अध्याय ५५ — बाणस्य पुनर्युद्धप्रवृत्तिः (Bāṇa’s Renewed Engagement in Battle)

Verse 1

व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ ब्रह्मपुत्र नमोस्तु ते । अद्भुतेयं कथा तात श्राविता मे त्वया मुने

ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು: ಓ ಸರ್ವಜ್ಞ ಸನತ್ಕುಮಾರನೇ, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓ ಮುನಿಯೇ, ಪ್ರಿಯನೇ, ನೀನು ನನಗೆ ಈ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಸಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 2

जृंभिते जृंभणास्त्रेण हरिणा समरे हरे । हते बाणबले बाणः किमकार्षीच्च तद्वद

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹರಿಯು (ಕೃಷ್ಣ) ಜೃಂಭಣಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹರನನ್ನು (ಶಿವ) ಆಕಳಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಬಾಣನ ಸೈನ್ಯವು ನಾಶವಾದಾಗ, ಬಾಣನು ಮುಂದೆ ಏನು ಮಾಡಿದನು? ಅದನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿ.

Verse 4

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास महाप्राज्ञ कथां च परमाद्भुताम् । कृष्णशंकरयोस्तात लोकलीलानुसारिणोः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು: ಓ ಮಹಾ ಪ್ರಾಜ್ಞನಾದ ವ್ಯಾಸನೇ, ಲೋಕದ ಲೀಲೆಯನ್ನನುಸರಿಸಿ ದಿವ್ಯ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶಂಕರರ ಈ ಪರಮ ಅದ್ಭುತವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 5

शयिते लीलया रुद्रे सपुत्रे सगणे सति । बाणो विनिर्गतो युद्धं कर्तुं कृष्णेन दैत्यराट्

ರುದ್ರನು ತನ್ನ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಗಣಪರಿವಾರದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾಭಾವದಿಂದ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ದೈತ್ಯರಾಜ ಬಾಣನು ಕೃಷ್ಣನೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಹೊರಟನು।

Verse 6

कुंभांडसंगृहीताश्वो नानाशस्त्रास्त्रधृक् ततः । चकार युद्धमतुलं बलिपुत्रो महाबलः

ನಂತರ ಕುಂಭಾಂಡನಿಂದ ಹಿಡಿದ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ನಾನಾ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಬಲಿಯ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಪುತ್ರನು ಅತುಲ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು।

Verse 7

दृष्ट्वा निजबलं नष्टं स दैत्येन्द्रोऽत्यमर्षितः । चकार युद्धमतुलं बलि पुत्रो महाबलः

ತನ್ನ ಸೇನೆ ನಾಶವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡನು; ನಂತರ ಬಲಿಯ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಪುತ್ರನು ಅತುಲ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 8

श्रीकृष्णोपि महावीरो गिरिशाप्तमहाबलः । उच्चैर्जगर्ज तत्राजौ बाणं मत्वा तृणोपमम्

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೂ—ಮಹಾವೀರ, ಗಿರೀಶನ (ಶಿವನ) ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮಹಾಬಲವಂತ—ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಣನನ್ನು ತೃಣಸಮಾನವೆಂದು ತಿಳಿದು ಉಚ್ಚವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು।

Verse 9

धनुष्टंकारयामास शार्ङ्गाख्यं निजमद्भुतम् । त्रासयन्बाणसैन्यं तदवशिष्टं मुनीश्वर

ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಅವನು ತನ್ನ ಅದ್ಭುತ ‘ಶಾರ್ಙ್ಗ’ ಎಂಬ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಘನ ಟಂಕಾರದಿಂದ ಮೊಳಗಿಸಿ, ಬಾಣನ ಉಳಿದ ಸೇನೆಯನ್ನು ಭೀತಿಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 10

तेन नादेन महता धनुष्टंकारजेन हि । द्यावाभूम्योरंतरं वै व्याप्तमासीदनंतरम्

ಆ ಧನುಷ್ಟಂಕಾರದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಹಾ ನಾದವು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ದ್ಯಾವಾ-ಭೂಮಿಗಳ ಮಧ್ಯದ ಸಮಸ್ತ ಅಂತರಾಳವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿತು।

Verse 11

चिक्षेप विविधान्बाणान्बाणाय कुपितो हरिः । कर्णान्तं तद्विकृष्याथ तीक्ष्णानाशीविषोपमान्

ಕ್ರೋಧಗೊಂಡ ಹರಿಯು (ವಿಷ್ಣು) ಬಾಣನ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು. ನಂತರ, ತನ್ನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಕಿವಿಯವರೆಗೆ ಎಳೆದು, ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತಹ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.

Verse 12

आयातांस्तान्निरीक्ष्याऽथ स बाणो बलिनन्दनः । अप्राप्तानेव चिच्छेद स्वशरैस्स्वधनुश्च्युतैः

ಆಗ ಬಲಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಬಾಣನು ಆ ಬಾಣಗಳು ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಬರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವು ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲೇ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಿದನು.

Verse 13

पुनर्जगर्ज स विभुर्बाणो वैरिगणार्दनः । तत्रसुर्वृष्णयस्सर्वे कृष्णात्मानो विचेतसः

ಶತ್ರು ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಮರ್ದಿಸುವ ಆ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಬಾಣನು ಮತ್ತೆ ಗರ್ಜಿಸಿದನು. ಆಗ ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನಿಟ್ಟಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ವೃಷ್ಣಿವಂಶದವರು ಭಯಭೀತರಾಗಿ ಕಂಗೆಟ್ಟರು.

Verse 14

स्मृत्वा शिवपदाम्भोजं चिक्षेप निजसायकान् । स कृष्णायातिशूराय महागर्वो बलेस्सुतः

ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಮಹಾಗರ್ವಿತನಾದ ಬಲಿಯ ಪುತ್ರನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅತಿಶೂರ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಎಸೆದನು।

Verse 15

कृष्णोपि तानसंप्राप्तानच्छिनत्सशरैर्द्रुतम् । स्मृत्वा शिवपदाम्भोजममरारि महाबलः

ಮಹಾಬಲನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಕೂಡ—ದೇವಶತ್ರುಗಳ ಶತ್ರು—ಶಿವನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ವೇಗವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಂದವರನ್ನು ಛೇದಿಸಿದನು।

Verse 16

रामादयो वृष्णयश्च स्वंस्वं योद्धारमाहवे । निजघ्नुर्बलिनस्सर्वे कृत्वा क्रोधं समाकुलाः

ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಮಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ವೃಷ್ಣಿವೀರರು—ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಯೋಧ್ಧನನ್ನು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿದರು. ಆ ಬಲಿಷ್ಠರೆಲ್ಲರು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅಶಾಂತರಾಗಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು.

Verse 17

इत्थं चिरतरं तत्र बलिनोश्च द्वयोरपि । बभूव तुमुलं युद्धं शृण्वतां विस्मयावहम्

ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಲಿಷ್ಠರ ನಡುವೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಭಯಂಕರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು; ಅದು ಕೇಳುವವರಿಗೂ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡಿತು.

Verse 18

तस्मिन्नवसरे तत्र क्रोधं कृत्वाऽतिपक्षिराट् । बाणासुरबलं सर्वं पक्षाघातैरमर्दयत्

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿರಾಜ ಗರುಡನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು, ತನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ಬಾಣಾಸುರನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆಯನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿಸಿದನು.

Verse 19

मर्दितं स्वबलं दृष्ट्वा मर्दयंतं च तं बली । चुकोपाति बलेः पुत्रः शैवराड् दितिजेश्वरः

ತನ್ನ ಸೇನೆ ನುಚ್ಚುನೂರಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಬಲಿಷ್ಠನು ಇನ್ನೂ ಅವರನ್ನು ಮರ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನೂ ಕಂಡು, ಬಲಿಯ ಪುತ್ರ—ದೈತ್ಯೇಶ್ವರ, ಶೈವ-ರಾಜ—ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದನು।

Verse 20

स्मृत्वा शिवपदाम्भोजं सहस्रभुजवान्द्रुतम् । महत्पराक्रमं चक्रे वैरिणां दुस्सहं स वै

ಶ್ರೀಶಿವನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಆ ಸಹಸ್ರಭುಜನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತನಾಗಿ, ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ದುಸ್ಸಹವಾದ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದನು।

Verse 21

चिक्षेप युगपद्बाणानमितांस्तत्र वीरहा । कृष्णादिसर्वयदुषु गरुडे च पृथक्पृथक्

ಅಲ್ಲಿ ವೀರಹನು ಯುಗಪದವಾಗಿ ಅಪಾರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಎಸೆದನು—ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲಾ ಯಾದವರ ಮೇಲೆ, ಗರುಡನ ಮೇಲೆಯೂ—ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ।

Verse 22

जघानैकेन गरुडं कृष्णमेकेन पत्त्रिणा । बलमेकेन च मुने परानपि तथा बली

ಒಂದು ರೆಕ್ಕೆಬಾಣದಿಂದ ಅವನು ಗರುಡನನ್ನು ಕೆಡವಿದನು, ಮತ್ತೊಂದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು; ಇನ್ನೊಂದರಿಂದ, ಓ ಮುನೇ, ಆ ಬಲವಂತನು ಇತರರ ಬಲವನ್ನೂ ಚೂರುಮಾಡಿದನು।

Verse 23

ततः कृष्णो महावीर्यो विष्णुरूपस्सुरारिहा । चुकोपातिरणे तस्मिञ्जगर्ज च महेश्वरः

ಆಮೇಲೆ ಮಹಾವೀರ್ಯ ಕೃಷ್ಣನು—ವಿಷ್ಣುರೂಪ, ದೇವಶತ್ರುನಾಶಕ—ಆ ರಣದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಮಹೇಶ್ವರನೂ ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದನು।

Verse 24

जघान बाणं तरसा शार्ङ्गनिस्सृतसच्छरैः । अति तद्बलमत्युग्रं युगपत्स्मृतशंकरः

ಆಗ ಶಾರ್ಙ್ಗದಿಂದ ಹೊರಟ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಬಾಣನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು. ಬಾಣನ ಬಲ ಅತೀವ ಉಗ್ರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಶಂಕರಸ್ಮರಣದಿಂದ ಅವನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿತನಾದನು।

Verse 25

चिच्छेद तद्धनुश्शीघ्रं छत्रादिकमना कुलः । हयांश्च पातयामास हत्वा तान्स्वशरैर्हरिः

ಅಶಾಂತಿಯಾಗದೆ ಹರಿಯು ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಛತ್ರಾದಿ ರಾಜಚಿಹ್ನೆಗಳೊಡನೆ ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ನಂತರ ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಿದನು।

Verse 26

बाणोऽपि च महावीरो जगर्जाति प्रकुप्य ह । कृष्णं जघान गदया सोऽपतद्धरणीतले

ಆಗ ಮಹಾವೀರನಾದ ಬಾಣನೂ ತೀವ್ರ ಕೋಪದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿ, ಗದೆಯಿಂದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹೊಡೆದನು; ಕೃಷ್ಣನು ಭೂಮಿತಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು।

Verse 27

उत्थायारं ततः कृष्णो युयुधे तेन शत्रुणा । शिवभक्तेन देवर्षे लोकलीलाऽनुसारतः

ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನು ಎದ್ದು, ಹೇ ದೇವರ್ಷಿಯೇ, ಲೋಕಲೀಲೆಯ ಅನುಸಾರವಾಗಿ, ಶಿವಭಕ್ತನಾದ ಆ ಶತ್ರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನು।

Verse 28

एवं द्वयोश्चिरं काल बभूव सुमहान्रणः । शिवरूपो हरिः कृष्णः स च शैवोत्तमो बली

ಹೀಗೆ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ಮಹಾ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು। ಹರಿಯಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಶಿವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು; ಆ ಬಾಣನೂ ಪರಮ ಶೈವಭಕ್ತನಾಗಿ ಬಲಿಷ್ಠ ಯೋಧನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 29

कृष्णोऽथ कृत्वा समरं चिरं बाणेन वीर्यवान् । शिवाऽऽज्ञया प्राप्तबलश्चुकोपाति मुनीश्वरः

ಆಗ ವೀರ್ಯವಂತನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಬಾಣನೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಮರ ಮಾಡಿ ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಬಲ ಪಡೆದ ಆ ಮುನೀಶ್ವರನ ಮೇಲೆ ಅವನು ರೋಷಗೊಂಡನು।

Verse 30

ततस्सुदर्शनेनाशु कृष्णो बाणभुजान्बहून् । चिच्छेद भगवाञ्शंभु शासनात्परवीरहा

ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಶಂಭುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸುದರ್ಶನಧಾರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಬಾಣನ ಅನೇಕ ಭುಜಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಶತ್ರುವೀರಹಂತಕನಾದನು।

Verse 31

अवशिष्टा भुजास्तस्य चत्वारोऽतीव सुन्दराः । गतव्यथो बभूवाशु शंकरस्य प्रसादतः

ಶಂಕರನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಉಳಿದ ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದವು; ಅವನು ಶೀಘ್ರವೇ ನೋವು ಮತ್ತು ವ್ಯಥೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು।

Verse 32

गतस्मृतिर्यदा बाण शिरश्छेत्तुं समुद्यतः । कृष्णो वीरत्वमापन्नस्तदा रुद्रस्समुत्थितः

ಸ್ಮೃತಿಹೀನನಾದ ಬಾಣನು (ಕೃಷ್ಣನ) ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಎದ್ದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು ವೀರನಿಶ್ಚಯದಲ್ಲಿ ದೃಢನಾಗಿ ನಿಂತಾಗ, ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ರುದ್ರನು ಎದ್ದು ನಿಂತನು (ತಡೆಯಲು)।

Verse 33

रुद्र उवाच । भगवन्देवकीपुत्र यदाज्ञप्तं मया पुरा । तत्कृतं च त्वया विप्र मदाज्ञाकारिणा सदा

ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಗವನ್, ದೇವಕೀಪುತ್ರ! ನಾನು ಹಿಂದೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ್ದನ್ನು, ಹೇ ವಿಪ್ರ, ನೀನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೀ; ನೀನು ಸದಾ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು.

Verse 34

मा बाणस्य शिरश्छिंधि संहरस्व सुदर्शनम् । मदाज्ञया चक्रमिदं स्यान्मोघं मज्जने सदा

ಬಾಣನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಛೇದಿಸಬೇಡ; ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊ. ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಈ ಚಕ್ರವು ಅವನನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಲು/ನಾಶಮಾಡಲು ಸದಾ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿರಲಿ.

Verse 35

दत्तं मया पुरा तुभ्यमनिवार्यं रणे तव । चक्रं जयं च गोविन्द निवर्तस्व रणात्ततः

ಓ ಗೋವಿಂದಾ! ಹಿಂದೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಹತ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನೂ ಜಯವನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ಆ ರಣಭೂಮಿಯಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗು.

Verse 36

दधीचे रावणे वीरे तारकादिपुरेष्वपि । विना मदाज्ञां लक्ष्मीश रथाङ्गं नामुचः पुरा

ಹೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ! ದಧೀಚಿ, ವೀರ ರಾವಣ ಮತ್ತು ತಾರಕಾದಿ ಪುರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದೆ ಚಕ್ರವನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಾಮುಚಿಯ ಮೇಲೂ ಅದನ್ನು ಎಸೆಯಲಿಲ್ಲ।

Verse 37

त्वं तु योगीश्वरस्स्साक्षात्परमात्मा जनार्दन । विचार्यतां स्वमनसा सर्वभूतहिते रतः

ಆದರೆ ಹೇ ಜನಾರ್ದನ! ನೀನು ಸాక్షಾತ್ ಯೋಗೀಶ್ವರ, ಪರಮಾತ್ಮ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡು।

Verse 38

वरमस्य मया दत्तं न मृत्युर्भयमस्ति वै । तन्मे वचस्सदा सत्यं परितुष्टोस्म्यहं तव

ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಈ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೇನೆ—ಅವನಿಗೆ ಮರಣಭಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ವಚನ ಸದಾ ಸತ್ಯವಾಗಿರಲಿ; ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಪರಮ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 39

पुराऽयं गर्वितो मत्तो युद्धं देहीति मेऽब्रवीत् । भुजान्कण्डूयमानस्तु विस्मृतात्मगतिर्हरे

ಹಿಂದೆ ಈವನು ಗರ್ವದಿಂದ ಮದಗೊಂಡು ನನಗೆ—“ಯುದ್ಧವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಹೇ ಹರೀ, ಭುಜಗಳನ್ನು ಕೆರೆಯುತ್ತ ದರ್ಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮಗತಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ಮರೆತನು.

Verse 40

तदाहमशपं तं वै भुजच्छेत्ताऽऽगमिष्यति । अचिरेणातिकालेन गतगर्वो भविष्यसि

ಆಗ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಶಾಪವಿತ್ತೆ—“ನಿನ್ನ ಭುಜಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲವಿಲ್ಲದೆ; ನಿನ್ನ ಗರ್ವ ಚೂರಾಗಿ ನೀನು ನಿರಹಂಕಾರಿಯಾಗುವೆ.”

Verse 41

मदाज्ञया हरिः प्राप्तो भुजच्छेत्ता तवाऽथ वै । निवर्तस्व रणाद्गच्छ स्वगृहं सवधूवरः

“ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಹರಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ—ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಭುಜಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸುವವನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ರಣದಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗು; ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ವಧುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗು.”

Verse 42

इत्युक्तः स तयोमैत्रीं कारयित्वा महेश्वरः । तममुज्ञाप्य सगणः सपुत्रः स्वालयं ययौ

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಆ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ, ಶಿವನು ಗಣಗಳೊಡನೆ ಮತ್ತು ಪುತ್ರನೊಡನೆ ತನ್ನ ಸ್ವಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 43

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचश्शंभोस्संहृत्य च सुदर्शनम् । अक्षतांगस्तु विजयी तत्कृष्णोंतःपुरं ययौ

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಶಂಭುವಿನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಸುದರ್ಶನವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ದೇಹಕ್ಕೆ ಗಾಯವಿಲ್ಲದೆ ವಿಜಯಿಯಾಗಿ ಆ ಕೃಷ್ಣನು ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 44

अनिरुद्धं समाश्वास्य सहितं भार्यया पुनः । जग्राह रत्नसंघातं बाणदत्तमनेकशः

ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಮತ್ತೆ ಇದ್ದ ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೆ ಧೈರ್ಯವಿಟ್ಟು, ಬಾಣನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ದತ್ತವಾದ ರತ್ನರಾಶಿಗಳನ್ನು ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು।

Verse 45

तत्सखीं चित्रलेखां च गृहीत्वा परयोगिनीम् । प्रसन्नोऽभूत्ततः कृष्णः कृतकार्यः शिवाज्ञया

ನಂತರ ಅವಳ ಸಖಿ ಪರಮಯೋಗಿನಿ ಚಿತ್ರಲೇಖೆಯನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧವಾದುದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು।

Verse 46

हृदा प्रणम्य गिरिशमामंत्र्य च बलेस्तुतम् । परिवारसमेतस्तु जगाम स्वपुरीं हरिः

ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗಿರೀಶನಾದ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದ ಬಲಿಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಪರಿವಾರಸಮೇತನಾದ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ತನ್ನ ಪುರಿಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 47

पथि जित्वा च वरुणं विरुद्धं तमनेकधा । द्वारकां च पुरीं प्राप्तस्समुत्सवसमन्वितः

ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ ವರುಣನನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಮಹೋತ್ಸವಗಳ ಸಂಭ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಅವನು ದ್ವಾರಕಾ ನಗರಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದನು।

Verse 48

विसर्जयित्वा गरुडं सखीन्वीक्ष्योपहस्य च । द्वारकायां ततो दृष्ट्वा कामचारी चचार ह

ಗರುಡನನ್ನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿ, ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ನೋಡಿ ಮೃದುವಾಗಿ ನಗೆದು; ನಂತರ ದ್ವಾರಕೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಸಂಚರಿಸುವವನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ವಿಹರಿಸಿದನು।

Verse 55

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पंचमे युद्धखंडे बाणभुजकृंतनगर्वापहारवर्णनं नाम पञ्चपञ्चाशत्तमोध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಪಂಚಮ ಯುದ್ಧಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಬಾಣನ ಭುಜಛೇದನ ಮತ್ತು ಅವನ ಗರ್ವಾಪಹರಣದ ವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಐವತ್ತೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।