
ಅಧ್ಯಾಯ 37ರಲ್ಲಿ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ದಾನವರಿಂದ ದೇವಸೇನೆಯ ಪರಾಭವವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಸ್ತ್ರಾಘಾತಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡು ಭಯಾಕ್ರಾಂತರಾದ ದೇವರುಗಳು ಓಡಿಹೋಗಿ, ನಂತರ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಪರಮಾಶ್ರಯವಾದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಶಂಕರನ ಶರಣು ಹೋಗಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಆರ್ತ ಮೊರೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶಿವನು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಕ್ರೋಧಗೊಂಡರೂ, ಕರುಣಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ ತನ್ನ ಗಣಗಳ ಬಲ-ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಹರಾತ್ಮಜ, ತಾರಕಾಂತಕನಾದ ಸ್ಕಂದನು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ರಣಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮಹಾದಾನವಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ವೇಳೆ ಕಾಳಿಯ ಉಗ್ರತೆ—ರಕ್ತಪಾನ, ಶಿರಶ್ಛೇದ—ಯುದ್ಧಭೀತಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪರಾಭವ→ಶರಣಾಗತಿ→ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿದಾನ→ಪ್ರಚಂಡ ಪ್ರತಿಆಕ್ರಮಣ ಎಂಬ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಶಿವನೇ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಾರಣನೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । तदा देवगणास्सर्वे दानवैश्च पराजिताः । दुद्रुवुर्भयभीताश्च शस्त्रास्त्रक्षतविग्रहाः
ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಆಗ ದಾನವರಿಂದ ಪರಾಜಿತರಾದ ದೇವಗಣರೆಲ್ಲರೂ ಭಯಭೀತರಾಗಿ ಓಡಿಹೋದರು; ಅವರ ದೇಹಗಳು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಗಾಯಗಳಿಂದ ಛಿನ್ನಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು.
Verse 2
ते परावृत्य विश्वेशं शंकरं शरणं ययुः । त्राहि त्राहीति सर्वेशेत्यू चुर्विह्वलया गिरा
ಅವರು ಹಿಂದಿರುಗಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಶಂಕರನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋದರು. ವ್ಯಾಕುಲವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ—“ತ್ರಾಹಿ, ತ್ರಾಹಿ, ಹೇ ಸರ್ವೇಶ್ವರಾ, ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು!” ಎಂದು ಕೂಗಿದರು.
Verse 3
दृष्ट्वा पराजयं तेषां देवादीनां स शंकरः । सभयं वचनं श्रुत्वा कोपमुच्चैश्चकार ह
ದೇವಾದಿಗಳ ಸೋಲನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರ ಭಯಭೀತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಂಕರನು ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರಕೋಪದಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದನು.
Verse 4
निरीक्ष्य स कृपादृष्ट्या देवेभ्यश्चाभयं ददौ । बलं च स्वगणानां वै वर्द्धयामास तेजसा
ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತನ್ನ ಗಣಗಳ ಬಲವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದನು.
Verse 5
शिवाज्ञप्तस्तदा स्कन्दो दानवानां गणैस्सह । युयुधे निर्भयस्संख्ये महावीरो हरात्मजः
ಆಗ ಶಿವನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ, ದಾನವರ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹರಾತ್ಮಜನಾದ ಮಹಾವೀರ ಸ್ಕಂದನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದನು.
Verse 6
कृत्वा क्रोधं वीरशब्दं देवो यस्तारकांतकः । अक्षौहिणीनां शतकं समरे स जघान ह
ಕೋಪಗೊಂಡು ವೀರಗರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಆ ದಿವ್ಯ ದೇವನಾದ ತಾರಕಾಂತಕನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೂರು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
Verse 7
रुधिरं पातयामास काली कमललोचना । तेषां शिरांसि संछिद्य बभक्ष सहसा च सा
ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ ಕಾಳಿಯು ಅವರ ರಕ್ತವನ್ನು ಹರಿಸಿದಳು; ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿರಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಠಾತ್ತನೆ ಭಕ್ಷಿಸಿದಳು.
Verse 8
पपौ रक्तानि तेषां च दानवानां समं ततः । युद्धं चकार विविधं सुरदानवभीषणम्
ನಂತರ ಅವರು ಆ ದಾನವರ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿದರು; ಆಮೇಲೆ ದೇವದಾನವರಿಗೆ ಭಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
Verse 9
शतलक्षं गजेन्द्राणां शतलक्षं नृणां तथा । समादायैकहस्तेन मुखे चिक्षेप लीलया
ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಗಜೇಂದ್ರರನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಮನುಷ್ಯರನ್ನೂ—ಒಂದೇ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ—ಅವನು ಲೀಲೆಯಂತೆ ತನ್ನ ಬಾಯಿಗೆ ಎಸೆದನು।
Verse 10
कबंधानां सहस्रं च सन्ननर्त रणे बहु । महान् कोलाहलो जातः क्लीबानां च भयंकरः
ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕಬಂಧಗಳು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗಾಡುತ್ತ ನೃತ್ಯಿಸಿದವು. ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು—ಭೀತರು ಮತ್ತು ಕಪಟಧೈರ್ಯರಿಗೆ ಭಯಂಕರ.
Verse 11
पुनः स्कंदः प्रकुप्योच्चैः शरवर्षाञ्चकार ह । पातयामास क्षयतः कोटिशोऽसुरनायकान्
ನಂತರ ಸ್ಕಂದನು ಮತ್ತೆ ಭಾರೀ ಕೋಪಗೊಂಡು ಮಹಾ ಶರವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು; ಸಂಹಾರವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಅಸುರನಾಯಕರನ್ನು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿದನು।
Verse 12
दानवाः शरजालेन स्कन्दस्य क्षतविग्रहाः । भीताः प्रदुद्रुवुस्सर्वे शेषा मरणतस्तदा
ಸ್ಕಂದನ ಶರಜಾಲದಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ದಾನವರು ಭೀತರಾದರು; ಉಳಿದವರೆಲ್ಲರೂ ಆ ವೇಳೆಗೆ ಮರಣಭಯದಿಂದ ಓಡಿಹೋದರು।
Verse 13
वृषपर्वा विप्रचित्तिर्दंडश्चापि विकंपनः । स्कंदेन युयुधुस्सार्द्धं तेन सर्वे क्रमेण च
ವೃಷಪರ್ವಾ, ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿ, ದಂಡ ಮತ್ತು ವಿಕಂಪನ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಕಂದ (ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯ)ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು।
Verse 14
महामारी च युयुधे न बभूव पराङ्मुखी । बभूवुस्ते क्षतांगाश्च स्कंदशक्तिप्रपीडिताः
ಮಹಾಮಾರಿಯೂ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಳು; ಅವಳು ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂದೆ ಸರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸ್ಕಂದನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನುಗ್ಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಯೋಧರು ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು.
Verse 15
महामारीस्कंदयोश्च विजयोभूत्तदा मुने । नेदुर्दुंदुभयस्स्वर्गे पुष्पवृष्टिः पपात ह
ಓ ಮುನೇ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಮಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದನಿಗೆ ವಿಜಯ ದೊರಕಿತು. ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದುಂದುಭಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು, ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಯಿತು.
Verse 16
स्कंदस्य समरं दृष्ट्वा महारौद्रं तमद्भुतम् । दानवानां क्षयकरं यथाप्रकृतिकल्पकम्
ಸ್ಕಂದನ ಆ ಅದ್ಭುತ ಮಹಾರೌದ್ರ ಸಮರವನ್ನು ಕಂಡು (ಎಲ್ಲರೂ ತಿಳಿದರು) ಅದು ದಾನವರ ನಾಶಕಾರಕವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯತ ಕ್ರಮದಂತೆಲೇ ಸಂಭವಿಸಿತು।
Verse 17
महामारीकृतं तच्चोपद्रवं क्षयहेतुकम् । चुकोपातीव सहसा सनद्धोभूत्स्वयं तदा
ಆ ಉಪದ್ರವವು ಮಹಾಮಾರಿಯಂತೆ ಉಂಟಾಗಿ ನಾಶಹೇತುವಾಯಿತು. ಆಗ ಅವನು, ಅಚಾನಕ ಉಗ್ರ ಬಿರುಗಾಳಿ ಬಡಿದಂತೆಯೇ, ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸನ್ನದ್ಧನಾದನು।
Verse 18
वरं विमानमारुह्य नानाशस्त्रास्त्रसंयुतम् । अभयं सर्ववीराणां नानारत्नपरिच्छदम्
ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿದನು—ಅದು ನಾನಾವಿಧ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ವೀರರಿಗೆ ಅಭಯಕರವಾಗಿದ್ದು, ನಾನಾರತ್ನಗಳ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು।
Verse 19
महावीरैश्शंखचूडो जगाम रथमध्यतः । धनुर्विकृष्य कर्णान्तं चकार शरवर्षणम्
ಆಗ ಮಹಾವೀರರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಂಖಚೂಡನು ರಥಗಳ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆದನು; ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕಿವಿವರೆಗೆ ಎಳೆದು ಬಾಣವರ್ಷವನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು।
Verse 20
तस्य सा शरवृष्टिश्च दुर्निवार्य्या भयंकरी । महाघोरांधकारश्च वधस्थाने बभूव ह
ಅವನ ಆ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿ ತಡೆಯಲಾಗದಷ್ಟು ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು; ವಧಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಾಘೋರ ಅಂಧಕಾರವು ಆವರಿಸಿತು।
Verse 21
देवाः प्रदुद्रुवुः सर्वे येऽन्ये नन्दीश्वरादयः । एक एव कार्त्तिकेयस्तस्थौ समरमूर्द्धनि
ನಂದೀಶ್ವರಾದಿ ಇತರರೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಭಯದಿಂದ ಓಡಿ ಹೋದರು; ಆದರೆ ಸಮರದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯನು ಒಬ್ಬನೇ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತನು।
Verse 22
पर्वतानां च सर्पाणां नागानां शाखिनां तथा । राजा चकार वृष्टिं च दुर्निवार्या भयंकरीम्
ಆಮೇಲೆ ರಾಜನು ಪರ್ವತಗಳು, ಸರ್ಪಗಳು, ನಾಗಗಳು ಹಾಗೂ ಮರಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಬೀಳುವಂತೆ, ತಡೆಯಲಾಗದ ಭಯಂಕರವಾದ ಮಳೆಬಿರುಗಾಳಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು।
Verse 23
तद्दृष्ट्या प्रहतः स्कन्दो बभूव शिवनन्दनः । नीहारेण च सांद्रेण संवृतौ भास्करौ यथा
ಆ (ದಿವ್ಯ) ದೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಶಿವನಂದನ ಸ್ಕಂದನು ಸ್ತಂಭಿತನಾದನು; ದಟ್ಟ ಮಂಜಿನಿಂದ ಎರಡು ಸೂರ್ಯರು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಡುವಂತೆ।
Verse 24
नानाविधां स्वमायां च चकार मयदर्शिताम् । तां नाविदन् सुराः केपि गणाश्च मुनिसत्तम
ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಾನು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಅವನು ನಾನಾವಿಧ ಸ್ವಮಾಯೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದನು; ಆದರೆ ದೇವರೂ ಅಲ್ಲ, ಗಣರೂ ಕೂಡ ಆ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ।
Verse 25
तदैव शङ्खचूडश्च महामायी महाबलः । शरेणैकेन दिव्येन धनुश्चिच्छेद तस्य वै
ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಹಾಮಾಯಾವಿ ಮಹಾಬಲ ಶಂಖಚೂಡನು ಒಂದೇ ದಿವ್ಯ ಬಾಣದಿಂದ ಅವನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
Verse 26
बभंज तद्रथं दिव्यं चिच्छेद रथपीडकान् । मयूरं जर्जरीभूतं दिव्यास्त्रेण चकार सः
ಅವನು ಆ ದಿವ್ಯ ರಥವನ್ನು ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಮುರಿದು, ರಥವನ್ನು ಪೀಡಿಸುವವರನ್ನು ಛೇದಿಸಿ, ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮಯೂರವಾಹನವನ್ನು ಜರ್ಜರಿತಗೊಳಿಸಿದನು.
Verse 27
शक्तिं चिक्षेप सूर्याभां तस्य वक्षसि घातिनीम् । मूर्च्छामवाप सहसा तत्प्रहारेण स क्षणम्
ಅವನು ಸೂರ್ಯಸಮಾನವಾಗಿ ಜ್ವಲಿಸುವ ಘಾತಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು; ಆ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಅವನು ಸಹಸಾ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತನಾದನು.
Verse 28
पुनश्च चेतनां प्राप्य कार्तिकः परवीरहा । रत्नेन्द्रसारनिर्माणमारुरोह स्ववाहनम्
ಮತ್ತೆ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಪರವೀರಹಾ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ರತ್ನಾಧಿಪತಿಯ ಸಾರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ತನ್ನ ಸ್ವವಾಹನವನ್ನು ಆರೋಹಿಸಿದನು.
Verse 29
स्मृत्वा पादौ महेशस्य साम्बिकस्य च षण्मुखः । शस्त्रास्त्राणि गृहीत्वैव चकार रणमुल्बणम्
ಮಹೇಶನೂ ಸಾಂಬಿಕಾದೇವಿಯೂ ಅವರ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಷಣ್ಮುಖನು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಉಗ್ರಗೊಳಿಸಿದನು।
Verse 30
सर्प्पांश्च पर्वतांश्चैव वृक्षांश्च प्रस्तरांस्तथा । सर्वांश्चिच्छेद कोपेन दिव्या स्त्रेण शिवात्मजः
ಕೋಪದಿಂದ ಶಿವಾತ್ಮಜನು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸರ್ಪಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಮರಗಳು, ಶಿಲೆಗಳು—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿ ಚಿದ್ರಗೊಳಿಸಿದನು।
Verse 31
वह्निं निवारयामास पार्जन्येन शरेण ह । रथं धनुश्च चिच्छेद शंखचूडस्य लीलया
ಮಳೆಯನ್ನೆಬ್ಬಿಸುವ ಬಾಣದಿಂದ ಅವನು ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತಡೆದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಲೀಲೆಯಂತೆ ಶಂಖಚೂಡನ ರಥವನ್ನೂ ಧನುಸ್ಸನ್ನೂ ಮುರಿದನು।
Verse 32
सन्नाहं सर्ववाहांश्च किरीटं मुकुटोज्ज्वलम् । वीरशब्दं चकारासौ जगर्ज च पुनः पुनः
ಅವನು ಕವಚ ಧರಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದನು; ಅವನ ಕಿರೀಟ-ಮುಕುಟವು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಜ್ವಲಿಸಿತು. ಬಳಿಕ ವೀರನಾದ ಮಾಡಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಗರ್ಜಿಸಿದನು।
Verse 33
चिक्षेप शक्तिं सूर्याभां दानवेन्द्रस्य वक्षसि । तत्प्रहारेण संप्राप मूर्च्छां दीर्घतमेन च
ಅವನು ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾನವೇಂದ್ರನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಎಸೆದನು; ಆ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ದೈತ್ಯರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘ ಮೂರ್ಚೆಗೆ ಒಳಗಾದನು।
Verse 34
मुहूर्तमात्रं तत्क्लेशं विनीय स महाबलः । चेतनां प्राप्य चोत्तस्थौ जगर्ज हरिवर्च सः
ಮুহೂರ್ತಮಾತ್ರ ಆ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಸಹಿಸಿ ಆ ಮಹಾಬಲನು ಮತ್ತೆ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ನಂತರ ಎದ್ದು ನಿಂತು, ಹರಿಯಂತೆಯೇ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
Verse 35
शक्त्या जघान तं चापि कार्तिकेयं महाबलम् । स पपात महीपृष्ठेऽमोघां कुर्वन्विधिप्रदाम्
ಅವನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನನ್ನೂ ಹೊಡೆದನು. ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ಭೂಮಿಪೃಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರೂ, ವಿಧಿಯ ವಿಧಾನದ ಫಲವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗದಂತೆ ನೆರವೇರಿಸಿದನು.
Verse 36
काली गृहीत्वा तं क्रोडे निनाय शिवसन्निधौ । ज्ञानेन तं शिवश्चापि जीवयामास लीलया
ಕಾಳಿಯು ಅವನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಶಿವಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದಳು. ಆಗ ಶಿವನು ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಲೀಲಾಮಾತ್ರವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಪುನರ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದನು.
Verse 37
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसहितायां पञ्चमे युद्धखंडे शंखचूडवधे ससैन्यशंखचूडयुद्धवर्णनं नाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ಭಾಗವಾದ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಪಂಚಮ ಯುದ್ಧಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಶಂಖಚೂಡವಧ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ‘ಸಸೈನ್ಯ ಶಂಖಚೂಡಯುದ್ಧವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಮுப்பತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.
Verse 38
एतस्मिन्नंतरे वीरो वीरभद्रो महाबलः । शंखचूडेन युयुधे समरे बलशालिना
ಈ ನಡುವೆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ವೀರ ವೀರಭದ್ರನು, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಶಂಖಚೂಡನೊಂದಿಗೆ ಸಮರಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿದನು.
Verse 39
ववर्ष समरेऽस्त्राणि यानियानि च दानवः । चिच्छेद लीलया वीरस्तानितानि निजैश्शरैः
ಸಮರದಲ್ಲಿ ದಾನವನು ಯಾವ ಯಾವ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದನೋ, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವೀರನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಲೀಲೆಯಂತೆ ಛೇದಿಸಿದನು.
Verse 40
दिव्यान्यस्त्राणि शतशो मुमुचे दानवेश्वरः । तानि चिच्छेद तं बाणैर्वीरभद्रः प्रतापवान्
ದಾನವರಾಧಿಪತಿ ನೂರಾರು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಎಸೆದನು; ಆದರೆ ಪ್ರತಾಪವಂತ ವೀರಭದ್ರನು ಅವನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಛೇದಿಸಿ ಅವನನ್ನೇ ಶರಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು।
Verse 41
अथातीव चुकोपोच्चैश्शंखचूडः प्रतापवान् । शक्त्या जघानोरसि तं स चकंपे पपात कौ
ಆಮೇಲೆ ಪ್ರತಾಪವಂತ ಶಂಖಚೂಡನು ತೀವ್ರ ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದನು; ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದಾಗ ಆ ವೀರನು ಕಂಪಿಸಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದನು।
Verse 42
क्षणेन चेतनां प्राप्य समुत्तस्थौ गणेश्वरः । जग्राह च धनुर्भूयो वीरभद्रो गणाग्रणीः
ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಗಣೇಶ್ವರನು ಎದ್ದು ನಿಂತನು; ಶಿವಗಣಗಳ ಅಗ್ರಣಿ ವೀರಭದ್ರನು ಮತ್ತೆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದನು।
Verse 43
एतस्मिन्नंतरे काली जगाम समरं पुनः । भक्षितुं दानवान् स्वांश्च रक्षितुं कार्तिकेच्छया
ಈ ನಡುವೆ ಕಾಳಿ ಮತ್ತೆ ಸಮರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು—ದಾನವರನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಲು, ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ತನ್ನವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು.
Verse 44
वीरास्तामनुजग्मुश्च ते च नन्दीश्वरादयः । सर्वे देवाश्च गंधर्वा यक्षा रक्षांसि पन्नगाः
ಆ ವೀರ ಅನುಚರರು ಅವಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು; ನಂದೀಶ್ವರ ಮೊದಲಾದವರೂ. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ಪನ್ನಗರು (ನಾಗರು) ಕೂಡ (ಸೇರಿದರು).
Verse 45
वाद्यभांडाश्च बहुशश्शतशो मधुवाहकाः । पुनः समुद्यताश्चासन् वीरा उभयतोऽखिलाः
ಅನೇಕ ವಾದ್ಯಭಾಂಡಗಳು ಮೊಳಗಿದವು; ಶತಶಃ ಮಧುವಾಹಕರು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು. ನಂತರ ಎರಡೂ ಪಾಳಯಗಳ ಎಲ್ಲಾ ವೀರ ಯೋಧರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಂತರು.
The devas, defeated by dānavas, take refuge in Śiva; Śiva grants fearlessness and empowers his forces, after which Skanda and Kālī unleash a decisive counter-offensive in the war.
The chapter encodes a Śaiva soteriology of crisis: fear and defeat culminate in śaraṇāgati; Śiva’s abhaya signifies inner stabilization, while the ensuing battle symbolizes the subjugation of chaotic forces by awakened divine power.
Skanda (as Harātmaja/Tārakāntaka) represents Śiva’s commanded martial agency, while Kālī embodies fierce śakti—terror and purification—operating to dismantle hostile forces.