बाणस्य शोकः शिवस्मरणं च — Bāṇa’s Grief and the Turn to Śiva-Remembrance
ಅಧ್ಯಾಯ 56ರಲ್ಲಿ ನಾರದರು, ಕೃಷ್ಣನು ಅನಿರುದ್ಧನನ್ನೂ ಅವನ ಪತ್ನಿಯನ್ನೂ ಜೊತೆದುಕೊಂಡು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೊರಟ ನಂತರ ಬಾಣನು ಏನು ಮಾಡಿದನೆಂದು ಸನತ್ಕುಮಾರರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸನತ್ಕುಮಾರರು ಬಾಣನ ತೀವ್ರ ದುಃಖವನ್ನೂ ತನ್ನ ತಪ್ಪಾದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ನೆನೆದು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಟ್ಟುದನ್ನೂ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಶಿವಗಣಗಳ ನಾಯಕ ನಂದೀಶ್ವರನು ಶೋಕಾಕುಲ ಅಸುರ-ಭಕ್ತ ಬಾಣನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅತಿಗ್ಲಾನಿಯನ್ನು ಬಿಡು, ಸಂಭವಿಸಿದುದನ್ನು ಶಿವೇಚ್ಛೆ ಎಂದು ತಿಳಿ, ಶಿವಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸು ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತ ಮಹೋತ್ಸವ/ಉತ್ಸವ-ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸು. ಈ ಬೋಧೆಯಿಂದ ಬಾಣನು ಸಮಾಧಾನ ಪಡೆದು, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಶಿವಧಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ, ಸ್ತೋತ್ರ, ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮತ್ತು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಅಂಗಚೇಷ್ಟೆಗಳ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮುದ್ರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕಥೆ ಶೋಕದಿಂದ ಭಕ್ತಿಸಾಧನೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿ, ಶಿವನ ಕರುಣೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಮರಣೆ-ಪೂಜೆ-ಶರಣಾಗತಿಯ ಪರಿವರ್ತಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
Shlokas
Verse 1
नारद उवाच । कृष्णे गते द्वारकायाम निरुद्धेन भार्यया । अकार्षीत्किं ततो बाणस्तत्त्वं वद महामुने
ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ಕೃಷ್ಣನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೋದ ನಂತರ, ಅನಿರುದ್ಧನೂ ಅವನ ಪತ್ನಿಯೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಾಣನು ನಂತರ ಏನು ಮಾಡಿದನು? ಓ ಮಹಾಮುನಿ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ।
Verse 2
सनत्कुमार उवाच । कृष्णे गते द्वारकायामनिरुद्धेन भार्यया । दुःखितोऽभूत्ततो बाणस्स्वाज्ञानं संस्मरन्हृदा
ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಕೃಷ್ಣನು ಅನಿರುದ್ಧನೂ ಅವನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ, ಬಾಣನು ತನ್ನ ಅಜ್ಞಾನಜನಿತ ಮೂರ್ಖತೆಯನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆನೆದು ದುಃಖಿತನಾದನು।
Verse 3
ततो नन्दीशिवगणो बाणं प्रोवाच दुःखितम् । दैत्यं शोणितदिग्धांगमनुता पसमन्वितम्
ಆಮೇಲೆ ಶಿವಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರನಾದ ನಂದಿ ದುಃಖಿತನಾದ ಬಾಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—ಆ ದೈತ್ಯನು ರಕ್ತದಿಂದ ಲೇಪಿತ ದೇಹವಿಟ್ಟು, ದಹಿಸುವ ವೇದನೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದನು।
Verse 4
नन्दीश्वर उवाच । बाण शंकरसद्भक्त मानुतापं कुरुष्व भोः । भक्तानुकंपी शंभुर्वै भक्तवत्सलनामधृक्
ನಂದೀಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬಾಣ, ಶಂಕರನ ಸತ್ಯಭಕ್ತನೇ! ಮಾನವನಂತೆ ಶೋಕಿಸಬೇಡ. ಶಂಭು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಕರುಣಾಳು; ಅವನು ‘ಭಕ್ತವತ್ಸಲ’ ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ।
Verse 5
तदिच्छया च यज्जातं तज्जातमिति चेतसा । मन्यस्व भक्तशार्दूल शिवं स्मर पुनःपुनः
ಏನು ಸಂಭವಿಸಿತೋ ಅದು ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸಿದೆ—ಈ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಧರಿಸು. ಓ ಭಕ್ತಶಾರ್ದೂಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಮನಗಂಡು ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಸ್ಮರಿಸು.
Verse 6
मन आद्ये समाधाय कुरु नित्यं महो त्सवम् । भक्तानुकंपनश्चाऽस्य शंकरस्य पुनःपुनः
ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಪ್ರತಿದಿನ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸು. ಭಕ್ತಾನುಕಂಪಿ ಶಂಕರನು ಪುನಃಪುನಃ ಅನುಗ್ರಹ-ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
Verse 7
नन्दिवाक्यात्ततो बाणो द्विषा शीर्षकमात्रकः । शिवस्थानं जगामाशु धृत्वा धैर्यं महामनाः
ಆಗ ನಂದಿಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಶತ್ರುವಿಂದ ಶಿರೋಮಾತ್ರನಾಗಿದ್ದ ಬಾಣನೂ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಶಿವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
Verse 8
गत्वा तत्र प्रभुं नत्वा रुरोदातीव विह्वलः । गतगर्वव्रजो बाणः प्रेमाकुलितमानसः
ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಪ್ರಭು ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅತೀವ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಅತ್ತನು; ಬಾಣನ ಗರ್ವ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕರಗಿ, ಮನಸ್ಸು ಪ್ರೇಮ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಕೂಲವಾಯಿತು.
Verse 9
संस्तुवन्विविधैः स्तोत्रै स्संनमन्नुतितस्तथा । यथोचितं पादघातं कुर्वन्विक्षेपयन्करान्
ಅವನು ವಿವಿಧ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿ, ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು; ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಪಾದಘಾತ ಮಾಡಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಚಲಿಸಿದನು.
Verse 10
ननर्त तांडवं मुख्यं प्रत्यालीढादिशोभितम् । स्थानकैर्विविधाकारैरालीढप्रमुखैरपि
ಅವನು ಮುಖ್ಯ ತಾಂಡವವನ್ನು ನೃತ್ಯಿಸಿದನು; ಅದು ಪ್ರತ್ಯಾಲೀಢ ಮೊದಲಾದ ವೀರ ಭಂಗಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು, ಹಾಗೆಯೇ ಆಲೀಢ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಾನಕಗಳ ನಾನಾ ರೂಪಗಳಿಂದಲೂ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು.
Verse 11
सुखवादसहस्राणि भ्रूक्षेपसहितान्यपि । शिरःकम्पसहस्राणि प्राप्तानीकः सहस्रशः
ಸಹಸ್ರಶಃ ಬಂದ ಸೇನಾಸಮೂಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಧುರ ಜಯಘೋಷಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಬಾರಿ ಮೊಳಗಿದವು; ಭ್ರೂಕುಟಿಯ ಸಂಕೆತಗಳೊಡನೆ, ಶಿರಃಕಂಪನಗಳೂ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬಂದವು।
Verse 12
वारीश्च विविधाकारा दर्शयित्वा शनैश्शनः । तथा शोणितधाराभिस्सिञ्चयित्वा महीतलम्
ಅವನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಾನಾ ರೂಪಗಳ ನೀರನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದನು; ನಂತರ ರಕ್ತಧಾರೆಗಳಿಂದ ಭೂಮಿತಳವನ್ನು ನೆನೆಸಿದನು।
Verse 13
रुद्रं प्रसादयामास शूलिनं चन्द्र शेखरम् । बाणासुरो महाभक्तो विस्मृतात्मगतिर्नतः
ಮಹಾಭಕ್ತನಾದ ಬಾಣಾಸುರನು ತನ್ನ ಗತಿಯ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಮರೆತು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶೂಲಧಾರಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ರುದ್ರನ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಬೇಡಿದನು।
Verse 14
ततो नृत्यं महत्कृत्वा भगवान्भक्तवत्सलः । उवाच बाणं संहृष्टो नृत्य गीतप्रियो हरः
ನಂತರ ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಾದ ಭಗವಾನ್ ಮಹಾ ನೃತ್ಯಮಾಡಿದನು; ನೃತ್ಯ-ಗೀತಪ್ರಿಯ ಹರನು ಹರ್ಷಗೊಂಡು ಬಾಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।
Verse 15
रुद्र उवाच । बाण तात बलेः पुत्र संतुष्टो नर्तनेन ते । वरं गृहाण दैत्येन्द्र यत्ते मनसि वर्तते
ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದರು— ಓ ಬಾಣ, ಬಲಿಯ ಪುತ್ರನೇ! ನಿನ್ನ ನೃತ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಓ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ವರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸು।
Verse 16
सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचश्शंम्भोर्दैत्येन्द्रेण तदा मुने । बाणेन संवृणीतोऽभूद्वरस्तु व्रणरोपणे
ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು— ಓ ಮುನೇ, ಶಂಭುವಿನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ವೇಳೆ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು ಬಾಣನಿಂದ ಮರುಳಾದಂತಾಯಿತು; ಆದರೂ ಆ ವರವು ಗಾಯಗಳ ಗುಣಮುಖತೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಯಿತು।
Verse 17
बाहुयुद्धस्य चोद्ध त्तिर्गाणपत्यमथाक्षयम् । उषापुत्रस्य राज्यं तु तस्मिञ्शोणितकाह्वये
ಆ ಭುಜಯುದ್ಧದಿಂದ ಗಣಪತಿಯ ಅಕ್ಷಯ ಸರ್ವಭೌಮತ್ವವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಉಷಾಪುತ್ರನ ರಾಜ್ಯವೂ ಅಲ್ಲಿ ಶೋಣಿತಕವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾದ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು।
Verse 18
निर्वैरता च विबुधैर्विष्णुना च विशेषतः । न पुनर्दैत्यता दुष्टा रजसा तमसा युता
ದೇವರುಗಳು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಷ್ಣು—ನಿರ್ವೈರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ದುಷ್ಟ ದೈತ್ಯಸ್ವಭಾವ ಹಾಗಲ್ಲ, ಅದು ರಜಸ್ಸು-ತಮಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ।
Verse 19
शंभुभक्तिर्विशेषेण निर्विकारा सदा मुने । शिवभक्तेषु च स्नेहो दया सर्वेषु जंतुषु
ಓ ಮುನೇ, ಶಂಭುಭಕ್ತಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸದಾ ನಿರ್ವಿಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಅದು ಶಿವಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಸ್ನೇಹವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಯೆಯಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 20
कृत्वा वराञ्शंभोर्बलिपुत्रो महाऽसुरः । प्रेम्णाऽश्रुनयनो रुद्रं तुष्टाव सुकृतांजलिः
ಶಂಭುವಿನಿಂದ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಬಲಿಪುತ್ರನಾದ ಮಹಾಸುರನು ಪ್ರೇಮಾಶ್ರುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸುಕೃತಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ರುದ್ರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು।
Verse 21
बाण उवाच । देवदेव महादेव शरणा गतवत्सल । त्वां नमामि महेशान दीनबन्धो दयानिधे
ಬಾಣನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವದೇವ ಮಹಾದೇವ, ಶರಣಾಗತವತ್ಸಲ! ಮಹೇಶಾನ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನೀವು ದೀನರ ಬಂಧು, ದಯಾನಿಧಿ।
Verse 22
कृता मयि कृपातीव कृपासागर शंकर । गर्वोपहारितस्सर्वः प्रसन्नेन मम प्रभो
ಹೇ ಕೃಪಾಸಾಗರ ಶಂಕರಾ! ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನೀನು ಅಪಾರ ಕೃಪೆ ತೋರಿದ್ದೀ. ಪ್ರಭೋ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನ್ನ ಸರ್ವ ಗರ್ವವೂ ಅಪಹೃತವಾಗಿದೆ।
Verse 23
त्वं ब्रह्म परमात्मा हि सर्वव्याप्यखिलेश्वरः । ब्रह्मांडतनुरुग्रेशो विराट् सर्वान्वितः परः
ನೀನೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮಾತ್ಮ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಅಖಿಲೇಶ್ವರನು. ಹೇ ಉಗ್ರೇಶಾ! ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೇ ನಿನ್ನ ದೇಹ; ನೀನು ವಿರಾಟ್ ಸ್ವರೂಪ, ಸರ್ವಸಂಯುಕ್ತ, ಮತ್ತು ಸರ್ವಕ್ಕಿಂತ ಪರಮನು।
Verse 24
नाभिर्नभोऽग्निर्वदनमंबु रेतो दिशः श्रुतिः । द्यौश्शीर्षमंघ्रिरुर्वी ते मनश्चन्द्रस्तव प्रभो
ಪ್ರಭೋ! ನಿನ್ನ ನಾಭಿ ಆಕಾಶ, ನಿನ್ನ ವದನ ಅಗ್ನಿ, ಜಲವೇ ನಿನ್ನ ಬೀಜ. ದಿಕ್ಕುಗಳು ನಿನ್ನ ಕಿವಿಗಳು; ದ್ಯೌ (ಸ್ವರ್ಗ) ನಿನ್ನ ಶಿರಸ್ಸು; ಭೂಮಿ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳು; ಚಂದ್ರನು ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು।
Verse 25
दृगर्को जठरं वार्द्धिर्भुजेंद्रो धिषणा विधिः । प्रजापतिर्विसर्गश्च धर्मो हि हृदयं तव
ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿ ಸೂರ್ಯ, ನಿನ್ನ ಜಠರ ಸಮುದ್ರ, ನಿನ್ನ ಭುಜ ನಾಗೇಂದ್ರ. ನಿನ್ನ ಧಿಷಣ (ಬುದ್ಧಿ) ವಿಧಿ-ನಿಯಮ. ನೀನೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿಸರ್ಗ; ನಿಜಕ್ಕೂ ಧರ್ಮವೇ ನಿನ್ನ ಹೃದಯ।
Verse 26
रोमाण्यौषधयो नाथ केशा जलमुचस्तव । गुणास्त्रयस्त्रिनेत्राणि सर्वात्मा पुरुषो भवान्
ಹೇ ನಾಥಾ! ನಿನ್ನ ದೇಹರೋಮಗಳು ಔಷಧಿಗಳು, ನಿನ್ನ ಜಟೆಗಳು ಮಳೆತರುವ ಮೇಘಗಳು. ತ್ರಿಗುಣಗಳೇ ನಿನ್ನ ತ್ರಿನೇತ್ರಗಳು. ನೀನೇ ಸರ್ವಾಂತರ್ಯಾಮಿ ಆತ್ಮ, ಪರಮ ಪುರುಷನು.
Verse 27
ब्राह्मणं ते मुखं प्राहुर्बाहुं क्षत्रियमेव च । ऊरुजं वैश्यमाहुस्ते पादजं शूद्रमेव च
ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ನಿನ್ನ ಮುಖ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಿನ್ನ ಬಾಹುಗಳು ಕ್ಷತ್ರಿಯ; ನಿನ್ನ ಊರುಗಳು ವೈಶ್ಯ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳು ಶೂದ್ರ ಎಂದು.
Verse 28
त्वमेव सर्वदोपास्यस्सर्वैर्जीवैर्महेश्वर । त्वां भजन्परमां मुक्तिं लभते पुरुषो ध्रुवम्
ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರಾ! ನೀನೇ ಸದಾ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಉಪಾಸ್ಯನು. ನಿನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುವವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪರಮ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 29
यस्त्वां विसृजते मर्त्य आत्मानं प्रियमीश्वरम् । विपर्ययेन्द्रियार्थार्थं विषमत्त्यमृतं त्यजन्
ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ನಿನ್ನನ್ನು—ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಈಶ್ವರನನ್ನೂ ಅಂತರಾತ್ಮವನ್ನೂ—ತ್ಯಜಿಸಿ, ವಿಪರೀತ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳ ಹಿಂದೆ ಓಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಂಧನದ ವಿಷವನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 30
विष्णुर्ब्रह्माऽथ विबुधा मुनयश्चामलाशयाः । सर्वात्मना प्रपन्नास्त्वां शंकरं प्रियमीश्वरम्
ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲಾಶಯ ಮುನಿಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ, ಶಂಕರಾ, ಪ್ರಿಯ ಈಶ್ವರನಲ್ಲಿ, ಶರಣಾಗಿದ್ದಾರೆ.
Verse 31
सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा बलिपुत्रस्तु विरराम शरासुरः । प्रेमप्रफुल्लितांगश्च प्रणम्य स महेश्वरम्
ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಬಲಿಪುತ್ರ ಶರಾಸುರನು ವಿರಮಿಸಿದನು; ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಪುಲಕಿತ ದೇಹದಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
Verse 32
इति श्रुत्वा स्वभक्तस्य बाणस्य भगवान्भवः । सर्वं लभिष्यसीत्युक्त्वा तत्रैवांतरधीयत
ತನ್ನ ಭಕ್ತನಾದ ಬಾಣನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ, ಭಗವಾನ್ ಭವ (ಶಿವ) “ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅಲ್ಲೀಯೇ ಅಂತರಧಾನರಾದರು।
Verse 33
ततश्शंभोः प्रसादेन महाकालत्वमागतः । रुद्रस्यानुचरो बाणो महाप्रमुदितोऽभवत्
ನಂತರ ಶಂಭುವಿನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಬಾಣನು ಮಹಾಕಾಲತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು. ರುದ್ರನ ಆ ಅನುಚರ ಬಾಣನು ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಿತನಾದನು।
Verse 34
इति किल शरनाम्नः शंकरस्यापि वृत्तं सकलगुरु जनानां सद्गुरोश्शूलपाणेः । कथितमिह वरिष्ठं श्रोत्ररम्यैर्वचोभिस्सकलभुवनमध्ये क्रीडमानस्य नित्यम्
ಇಂತೆ ‘ಶರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಶಂಕರ—ಸಕಲ ಗುರುಗಳಿಗೂ ಸದ್ಗುರು, ಶೂಲಪಾಣಿ ಮಹಾದೇವ—ಅವನ ಪವಿತ್ರ ವೃತ್ತಾಂತವು ಇಲ್ಲಿ ಕಿವಿಗೆ ಮಧುರವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಚನಗಳಿಂದ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅವನು ಸಕಲ ಭುವನಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಿತ್ಯ ಲೀಲಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 56
इति श्रीशिवमहापुराणे द्विती यायां रुद्रसंहितायां पं० युद्धखंडे बाणासुरगणपत्वप्राप्तिवर्णनं नाम षट्पंचाशत्तमोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ಭಾಗವಾದ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಯುದ್ಧಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಬಾಣಾಸುರನಿಗೆ ಶಿವಗಣಪದಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಐವತ್ತಾರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।
Frequently Asked Questions
After Kṛṣṇa returns to Dvārakā with Aniruddha and his wife, Bāṇa becomes distressed; Nandīśvara counsels him to accept Śiva’s will and renew worship, after which Bāṇa approaches Śiva and performs praise and tāṇḍava.
The chapter models a Shaiva psychology of crisis: sorrow is redirected into smaraṇa and ritual discipline, presenting devotion as the method by which inner disorder is stabilized and grace is accessed.
Śiva is highlighted as Śambhu/Śaṅkara the bhaktavatsala (compassionate to devotees), while devotion manifests through stotra, prostration, and tāṇḍava—ritualized speech and body as vehicles of bhakti.