रुद्रस्य रणप्रवेशः तथा दैत्यगणानां बाणवृष्टिः (Rudra Enters the Battlefield; the Daityas’ Arrow-Storm)
ಅಧ್ಯಾಯ 22ರಲ್ಲಿ ಸನತ್ಕುಮಾರರು ವರ್ಣಿಸುವುದು: ವೃಷಭಾರೂಢನಾದ ರುದ್ರನು ರೌದ್ರರೂಪದಲ್ಲಿ, ಕ್ರೀಡೆಯಂತೆ ನಗುತ್ತಾ ರಣಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಂದೆ ಸೋತ ಗಣರು ಮತ್ತೆ ಧೈರ್ಯ ಪಡೆದು ಗರ್ಜಿಸಿ, ದೈತ್ಯರ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಸಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ಶಂಕರದರ್ಶನದಿಂದ ದೈತ್ಯರು ಪಾಪಗಳು ಭಯದಿಂದ ಓಡುವಂತೆ ಚದುರಿ ಓಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಹಿಂಜರಿತವನ್ನು ನೋಡಿ ಜಲಂಧರನು ಚಂಡೀಶನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಸಾವಿರಾರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ನಿಶುಂಬ-ಶುಂಬಾದಿ ದೈತ್ಯರಾಜರು ಕೋಪದಿಂದ ಶಿವನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿ ‘ಬಾಣಾಂಧಕಾರ’ದಿಂದ ಗಣರನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಅಂಗಛೇದ ಮಾಡಿ ಶೈವಸೇನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಶಿವನು ಬಂದ ಬಾಣಜಾಲವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬಿ ಭೀಕರ ಪ್ರತಿಬಾಣವೃಷ್ಟಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ದೈತ್ಯರು ಪೀಡಿತರಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ರುದ್ರನ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ದೈತ್ಯಬಲದ ಭಂಗುರತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ.
Shlokas
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । अथ वीरगणै रुद्रो रौद्ररूपो महाप्रभुः । अभ्यगाद्वृषभारूढस्संग्रामं प्रहसन्निव
ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಆಗ ಮಹಾಪ್ರಭು ರುದ್ರನು ರೌದ್ರರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ವೀರಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ವೃಷಭಾರೂಢನಾಗಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯತ್ತ ಮುಂದುವರಿದನು, ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ।
Verse 2
रुद्रमायांतमालोक्य सिंहनादैर्गणाः पुनः । निवृत्ताः संगरे रौद्रा ये हि पूर्वं पराजिताः
ರುದ್ರನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಗಣರು ಸಿಂಹನಾದ ಮಾಡಿದರು; ಹಿಂದೆ ಸೋತಿದ್ದ ಆ ರೌದ್ರರು ಕೂಡ ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು।
Verse 3
वीर शब्दं च कुर्वन्तस्तेऽप्यन्ये शांकरा गणाः । सोत्सवास्सायुधा दैत्यान्निजघ्नुश्शरवृष्टिभिः
ವೀರಘೋಷ ಮಾಡುತ್ತ ಶಂಕರನ ಇತರ ಗಣರೂ, ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಆಯುಧಧಾರಿಗಳಾಗಿ, ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು।
Verse 4
दैत्या हि भीषणं रुद्रं सर्वे दृष्ट्वा विदुद्रुवुः । शांकरं पुरुषं दृष्ट्वा पातकानीव तद्भयात्
ಭೀಕರ ರುದ್ರನನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲಾ ದೈತ್ಯರು ಓಡಿ ಹೋದರು; ಶಾಂಕರನಾದ ಪರಮಪುರುಷನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಭಯಪಟ್ಟು, ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುವಂತೆ ಅವರು ಚದುರಿದರು।
Verse 5
अथो जलंधरो दैत्यान्निवृत्तान्प्रेक्ष्य संगरे । अभ्यधावत्स चंडीशं मुंचन्बाणान्सहस्रशः
ಆಗ ಜಲಂಧರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರು ಹಿಂತಿರುಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಚಂಡೀಶನ ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿ, ಸಹಸ್ರಶಃ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು।
Verse 6
निशुंभशुंभप्रमुखा दैत्येन्द्राश्च सहस्रशः । अभिजग्मुश्शिवं वेगाद्रोषात्संदष्टदच्छदाः
ನಿಶುಂಭ-ಶುಂಭ ಮುಂತಾದವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರಶಃ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರರು ಕೋಪದಿಂದ ಹಲ್ಲು ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಶಿವನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದರು।
Verse 7
कालनेमिस्तथा वीरः खड्गरोमा बलाहकः । घस्मरश्च प्रचंडश्चापरे चापि शिवं ययुः
ಕಾಲನೇಮಿ, ವೀರ ಖಡ್ಗರೋಮಾ, ಬಲಾಹಕ, ಘಸ್ಮರ, ಪ್ರಚಂಡ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾಬಲಿಗಳೂ ಶಿವನನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು।
Verse 8
बाणैस्संछादयामासुर्द्रुतं रुद्रगणांश्च ते । अंगानि चिच्छिदुर्वीराः शुंभाद्या निखिला मुने
ಓ ಮುನಿಯೇ! ಶುಂಭಾದಿ ಎಲ್ಲ ವೀರರೂ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ರುದ್ರಗಣರನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಯುದ್ಧಕ್ರೋಧದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಚುಚ್ಚಿದರು।
Verse 9
बाणांधकारसंछन्नं दृष्ट्वा गणबलं हरः । तद्बाणजालमाच्छिद्य बाणैराववृते नभः
ಬಾಣಗಳ ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಗಣಬಲವನ್ನು ಕಂಡ ಹರನು ಆ ಬಾಣಜಾಲವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲಿನ ಆಕಾಶವನ್ನೆಲ್ಲ ಆವರಿಸಿದನು।
Verse 10
दैत्यांश्च बाणवात्याभिः पीडितानकरोत्तदा । प्रचंडबाणजालोघैरपातयत भूतले
ಆಗ ಅವನು ಬಾಣಗಳ ಬಿರುಗಾಳಿಯಿಂದ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಪೀಡಿಸಿ, ಪ್ರಚಂಡ ಬಾಣಜಾಲದ ಘೋರ ಪ್ರವಾಹಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು।
Verse 11
खड्गरोमशिरः कायात्तथा परशुनाच्छिनत् । बलाहकस्य च शिरः खट्वांगेनाकरोद्द्विधा
ಪರಶುವಿನಿಂದ ಅವನು ಖಡ್ಗರೋಮನ ಶಿರವನ್ನು ದೇಹದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಖಟ್ವಾಂಗ ದಂಡದಿಂದ ಬಲಾಹಕನ ಶಿರವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಚೀರಿದನು. ಯುದ್ಧದ ಉಗ್ರ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳು ನಿಹತರಾದರು; ಪ್ರಭುಪಕ್ಷದ ಅಪ್ರತಿಹತ ಬಲವು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು।
Verse 12
स बद्ध्वा घस्मरं दैत्यं पाशेनाभ्यहनद्भुवि । महावीर प्रचंडं च चकर्त्त विशिखेन ह
ಅವನು ಘಸ್ಮರ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಪಾಶದಿಂದ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಡಿದು ಕೆಡವಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕಂಟಕಯುಕ್ತ ಬಾಣದಿಂದ ಮಹಾವೀರ ಪ್ರಚಂಡನನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿ ಬೀಳಿಸಿದನು।
Verse 13
वृषभेण हताः केचित्केचिद्बाणैर्निपातिता । न शेकुरसुराः स्थातुं गजा सिंहार्दिता इव
ಕೆಲವರು ವೃಷಭ (ನಂದಿ)ನ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಹತರಾದರು, ಕೆಲವರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದರು; ಸಿಂಹಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತ ಗಜಗಳಂತೆ ಅಸುರರು ನಿಲ್ಲಲಾರಿದರು।
Verse 14
ततः क्रोधपरीतात्मा दैत्यान्धिक्कृतवान्रणे । शुंभादिकान्महादैत्यः प्रहसन्प्राह धैर्यवान्
ನಂತರ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವರಿತ ಮನಸ್ಸಿನ ಆ ಮಹಾದೈತ್ಯನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದನು; ಧೈರ್ಯವಂತನಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಶುಂಭಾದಿಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು।
Verse 15
जलंधर उवाच । किं व उच्चरितैर्मातुर्धावद्भिः पृष्ठतो हतैः । न हि भीतवधः श्लाघ्यः स्वर्गदः शूरमानिनाम्
ಜಲಂಧರನು ಹೇಳಿದನು—“ಮಾತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಗರ್ಜನೆಗಳೇನು ಪ್ರಯೋಜನ, ಭಯದಿಂದ ಓಡುವವರನ್ನು ಹಿಂದೆಂದೇ ಕೊಲ್ಲುವಾಗ? ಭೀತರ ವಧ ಶ್ಲಾಘನೀಯವಲ್ಲ; ಅದು ಶೂರರೆಂದು ಭಾವಿಸುವವರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗ ನೀಡದು।”
Verse 16
यदि वः प्रधने श्रदा सारो वा क्षुल्लका हृदि । अग्रे तिष्ठत मात्रं मे न चेद्ग्राम्यसुखे स्पृहा
ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇದ್ದರೆ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಧೈರ್ಯ ಅಥವಾ ಬಲ ಇದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರಿ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕ್ಷುದ್ರ ಲೋಕಸুখಗಳ ಆಸೆಯಿದ್ದರೆ ಮುಂದೆ ಬರಬೇಡಿ.
Verse 17
रणे मृत्युर्वरश्चास्ति सर्वकामफलप्रदः । यशःप्रदो विशेषेण मोक्षदोऽपि प्रकीर्त्तितः
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೀರಮರಣವು ನಿಜಕ್ಕೂ ವರವೇ; ಅದು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದಾಯಕವೆಂದೂ ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ।
Verse 18
सूर्यस्य मंडलं भित्त्वा यायाद्वै परमं पदम् । परिव्राट् परमज्ञानी रणे यत्संमुखे हतः
ಸೂರ್ಯಮಂಡಲವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಪರಮಜ್ಞಾನಿ ಪರಿವ್ರಾಟ್; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನ ಎದುರು ಯಾರು ಹತನಾಗುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಆ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ।
Verse 19
मृत्योर्भयं न कर्तव्यं कदाचित्कुत्रचिद्बुधैः । अनिर्वार्यो यतो ह्येष उपायैर्निखिलैरपि
ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಮರಣಭಯವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಮರಣವು ಅನಿವಾರ್ಯ, ಎಲ್ಲ ಉಪಾಯಗಳಿಂದಲೂ ತಡೆಯಲಾಗದು।
Verse 20
मृत्युर्जन्मवतां वीरा देहेन सह जायते । अद्य वाब्दशतात् वा मृत्युर्वै प्राणिनां ध्रुवः
ಹೇ ವೀರರೇ, ದೇಹಧಾರಿಗಳಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮರಣವು ದೇಹದ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಬಂದರೂ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಬಂದರೂ—ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮರಣ ನಿಶ್ಚಿತ, ಧ್ರುವ।
Verse 21
तन्मृत्युभयमुत्सार्य युध्यध्वं समरे मुदा । सर्वथा परमानन्द इहामुत्राप्यसंशयः
ಮರಣಭಯವನ್ನು ತೊರೆದು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಮಾಡಿರಿ. ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸರ್ವಥಾ ಪರಮಾನಂದ ದೊರೆಯುವುದು.
Verse 22
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायांपञ्चमे युद्धखंडे जलंधरवधोपाख्याने जलंधरयुद्धवर्णनंनाम द्वाविंशोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ಭಾಗವಾದ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಪಂಚಮ ಯುದ್ಧಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಜಲಂಧರವಧೋಪಾಖ್ಯಾನದೊಳಗಿನ ‘ಜಲಂಧರಯುದ್ಧವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.
Verse 23
अथ दृष्ट्वा स्वसैन्यं तत्पलायनपरायणम् । चुक्रोधाति महावीरस्सिंधुपुत्रो जलंधरः
ನಂತರ ತನ್ನ ಸೇನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓಡಿಹೋಗಲು ತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಿಂಧುಪುತ್ರನಾದ ಮಹಾವೀರ ಜಲಂಧರನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡನು.
Verse 24
ततः क्रोधपरीतात्मा क्रोधाद्रुद्रं जलंधरः । आह्वापयामास रणे तीव्राशनिसमस्वनः
ನಂತರ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವರಿತ ಮನಸ್ಸಿನ ಜಲಂಧರನು, ಕ್ರೋಧವಶವಾಗಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರುದ್ರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು; ಅವನ ಗರ್ಜನೆ ತೀವ್ರ ವಜ್ರಧ್ವನಿಯಂತೆ ಇತ್ತು.
Verse 25
जलंधर उवाच । युद्ध्यस्वाद्य मया सार्द्धं किमेभिर्निहतैस्तव । यच्च किञ्चिद्बलं तेऽस्ति तद्दर्शय जटाधर
ಜಲಂಧರನು ಹೇಳಿದನು—ಈಗ ನನ್ನೊಡನೆ ಯುದ್ಧಮಾಡು; ನೀನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಆ ಇತರರಿಂದ ನಿನಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಹೇ ಜಟಾಧರ ಪ್ರಭು, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಬಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಪ್ರದರ್ಶಿಸು।
Verse 26
सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा बाण सप्तत्या जघान वृषभध्वजम् । जलंधरो महादैत्यश्शंभुमक्लिष्टकारिणम्
ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಮಹಾದೈತ್ಯ ಜಲಂಧರನು ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ, ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ತೃ ಶಂಭುವಿನ ಮೇಲೆ ಎಪ್ಪತ್ತು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯಂತೆ ಹೊಡೆದನು।
Verse 27
तानप्राप्तान्महादेवो जलंधरशरान्द्रुतम् । निजैर्हि निशितैर्बाणैश्चिच्छेद प्रहसन्निव
ಜಲಂಧರನ ಬಾಣಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬರುವಾಗ ಮಹಾದೇವನು ತನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಡಿದುಹಾಕಿದನು—ನಗುವಂತೆಯೇ।
Verse 28
ततो हयान्ध्वजं छत्रं धनुश्चिच्छेद सप्तभिः । जलंधरस्य दैत्यस्य न तच्चित्रं हरे मुने
ನಂತರ ಹರಿಯು ಏಳು ಬಾಣಗಳಿಂದ ದೈತ್ಯ ಜಲಂಧರನ ಕುದುರೆ, ಧ್ವಜ, ಛತ್ರ ಮತ್ತು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಿದನು. ಹೇ ಮುನೇ, ಹರಿಗಿದು ಅಚ್ಚರಿಯಲ್ಲ.
Verse 29
स च्छिन्नधन्वा विरथः पाथोधितनयोऽसुरः । अभ्यधावच्छिवं क्रुद्धो गदामुद्यम्य वेगवान्
ಬಿಲ್ಲು ಮುರಿದು ರಥವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರಪುತ್ರನಾದ ಆ ಅಸುರನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ಗದೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಶ್ರೀಶಿವನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದನು।
Verse 30
प्रभुर्गदां च तत्क्षिप्तां सहसैव महेश्वरः । पाराशर्यं महालीलो द्रुतं बाणैर्द्विधाकरोत्
ಆಗ ಮಹಾಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಭು ಮಹೇಶ್ವರನು ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಗದೆಯನ್ನೂ, ಪಾರಾಶರ್ಯನನ್ನೂ ಸಹ, ವೇಗವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಚಿದ್ರಿಸಿದನು।
Verse 31
तथापि मुष्टिमुद्यम्य महाक्रुद्धो महासुरः । अभ्युद्ययौ महावेगाद्द्रुतं तं तज्जिघांसया
ಆದರೂ ಆ ಮಹಾಸುರನು ಅತಿಕ್ರೋಧದಿಂದ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅವನತ್ತ ಧಾವಿಸಿದನು.
Verse 32
तावदेवेश्वरेणाशु बाणोघैस्स जलंधरः । अक्लिष्टकर्मकारेण क्रोशमात्रमपाकृतः
ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯ ಮೂಲಕ ಜಲಂಧರನನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹಿಂದೆ ತಳ್ಳಿದನು; ಶ್ರಮರಹಿತ ಕರ್ಮಕರ್ತನಾದ ಅವನು ಅವನನ್ನು ಒಂದು ಕ್ರೋಶಮಾತ್ರ ದೂರ ಸರಿಸಿದನು.
Verse 33
ततो जलंधरो दैत्यो रुद्रं मत्वा बलाधिकम् । ससर्ज मायां गांधर्वीमद्भुतां रुद्रमोहिनीम्
ನಂತರ ದೈತ್ಯ ಜಲಂಧರನು ರುದ್ರನು ಬಲದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕನೆಂದು ತಿಳಿದು, ರುದ್ರನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಗಾಂಧರ್ವೀ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
Verse 34
तस्य मायाप्रभावात्तु गंधर्वाप्सरसां गणाः । आविर्भूता अनेके च रुद्रमोहनहेतवे
ಅವನ ಮಾಯೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸೆಯರ ಅನೇಕ ಗುಂಪುಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು; ರುದ್ರನನ್ನು (ಮತ್ತು ಅವನ ಪಾಳಯವನ್ನು) ಮೋಹಗೊಳಿಸುವುದೇ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.
Verse 35
ततो जगुश्च ननृतुर्गंधर्वाप्सरसां गणाः । तालवेणुमृदंगांश्च वादयन्तिस्म चापरे
ಆಗ ಗಂಧರ್ವ-ಅಪ್ಸರಸರ ಗಣಗಳು ಹಾಡಿ ನೃತ್ಯಮಾಡಿದವು; ಮತ್ತವರು ತಾಳ, ವೇಣು ಮತ್ತು ಮೃದಂಗಗಳನ್ನು ಮಿಡಿದು, ರುದ್ರನ ವಿಜಯಮಂಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು।
Verse 36
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं गणै रुद्रो विमोहितः । पतितान्यपि शस्त्राणि करेभ्यो न विवेद सः
ಆ ಮಹದಾಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ರುದ್ರನು ಗಣಗಳೊಡನೆ ವಿಸ್ಮಯ-ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು; ಅವರ ಕೈಗಳಿಂದ ಆಯುಧಗಳು ಬಿದ್ದುದನ್ನೂ ಅವನು ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ।
Verse 37
एकाग्रीभूतमालोक्य रुद्रं दैत्यो जलंधरः । कामतस्स जगामाशु यत्र गौरी स्थिताऽभवत्
ರುದ್ರನು ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಲೀನನಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ದೈತ್ಯ ಜಲಂಧರನು ಕಾಮವಶನಾಗಿ ಗೌರಿಯು ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋದನು।
Verse 38
युद्धे शुंभनिशुंभाख्यौ स्थापयित्वा महाबलौ । दशदोर्दण्डपंचास्यस्त्रिनेत्रश्च जटाधरः
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶುಂಭ-ನಿಶುಂಭ ಎಂಬ ಮಹಾಬಲಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ದಶಭುಜ, ಪಂಚಮುಖ, ತ್ರಿನೇತ್ರ ಮತ್ತು ಜಟಾಧಾರಿಯಾದ ಭಯಾನಕ ರೂಪವು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।
Verse 39
महावृषभमारूढस्सर्वथा रुद्रसंनिभः । आसुर्य्या मायया व्यास स बभूव जलंधरः
ಹೇ ವ್ಯಾಸ! ಅವನು ಮಹಾವೃಷಭದ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾಗಿ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ರುದ್ರನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದನು; ಆಸುರೀ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅವನೇ ಜಲಂಧರನಾಗಿ ಬದಲಾದನು।
Verse 40
अथ रुद्रं समायातमालोक्य भववल्लभा । अभ्याययौ सखीमध्यात्तद्दर्शनपथेऽभवत्
ಆಗ ರುದ್ರನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಭವನ ಪ್ರಿಯೆ ಪಾರ್ವತಿ ಸಖಿಯರ ಮಧ್ಯದಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು, ಅವರ ದರ್ಶನದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಳು।
Verse 41
यावद्ददर्श चार्वंगी पार्वतीं दनुजेश्वरः । तावत्स वीर्यं मुमुचे जडांगश्चाभवत्तदा
ದಾನವರಾಧಿಪತಿ ಸುಂದರಾಂಗಿಯಾದ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನ ವೀರ್ಯ ಸ್ರವಿಸಿ, ಅವನ ದೇಹ ಜಡವಾಗಿ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟವಾಯಿತು.
Verse 42
अथ ज्ञात्वा तदा गौरी दानवं भयविह्वला । जगामांतर्हिता वेगात्सा तदोत्तरमानसम्
ಆ ದಾನವನ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು ಗೌರೀ ಭಯದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡಳು; ಅವಳು ವೇಗವಾಗಿ ಅಂತರ್ಧಾನವಾಗಿ ಉತ್ತರ-ಮಾನಸ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತೆರಳಿದಳು.
Verse 43
तामदृश्य ततो दैत्यः क्षणाद्विद्युल्लतामिव । जवेनागात्पुनर्योद्धुं यत्र देवो महेश्वरः
ಅವಳನ್ನು ಕಾಣದೆ ಆ ದೈತ್ಯನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಮಿಂಚಿನ ರೇಖೆಯಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಿಸಲು ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರ ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
Verse 44
पार्वत्यपि महाविष्णुं सस्मार मनसा तदा । तावद्ददर्श तं देवं सोपविष्टं समीपगम्
ಆಗ ಪಾರ್ವತಿಯೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಳು; ತಕ್ಷಣವೇ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಉಪವಿಷ್ಟನಾಗಿದ್ದ ಆ ದೇವನನ್ನು ಅವಳು ಕಂಡಳು.
Verse 45
तं दृष्ट्वा पार्वती विष्णुं जगन्माता शिवप्रिया । प्रसन्नमनसोवाच प्रणमंतं कृतांजलिम्
ಕೃತಾಂಜಲಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ನೋಡಿ, ಜಗನ್ಮಾತೆಯೂ ಶಿವಪ್ರಿಯೆಯೂ ಆದ ಪಾರ್ವತಿ ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು।
Verse 46
पार्वत्युवाच । विष्णो जलंधरो दैत्यः कृतवान्परमाद्भुतम् । तत्किं न विदितं तेऽस्ति चेष्टितं तस्य दुर्मतेः
ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು— ಓ ವಿಷ್ಣು, ದೈತ್ಯ ಜಲಂಧರನು ಪರಮ ಅದ್ಭುತ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಆ ದುರ್ಮತಿಯ ಯಾವ ಚೇಷ್ಟೆಯಾದರೂ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯದದೇನಾದರೂ ಇದೆಯೇ?
Verse 47
तच्छ्रुत्वा जगदम्बाया वचनं गरुडध्वजः । प्रत्युवाच शिवां नत्वा सांजलिर्नम्रकंधरः
ಜಗದಂಬೆಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಗರುಡಧ್ವಜ (ವಿಷ್ಣು) ಶಿವೆಯನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು, ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
Verse 48
श्रीभगवानुवाच । भवत्याः कृपया देवि तद्वृत्तं विदितं मया । यदाज्ञापय मां मातस्तत्कुर्य्यां त्वदनुज्ञया
ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ದೇವಿ, ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಆ ಸಮಸ್ತ ವೃತ್ತಾಂತವು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಹೇ ಮಾತೆ, ನೀನು ಏನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿಯೋ, ನಿನ್ನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನಾನು ಅದನ್ನೇ ನೆರವೇರಿಸುವೆನು.
Verse 49
सनत्कुमार उचाच । तच्छ्रुत्वा विष्णुवचन्ं पुनरप्याह पार्वती । हृषीकेशं जगन्माता धर्मनीतिं सुशिक्षयन्
ಸನತ್ಕುಮಾರರು ಹೇಳಿದರು— ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದರು. ಜಗನ್ಮಾತೆ ಧರ್ಮನೀತಿ ಮತ್ತು ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬೋಧಿಸಲು ಹೃಷೀಕೇಶ (ವಿಷ್ಣು)ನಿಗೆ ಸುಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದರು.
Verse 50
पार्वत्युवाच । तेनैव दर्शितः पन्था बुध्यस्व त्वं तथैव हि । तत्स्त्रीपातिव्रतं धर्मं भ्रष्टं कुरु मदाज्ञया
ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು—ಅವನೇ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ; ನೀನು ಅದನ್ನು ಅರಿತು ಹಾಗೆಯೇ ಆಚರಿಸು. ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯಧರ್ಮವನ್ನು ಕದಲಿಸಿ ಭಂಗಪಡಿಸು.
Verse 51
नान्यथा स महादैत्यो भवेद्वध्यो रमेश्वर । पातिव्रतसमो नान्यो धर्मोऽस्ति पृथिवीतले
ಓ ರಮೇಶ್ವರಾ! ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾದೈತ್ಯನು ವಧ್ಯನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಭೂಮಿತಲದಲ್ಲಿ ಪತಿವ್ರತಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಧರ್ಮವೇ ಇಲ್ಲ.
Verse 52
सनत्कुमार उवाच । इत्यनुज्ञां समाकर्ण्य शिरसाधाय तां हरिः । छल कर्त्तुं जगामाशु पुनर्जालंधरं पुरम्
ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಹರಿ ಶಿರಸಾ ಅಂಗೀಕರಿಸಿ, ಛಲವನ್ನು ಮಾಡಲು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಜಾಲಂಧರ ನಗರದತ್ತ ಹೊರಟನು.
Frequently Asked Questions
Śiva’s raudra entry into the war on Vṛṣabha, the rally of his gaṇas, Jalandhara’s attack on Caṇḍīśa, and a major daitya offensive via an arrow-storm that Śiva decisively counters.
The arrow-net symbolizes overwhelming obscuration and karmic pressure; Śiva cutting it signifies the removal of avidyā/obstruction, reasserting luminous order through a superior, discerning force.
Rudra’s raudra-rūpa (terrible form), sovereign fearlessness, strategic mastery in battle, and the capacity to protect and re-empower his gaṇas while subduing adharma.