Adhyaya 11
Rudra SamhitaYuddha KhandaAdhyaya 1141 Verses

त्रिपुरदाहानन्तरं देवभयः ब्रह्मस्तुतिश्च — Fear of the Gods after Tripura’s Burning and Brahmā’s Praise

ಅಧ್ಯಾಯ 11ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ—ತ್ರಿಪುರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಹನವಾದ ನಂತರ ಮಾಯಾ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾಧಿಪತಿಗಳು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು? ಶಂಭುಕಥೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸೂತರು ಹೇಳುವಂತೆ ಸನತ್ಕುಮಾರರು ಶಿವಪಾದಸ್ಮರಣದಿಂದ ವಿವರಣೆ ಆರಂಭಿಸಿ, ಶಿವಕೃತ್ಯಗಳು ಪಾಪನಾಶಕವೂ ಲೀಲಾರೂಪವೂ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ರುದ್ರನ ಅತಿಪ್ರಚಂಡ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ವಾಕ್ಸ್ತಂಭಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಶಿವರೂಪವು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ವಲಿಸಿ, ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯಸಮ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ, ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ—ಇದರಿಂದ ದೇವರು, ಋಷಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಭಯಪಡುವರು. ಎಲ್ಲರೂ ವಿನಯದಿಂದ ಭಕ್ತಿಭಾವದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರಲು, ಬ್ರಹ್ಮನು ಒಳಗೆ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದರೂ ಭಯದಿಂದ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ—ಶಿವನ ಪರಮರೂಪದ ದರ್ಶನಾನಂತರ ಸ್ತುತಿಯೇ ಯುಕ್ತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಾಯವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

Shlokas

Verse 1

व्यास उवाच । ब्रह्मपुत्र महाप्राज्ञ धन्यस्त्वं शैवसत्तम । किमकार्षुस्ततो देवा दग्धे च त्रिपुरेऽखिलाः

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ, ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ! ನೀನು ಧನ್ಯನು, ಶೈವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಸಂಪೂರ್ಣ ತ್ರಿಪುರ ದಗ್ಧವಾದ ನಂತರ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಏನು ಮಾಡಿದರು?

Verse 2

मयः कुत्र गतो दग्धो पतयः कुत्र ते गताः । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व यदि शंभुकथाश्रयम्

ದಗ್ಧನಾದ ಮಯನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದನು? ಹಾಗೆಯೇ ನಿಮ್ಮ ಆ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಎಲ್ಲಿಗೆ ತೆರಳಿದರು? ನಿನ್ನ ವೃತ್ತಾಂತ ಶಂಭುಕಥೆಯ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 3

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य व्यासवाक्यं भगवान्भवकृत्सुतः । सनत्कुमारः प्रोवाच शिवपादयुगं स्मरन्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು— ವ್ಯಾಸನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭವಕೃತನ ಪುತ್ರನಾದ ಭಗವಾನ್ ಸನತ್ಕುಮಾರನು, ಶಿವನ ಪಾದಯುಗಲವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 4

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास महाबुद्धे पाराशर्यं महेशितुः । चरितं सर्वपापघ्नं लोकलीलानुसाररिणः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತ ವ್ಯಾಸ, ಹೇ ಪಾರಾಶರ್ಯ! ಮಹೇಶ್ವರನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕೇಳು; ಅದು ಸರ್ವಪಾಪಘ್ನ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ದಿವ್ಯಲೀಲೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾದುದು.

Verse 5

महेश्वरेण सर्वस्मिंस्त्रिपुरे दैत्यसंकुले । दग्धे विशेषतस्तत्र विस्मितास्तेऽभवन्सुराः

ಮಹೇಶ್ವರನು ದೈತ್ಯಸಂಕುಲವಾದ ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ದಹಿಸಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅದ್ಭುತ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಿತರಾದರು.

Verse 6

न किंचिदब्रुवन्देवाः सेन्द्रोपेंद्रादयस्तदा । महातेजस्विनं रुद्रं सर्वे वीक्ष्य ससंभ्रमाः

ಆಗ ಇಂದ್ರ, ಉಪೇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದ ದೇವರುಗಳು ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ರುದ್ರನನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲರೂ ಒಳಗಿನಿಂದ ಭಕ್ತಿಭಯದಿಂದ ಸಸಂಭ್ರಮರಾದರು।

Verse 7

महाभयंकरं रौद्रं प्रज्वलंतं दिशो दश । कोटिसूर्यप्रतीकाशं प्रलयानलसन्निभम्

ಅದು ಮಹಾಭಯಂಕರವಾದ ರೌದ್ರರೂಪ; ದಶ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತ, ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 8

भयाद्देवं निरीक्ष्यैव देवीं च हिमवत्सुताम् । बिभ्यिरे निखिला देवप्रमुखा स्तस्थुरानताः

ಭಯದಿಂದ ದೇವನನ್ನೂ ಹಿಮವತ್ಸುತೆಯಾದ ದೇವಿಯನ್ನೂ ನೋಡಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ದೇವಪ್ರಮುಖರೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ನಡುಗಿ, ತಲೆಬಾಗಿಸಿ ನಿಂತರು।

Verse 9

दृष्ट्वानीकं तदा भीतं देवानामृषिपुंगवाः । न किंचिदूचुस्संतस्थुः प्रणेमुस्ते समंततः

ಆಗ ದೇವತೆಗಳ ಭೀತ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಏನೂ ಹೇಳದೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ನಿಂತು, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ನಮಿಸಿದರು।

Verse 10

अथ ब्रह्मापि संभीतो दृष्ट्वा रूपं च शांकरम् । तुष्टाव तुष्टहृदयो देवैस्सह समाहितः

ನಂತರ ಶಂಕರನ ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ಕಂಡು ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಭಕ್ತಿಭಯದಿಂದ ವಿಸ್ಮಿತನಾದನು; ಸಂತೃಪ್ತ ಹೃದಯದಿಂದ, ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತನಾಗಿ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿದನು।

Verse 11

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे देवस्तुतिवर्णनं नामैकादशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಪಂಚಮ ಯುದ್ಧಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ದೇವಸ್ತುತಿ-ವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಏಕಾದಶ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 12

ब्रह्मोवाच । देवदेव महादेव भक्तानुग्रहकारक । प्रसीद परमेशान सर्व देवहितप्रद

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವದೇವ ಮಹಾದೇವ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡುವವನೇ! ಹೇ ಪರಮೇಶಾನ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು; ನೀನು ಸರ್ವ ದೇವರ ಹಿತಪ್ರದನು।

Verse 13

प्रसीद जगतां नाथ प्रसीदानंददायक । प्रसीद शंकर स्वामिन् प्रसीद परमेश्वर

ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು, ಹೇ ಜಗನ್ನಾಥ; ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು, ಹೇ ಆನಂದದಾಯಕ. ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು, ಹೇ ಶಂಕರ ಸ್ವಾಮಿ; ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು, ಹೇ ಪರಮೇಶ್ವರ॥

Verse 14

ओंकाराय नमस्तुभ्यमाकारपरतारक । प्रसीद सर्वदेवेश त्रिपुरघ्न महेश्वर

ಓಂಕಾರಸ್ವರೂಪನೇ, ‘ಅ’ಕಾರದ ಪರಮ ತಾರಕನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಸರ್ವದೇವೇಶ, ಹೇ ತ್ರಿಪುರಘ್ನ ಮಹೇಶ್ವರ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು.

Verse 15

नानावाच्याय देवाय वरणप्रिय शंकर । अगुणाय नमस्तुभ्यं प्रकृतेः पुरुषात्पर

ಅನೇಕ ನಾಮಗಳಿಂದ ಆವಾಹಿತನಾಗುವ, ವರಪ್ರದಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯನಾದ ದೇವ ಶಂಕರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಗುಣಾತೀತ, ಪ್ರಕೃತಿ–ಪುರುಷಾತೀತನಾದ ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 16

निर्विकाराय नित्याय नित्यतृप्ताय भास्वते । निरंजनाय दिव्याय त्रिगु णाय नमोऽस्तु ते

ವಿಕಾರರಹಿತ, ನಿತ್ಯ, ಸದಾ ತೃಪ್ತ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಿರಂಜನ, ದಿವ್ಯ, ತ್ರಿಗುಣಗಳ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಅಧಿಪತಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 17

सगुणाय नमस्तुभ्यं स्वर्गेशाय नमोस्तु ते । सदाशिवाय शांताय महेशाय पिनाकिने

ಸಗುಣಸ್ವರೂಪನಾದ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಸ್ವರ್ಗೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ. ಶಾಂತ ಸದಾಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ವಂದನೆ.

Verse 18

सर्वज्ञाय शरण्याय सद्योजाताय ते नमः । वामदेवाय रुद्राय तदाप्यपुरुषाय च

ಸರ್ವಜ್ಞ, ಶರಣ್ಯ—ಸದ್ಯೋಜಾತಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಾಮದೇವ, ರುದ್ರ ಹಾಗೂ ಅಘೋರ-ಪುರುಷ (ಪರಮ ದಿವ್ಯ ಪುರುಷ)ನಿಗೂ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 19

अघोराय सुसेव्याय भक्ताधीनाय ते नमः । ईशानाय वरेण्याय भक्तानंदप्रदायिने

ಅಘೋರ, ಸುಸೇವ್ಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಾಧೀನನಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಈಶಾನ, ವರೇಣ್ಯ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆನಂದ ನೀಡುವ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 20

रक्षरक्ष महादेव भीतान्नस्सकलामरान् । दग्ध्वा च त्रिपुरं सर्वे कृतार्था अमराः कृ ताः

ರಕ್ಷಿಸು, ರಕ್ಷಿಸು, ಓ ಮಹಾದೇವಾ! ಭೀತರಾದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ದಹಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಅಮರರೂ ಕೃತಾರ್ಥರಾದರು.

Verse 21

स्तुत्वैवं देवतास्सर्वा नमस्कारं पृथक्पृथक् । चक्रुस्ते परमप्रीता ब्रह्माद्यास्तु सदाशिवम्

ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಪರಮಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸದಾಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದರು.

Verse 22

अथ ब्रह्मा स्वयं देवं त्रिपुरारिं महेश्वरम् । तुष्टाव प्रणतो भूत्वा नतस्कंधः कृतांजलिः

ಆಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವತಃ ತ್ರಿಪುರಾರಿಯಾದ ಮಹೇಶ್ವರ ದೇವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು. ಅವನು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಭುಜಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಅಂಜಲಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡಿದನು.

Verse 23

ब्रह्मोवाच भगवन्देवदेवेश त्रिपुरान्तक शंकर । त्वयि भक्तिः परा मेऽस्तु महादेवानपायिनी

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಭಗವನ್, ದೇವದೇವೇಶ, ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ ಶಂಕರ! ಮಹಾದೇವ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಪರಮ ಭಕ್ತಿ ಇರಲಿ—ಅದು ಎಂದಿಗೂ ದೂರವಾಗದಿರಲಿ.

Verse 24

सर्वदा मेऽस्तु सारथ्यं तव देवेश शंकर । अनुकूलो भव विभो सदा त्वं परमेश्वर

ದೇವೇಶ ಶಂಕರ, ನೀನು ಸದಾ ನನ್ನ ಸಾರಥಿಯಾಗಿರು. ವಿಭು ಪರಮೇಶ್ವರ, ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ನನಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ಕೃಪೆಯಿಂದಿರು.

Verse 25

सनत्कुमार उवाच । इति स्तुत्वा विधिश्शंभुं भक्तवत्सलमानतः । विरराम नतस्कंधः कृतांजलिरुदारधीः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿ ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಾದ ಶಂಭುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ವಿಧಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ವಿನಯದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ವಿರಮಿಸಿದನು. ಭುಜಗಳನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ, ಅಂಜಲಿ ಬದ್ಧಹಸ್ತನಾಗಿ, ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಿಂತನು.

Verse 26

जनार्दनोऽपि भगवान् नमस्कृत्य महेश्वरम् । कृतांजलिपुटो भूत्वा तुष्टाव च महेश्वरम्

ಭಗವಾನ್ ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು) ಕೂಡ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅಂಜಲಿ ಬದ್ಧಹಸ್ತನಾಗಿ ಆ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 27

विष्णुरुवाच देवाधीश महेशान दीनबंधो कृपाकर । प्रसीद परमेशान कृपां कुरु नतप्रिय

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಾಧೀಶ, ಹೇ ಮಹೇಶಾನ! ಹೇ ದೀನಬಂಧು, ಹೇ ಕೃಪಾಕರ! ಹೇ ಪರಮೇಶಾನ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು; ಕೃಪೆ ತೋರಿಸು, ಏಕೆಂದರೆ ನತಜನರಿಗೆ ನೀನು ಪ್ರಿಯನು.

Verse 28

निर्गुणाय नमस्तुभ्यं पुनश्च सगुणाय च । पुनः प्रकृतिरूपाय पुनश्च पुरुषाय च

ಹೇ ನಿರ್ಗುಣನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಮತ್ತೆ ಹೇ ಸಗುಣನೇ, ನಿಮಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕೃತಿ-ರೂಪನಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಮತ್ತೆ ಪುರುಷ-ರೂಪನಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 29

पश्चाद्गुणस्वरूपाय नतो विश्वात्मने नमः । भक्तिप्रियाय शांताय शिवाय परमात्मने

ನಂತರ ಗುಣಸ್ವರೂಪನಾದ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಾದ ಅವನಿಗೆ ನಮನ ಮಾಡಿ ನಮಸ್ಕಾರ. ಭಕ್ತಿಪ್ರಿಯನಾದ, ಶಾಂತನಾದ, ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 30

सदाशिवाय रुद्राय जगतां पतये नमः । त्वयि भक्तिर्दृढा मेऽद्य वर्द्धमाना भवत्विति

ಸದಾಶಿವನಾದ ರುದ್ರ, ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಇಂದಿನಿಂದ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ದೃಢಭಕ್ತಿ ನಿತ್ಯವೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ।

Verse 31

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा विररामासौ शैवप्रवरसत्तमः । सर्वे देवाः प्रणम्योचुस्ततस्तं परमेश्वरम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಶೈವಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮೌನನಾದನು. ನಂತರ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದರು.

Verse 32

देवा ऊचुः । देवनाथ महादेव करुणाकर शंकर । प्रसीद जगतां नाथ प्रसीद परमेश्वर

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವನಾಥ, ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಹೇ ಕರುಣಾಕರ ಶಂಕರ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು. ಹೇ ಜಗನ್ನಾಥ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು; ಹೇ ಪರಮೇಶ್ವರ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು.

Verse 33

प्रसीद सर्वकर्ता त्वं नमामस्त्वां वयं मुदा । भक्तिर्दृढास्माकं नित्यं स्यादनपायिनी

ಹೇ ಸರ್ವಕರ್ತಾ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು; ನಾವು ಹರ್ಷದಿಂದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ನಮ್ಮ ಭಕ್ತಿ ನಿತ್ಯವೂ ದೃಢವಾಗಿರಲಿ, ಎಂದಿಗೂ ದೂರವಾಗದಿರಲಿ.

Verse 34

सनत्कुमार उवाच । इति स्तुतश्च देवेशो ब्रह्मणा हरिणामरैः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा शंकरो लोकशंकरः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಬ್ರಹ್ಮ, ಹರಿ ಮತ್ತು ದೇವರುಗಳು ಇಂತೆಂದು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ದೇವೇಶನಾದ ಲೋಕಹಿತಕರ ಶಂಕರನು ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತನಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು.

Verse 35

शंकर उवाच । हे विधे हे हरे देवाः प्रसन्नोऽस्मि विशेषतः । मनोऽभिलषितं ब्रूत वरं सर्वे विचा रतः

ಶಂಕರನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ವಿಧೇ (ಬ್ರಹ್ಮ), ಹೇ ಹರೇ (ವಿಷ್ಣು), ಹೇ ದೇವರೆ! ನಾನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.

Verse 36

सनत्कुमारः उवाच । इत्युक्तं वचनं श्रुत्वा हरेण मुनिसत्तम । प्रत्यूचुस्सर्वदेवाश्च प्रसन्नेनान्तरात्मना

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಹರಿಯು (ವಿಷ್ಣು) ಹೇಳಿದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಸನ್ನವಾದ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.

Verse 37

सर्वे देवा ऊचुः । यदि प्रसन्नो भगवन्यदि देयो वरस्त्वया । देवदेवेश चास्मभ्यं ज्ञात्वा दासान्हि नस्सुरान्

ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಭಗವನ್! ನೀವು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದು, ನಿಮ್ಮಿಂದ ವರ ನೀಡಲ್ಪಡಬೇಕಾದರೆ, ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ! ನಮ್ಮನ್ನು ನಿಮ್ಮ ದಾಸರಾದ ದೇವರೆಂದು ತಿಳಿದು ಆ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿರಿ.

Verse 38

यदा दुःखं तु देवानां संभवेद्देवसत्तम । तदा त्वं प्रकटो भूत्वा दुःखं नाशय सर्वदा

ದೇವರಿಗೆ ದುಃಖವೂ ಕ್ಲೇಶವೂ ಉಂಟಾದಾಗ, ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಆಗ ನೀನು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಟನಾಗಿ ಸದಾ ಆ ದುಃಖವನ್ನು ನಾಶಮಾಡು।

Verse 39

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तो भगवानुद्रो ब्रह्मणा हरिणामरैः । युगपत्प्राह तुष्टात्मा तथेत्यस्तु निरंतरम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಬ್ರಹ್ಮ, ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಮತ್ತು ದೇವರುಗಳು ಒಂದೇ ವೇಳೆ ವಿನಂತಿಸಿದಾಗ, ತೃಪ್ತಚಿತ್ತನಾದ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು ತಕ್ಷಣವೇ ಉತ್ತರಿಸಿದನು—“ತಥಾಸ್ತು; ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ।”

Verse 40

स्तवैरेतैश्च तुष्टोऽस्मि दास्यामि सर्वदा ध्रुवम् । यदभीष्टतमं लोके पठतां शृण्वतां सुराः

“ಈ ಸ್ತವಗಳಿಂದ ನಾನು ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ದೇವರೆ! ಇವುಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವವರಿಗೂ ಕೇಳುವವರಿಗೂ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ನಾನು ಸದಾ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀಡುವೆನು।”

Verse 41

इत्युक्त्वा शंकरः प्रीतो देवदुःखहरस्सदा । सर्वदेवप्रियं यद्वै तत्सर्वं च प्रदत्तवान्

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಶಂಕರನು—ದೇವರ ದುಃಖವನ್ನು ಸದಾ ಹರಿಸುವವನು—ಸರ್ವ ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವೂ ಹಿತವೂ ಆದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದತ್ತನಾದನು।

Frequently Asked Questions

The immediate aftermath of Tripura-dahana (the burning of Tripura): Vyāsa asks what became of Māyā and the Tripura-lords, while Sanatkumāra explains the devas’ stunned reaction to Śiva’s blazing, dissolution-like form.

It dramatizes the limit of deva-power before Śiva’s absolute tejas; fear functions as an epistemic shock that collapses pride and redirects the assembly toward praṇāma and stuti—devotion as the stabilizing response to theophany.

A raudra, prajvalita (fiercely blazing) form likened to koṭi-sūrya (millions of suns) and pralaya-anala (the fire of cosmic dissolution), emphasizing Śiva’s sovereignty over destruction and renewal.