಬೇಡಿ, ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 82

समुत्सृजामि भगवन्व्रतमेतत्त्वदाज्ञया । इत्युक्त्वा लिंगमूलस्थान्दर्भानुत्तरतस्त्यजेत्

“ಭಗವನ್, ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನಾನು ಸಮಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಲಿಂಗದ ಮೂಲಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಟ್ಟ ದರ್ಭಗಳನ್ನು ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿಗೆ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 83

ततो दण्डजटाचीरमेखला अपि चोत्सृजेत् । पुनराचम्य विधिवत्पञ्चाक्षरमुदीरयेत्

ನಂತರ ದಂಡ, ಜಟೆ, ಚೀರವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮೇಖಲೆಯನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಬಳಿಕ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 84

यः कृत्वात्यंतिकीं दीक्षामादेहान्तमनाकुलः । व्रतमेतत्प्रकुर्वीत स तु वै नैष्ठिकः स्मृतः

ಯಾರು ಪರಮ (ಅಂತಿಮ) ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ದೇಹಾಂತದವರೆಗೆ ಅಶಾಂತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಇರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅವನೇ ‘ನೈಷ್ಠಿಕ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 85

सो ऽत्याश्रमी च विज्ञेयो महापाशुपतस्तथा । स एव तपतां श्रेष्ठ स एव च महाव्रती

ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತ ‘ಅತ್ಯಾಶ್ರಮಿ’ ಹಾಗೂ ‘ಮಹಾಪಾಶುಪತ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅವನೇ ತಪಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಅವನೇ ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿ।

Verse 86

न तेन सदृशः कश्चित्कृतकृत्यो मुमुक्षुषु । यो यतिर्नैष्ठिको जातस्तमाहुर्नैष्ठिकोत्तमम्

ಮಮುಕ್ಷುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ—ಅವನು ಕೃತಕೃತ್ಯನು. ಯತಿ ನೈಷ್ಠಿಕನಾಗಿ ಅಚಲ ವ್ರತನಿಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದವನೇ ‘ನೈಷ್ಠಿಕೋತ್ತಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 87

यो ऽन्वहं द्वादशाहं वा व्रतमेतत्समाचरेत् । सो ऽपि नैष्ठिकतुल्यः स्यात्तीव्रव्रतसमन्वयात्

ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳಾಗಲಿ ಆಚರಿಸುವವನು, ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸುಸಹಿತ ವ್ರತಸಂಯೋಗದಿಂದ ನೈಷ್ಠಿಕನಿಗೆ ಸಮನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 88

घृताक्तो यश्चरेदेतद्व्रतं व्रतपरायणः । द्वित्रैकदिवसं वापि स च कश्चन नैष्ठिकः

ಘೃತದಿಂದ ಅಭ್ಯಕ್ತನಾಗಿ, ವ್ರತಪರಾಯಣನಾಗಿ, ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು—ಎರಡು, ಮೂರು ಅಥವಾ ಒಂದು ದಿನವಾದರೂ—ಅವನು ಸಹ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೈಷ್ಠಿಕನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 89

कृत्यमित्येव निष्कामो यश्चरेद्व्रतमुत्तमम् । शिवार्पितात्मा सततं न तेन सदृशः क्वचित्

ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ “ಇದು ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ” ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಸದಾ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವವನಿಗೆ ಸಮಾನನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 90

भस्मच्छन्नो द्विजो विद्वान्महापातकसंभवैः । पापैस्सुदारुणैस्सद्यो मुच्यते नात्र संशयः

ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಆವೃತನಾದ ವಿದ್ಯಾವಂತ ದ್ವಿಜನು ಮಹಾಪಾತಕಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅತಿಭೀಕರ ಪಾಪಗಳಿಂದಲೂ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 91

रुद्राग्निर्यत्परं वीर्यन्तद्भस्म परिकीर्तितम् । तस्मात्सर्वेषु कालेषु वीर्यवान्भस्मसंयुतः

ರುದ್ರಾಗ್ನಿಯ ಪರಮ ವೀರ್ಯವೇ ‘ಭಸ್ಮ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಸ್ಮಧಾರಿಯಾದವನು ಸರ್ವಕಾಲ ಶಕ್ತಿವಂತನಾಗಿ ಸ್ಥಿರನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 92

भस्मनिष्ठस्य नश्यन्ति देषा भस्माग्निसंगमात् । भस्मस्नानविशुद्धात्मा भस्मनिष्ठ इति स्मृतः

ಭಸ್ಮನಿಷ್ಠನ ದೋಷಗಳು ಭಸ್ಮ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯ ಸಂಗಮದಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಭಸ್ಮಸ್ನಾನದಿಂದ ಅಂತರಾತ್ಮ ಶುದ್ಧಿಗೊಂಡವನು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಭಸ್ಮನಿಷ್ಠ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 93

भस्मना दिग्धसर्वांगो भस्मदीप्तत्रिपुंड्रकः । भस्मस्नायी च पुरुषो भस्मनिष्ठ इति स्मृतः

ಯಾವನ ಸರ್ವಾಂಗವೂ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಗಿದೆಯೋ, ಯಾರ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವೂ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೋ, ಮತ್ತು ಯಾರು ಭಸ್ಮಸ್ನಾನ ಮಾಡುವನೋ—ಅವನು ‘ಭಸ್ಮನಿಷ್ಠ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 94

भूतप्रेतपिशासाश्च रोगाश्चातीव दुस्सहाः । भस्मनिष्ठस्य सान्निध्याद्विद्रवंति न संशयः

ಭೂತ, ಪ್ರೇತ, ಪಿಶಾಚಗಳು ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ದುಸ್ಸಹ ರೋಗಗಳೂ—ಭಸ್ಮನಿಷ್ಠನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಓಡಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 95

भासनाद्भासितं प्रोक्तं भस्म कल्मषभक्षणात् । भूतिभूतिकरी चैव रक्षा रक्षाकरी परम्

ಶುದ್ಧಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ‘ಭಾಸಿತ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಕಲ್ಮಷಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ‘ಭಸ್ಮ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನಿಜವಾದ ಭೂತಿ, ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಪರಮ ರಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಸದಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 96

किमन्यदिह वक्तव्यं भस्ममाहात्म्यकारणम् । व्रती च भस्मना स्नातस्स्वयं देवो महेश्वरः

ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕು—ಭಸ್ಮಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಕಾರಣ ಇದೇ. ಸ್ವಯಂ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ವ್ರತಧಾರಿ; ಭಸ್ಮದಿಂದ ಸ್ನಾತನಾಗಿ (ಲೇಪಿತನಾಗಿ) ಇರುವಂತಿದ್ದಾನೆ.

Verse 97

परमास्त्रं च शैवानां भस्मैतत्पारमेश्वरम् । धौम्याग्रजस्य तपसि व्यापदो यन्निवारिताः

ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಭಸ್ಮವೇ ಶೈವರ ಪರಮಾಸ್ತ್ರ. ಧೌಮ್ಯನ ಅಗ್ರಜನು ಮಾಡಿದ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದ ವಿಘ್ನಗಳು ಇದರಿಂದ ನಿವಾರಣೆಯಾದವು.

Verse 98

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कृत्वा पाशुपतव्रतम् । धनवद्भस्म संगृह्य भस्मस्नानरतो भवेत्

ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಭಸ್ಮವನ್ನು ಧನದಂತೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಭಸ್ಮಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ರತನಾಗಿರಬೇಕು.