सृष्टिक्रमवर्णनम् / Description of the Sequence of Creation

Verse 1

ब्रह्मोवाच । शब्दादीनि च भूतानि पंचीकृत्वाहमात्मना । तेभ्यः स्थूलं नभो वायुं वह्निं चैव जलं महीम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಶಬ್ದಾದಿ ತನ್ಮಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಾನು ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಂಚೀಕರಣ ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳಿಂದ ಸ್ಥೂಲಭೂತಗಳು—ಆಕಾಶ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ಜಲ, ಭೂಮಿ—ಎನ್ನುವುವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆನು.

Verse 2

पर्वतांश्च समुद्रांश्च वृक्षादीनपि नारद । कलादियुगपर्येतान्कालानन्यानवासृजम्

ಹೇ ನಾರದ, ನಾನು ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನೂ ವೃಕ್ಷಾದಿಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಲಾದಿಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ಕಾಲದ ಇತರ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸಿದೆ।

Verse 3

सृष्ट्यंतानपरांश्चापि नाहं तुष्टोऽभव न्मुने । ततो ध्यात्वा शिवं साम्बं साधकानसृजं मुने

ಹೇ ಮುನೇ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅಂತ್ಯಫಲದಲ್ಲೇ ಆಸಕ್ತರಾದ ಇತರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರೂ ನಾನು ತೃಪ್ತನಾಗಲಿಲ್ಲ; ನಂತರ ಸಾಮ್ಬ ಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಹೇ ಮುನೇ, ಸಾಧಕರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ।

Verse 4

मरीचिं च स्वनेत्राभ्यां हृदयाद्भृगुमेव च । शिरसोऽगिरसं व्यानात्पुलहं मुनिसत्तमम्

ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಮರೀಚಿಯನ್ನು, ಹೃದಯದಿಂದ ಭೃಗುವನ್ನು, ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಂಗಿರಸನನ್ನು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನಿಂದ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಲಹನನ್ನು ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.

Verse 5

उदानाच्च पुलस्त्यं हि वसिष्ठञ्च समानतः । क्रतुं त्वपानाच्छ्रोत्राभ्यामत्रिं दक्षं च प्राणतः

ಉದಾನದಿಂದ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು, ಹಾಗೆಯೇ ವಸಿಷ್ಠನು ಉದ್ಭವಿಸಿದರು. ಅಪಾನದಿಂದ ಕ್ರತು, ಎರಡೂ ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಅತ್ರಿ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣದಿಂದ ದಕ್ಷನು ಪ್ರಕಟನಾದನು.

Verse 6

असृजं त्वां तदोत्संगाच्छायायाः कर्दमं मुनिम् । संकल्पादसृजं धर्मं सर्वसाधनसाधनम्

“ಆ ಛಾಯೆಯ ಮಡಿಲಿನಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು—ಮುನಿ ಕರ್ಧಮನನ್ನು—ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದಲೇ ನಾನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ; ಅದು ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೂ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.”

Verse 7

एवमेतानहं सृष्ट्वा कृतार्थस्साधकोत्तमान् । अभवं मुनिशार्दूल महादेवप्रसादतः

ಹೀಗೆ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧಕರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಉದ್ದೇಶ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು ಎಂದು ಕಂಡು, ಹೇ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ, ಮಹಾದೇವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಕೃತಾರ್ಥನಾಗಿ ಸಂತೃಪ್ತನಾದೆನು।

Verse 8

ततो मदाज्ञया तात धर्मः संकल्पसंभवः । मानवं रूपमापन्नस्साधकैस्तु प्रवर्तितः

ನಂತರ, ಹೇ ತಾತ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ದಿವ್ಯಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಧರ್ಮವು ಮಾನವ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಆ ಸಾಧಕರಿಂದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಂಡಿತು।

Verse 9

ततोऽसृजं स्वगात्रेभ्यो विविधेभ्योऽमितान्सुतान् । सुरासुरादिकांस्तेभ्यो दत्त्वा तां तां तनुं मुने

ನಂತರ ನಾನು ನನ್ನದೇ ದೇಹದ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಅನೇಕಾನೇಕ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆನು; ಓ ಮುನೇ, ಅವರಿಗೆ ದೇವ, ಅಸುರ ಮೊದಲಾದವರಂತೆ ತತ್ಕಾಲಿಕ ದೇಹಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದೆನು.

Verse 10

ततोऽहं शंकरेणाथ प्रेरितोंऽतर्गतेन ह । द्विधा कृत्वात्मनो देहं द्विरूपश्चाभवं मुने

ನಂತರ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಾಥ ಶಂಕರನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದೆನು; ಓ ಮುನೇ, ಹೀಗಾಗಿ ನಾನು ದ್ವಿರೂಪನಾದೆನು.

Verse 11

अर्द्धेन नारी पुरुषश्चार्द्धेन संततो मुने । स तस्यामसृजद्द्वंद्वं सर्वसाधनमुत्तमम्

ಓ ಮುನೇ, ಅವನು ಅರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾರಿಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪುರುಷನಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದನು. ನಂತರ ಅವಳಿಂದ ಅವನು ದ್ವಂದ್ವ-ಯುಗ್ಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು—ಸರ್ವ ಲೋಕವ್ಯವಹಾರದ ಕಾರ್ಯಸಾಧನೆಗೆ ಪರಮೋತ್ತಮ ಸಾಧನವಾಗಿರುವುದು.

Verse 12

स्वायंभुवो मनुस्तत्र पुरुषः परसाधनम् । शतरूपाभिधा नारी योगिनी सा तपस्विनी

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನು ಪುರುಷನಾಗಿ—ಪರಮ ಪ್ರಯೋಜನಸಿದ್ಧಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನನಾಗಿದ್ದನು. ‘ಶತರೂಪಾ’ ಎಂಬ ನಾರಿ ಯೋಗಿನಿ, ತಪಸ್ವಿನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಳು.

Verse 13

सा पुनर्मनुना तेन गृहीतातीव शोभना । विवाहविधिना ताताऽसृजत्सर्गं समैथुनम्

ನಂತರ ಆ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭನ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಆ ಮನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಹೇ ತಾತ, ವಿವಾಹವಿಧಿಯಂತೆ ಅವನು ದಾಂಪತ್ಯ-ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದನು.

Verse 14

तस्यां तेन समुत्पन्नस्तनयश्च प्रियव्रतः । तथैवोत्तानपादश्च तथा कन्यात्रयं पुनः

ಅವಳಿಂದ, ಅವನ ಮೂಲಕ ಪ್ರಿಯವ್ರತ ಮತ್ತು ಉತ್ತಾನಪಾದ ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಮತ್ತೆ ಮೂರು ಪುತ್ರಿಯರೂ ಜನಿಸಿದರು।

Verse 15

आकूतिर्देवहूतिश्च प्रसूतिरिति विश्रुताः । आकूतिं रुचये प्रादात्कर्दमाय तु मध्यमाम्

ಅವರು ಆಕೂತಿ, ದೇವಹೂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸೂತಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಮನು ಆಕೂತಿಯನ್ನು ರುಚಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ನೀಡಿದನು; ಮಧ್ಯಮೆಯಾದ ದೇವಹೂತಿಯನ್ನು ಕರ್ಧಮರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 16

ददौ प्रसूतिं दक्षायोत्तानपादानुजां सुताः । तासां प्रसूतिप्रसवैस्सर्वं व्याप्तं चराचरम्

ಮನು ಉತ್ತಾನಪಾದನ ಅನೂಜೆಯಾದ ಪುತ್ರಿ ಪ್ರಸೂತಿಯನ್ನು ದಕ್ಷನಿಗೆ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು. ಪ್ರಸೂತಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸಂತಾನದ ಪ್ರಸವಗಳಿಂದ ಚರಾಚರ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತವಾಯಿತು.

Verse 17

आकूत्यां च रुचेश्चाभूद्वंद्वं यज्ञश्च दक्षिणा । यज्ञस्य जज्ञिरे पुत्रा दक्षिणायां च द्वादश

ಆಕೂತಿ ಮತ್ತು ರುಚಿಯಿಂದ ದಿವ್ಯ ಜೋಡಿ—ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಾ—ಜನಿಸಿದರು. ದಕ್ಷಿಣೆಯ ಮೂಲಕ ಯಜ್ಞನಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು.

Verse 18

देवहूत्यां कर्दमाच्च बह्व्यो जातास्सुता मुने । दशाज्जाताश्चतस्रश्च तथा पुत्र्यश्च विंशतिः

ಓ ಮುನಿಯೇ, ದೇವಹೂತಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಧಮರಿಂದ ಅನೇಕ ಪುತ್ರಿಯರು ಜನಿಸಿದರು. ಹತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು; ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತು ಪುತ್ರಿಯರು ಜನಿಸಿದರು.

Verse 19

धर्माय दत्ता दक्षेण श्रद्धाद्यास्तु त्रयोदश । शृणु तासां च नामानि धर्मस्त्रीणां मुनीश्वर

ದಕ್ಷನು ಶ್ರದ್ಧಾದಿ ಹದಿಮೂರು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಧರ್ಮನಿಗೆ ನೀಡಿದನು. ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಈಗ ಕೇಳು।

Verse 20

श्रद्धा लक्ष्मीर्धृतिस्तुष्टिः पुष्टिर्मेधा तथा क्रिया । वसुःर्बुद्धि लज्जा शांतिः सिद्धिः कीर्तिस्त्रयोदश

ಶ್ರದ್ಧಾ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಧೃತಿ, ತುಷ್ಟಿ, ಪುಷ್ಟಿ, ಮೇಧಾ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯಾ; ವಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಲಜ್ಜೆ, ಶಾಂತಿ, ಸಿದ್ಧಿ, ಕೀರ್ತಿ—ಇವು ಹದಿಮೂರು.

Verse 21

ताभ्यां शिष्टा यवीयस्य एकादश सुलोचनाः । ख्यातिस्सत्पथसंभूतिः स्मृतिः प्रीतिः क्षमा तथा

ಅವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವಳಿಗೆ ಹನ್ನೊಂದು ಸುಲೋಚನಾ ಪುತ್ರಿಯರು ಉಳಿದರು—ಖ್ಯಾತಿ, ಸತ್ಪಥಸಂಭೂತಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಾ.

Verse 22

सन्नतिश्चानुरूपा च ऊर्जा स्वाहा स्वधा तथा । भृगुर्भवो मरीचिश्च तथा चैवांगिरा मुनिः

ಸನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಅನುರೂಪಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಊರ್ಜಾ, ಸ್ವಾಹಾ, ಸ್ವಧಾ. (ಮತ್ತು) ಭೃಗು, ಭವ, ಮರೀಚಿ ಹಾಗೂ ಮುನಿ ಅಂಗಿರಸರೂ (ಪ್ರಕಟರಾದರು).

Verse 23

पुलस्त्यः पुलहश्चैव क्रतुश्चर्षिवरस्तथा । अत्रिर्वासिष्ठो वह्निश्च पितरश्च यथाक्रमम्

ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿ; ಅತ್ರಿ, ವಸಿಷ್ಠ, ಹಾಗೆಯೇ ವಹ್ನಿ (ಅಗ್ನಿ) ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳು—ಇವರೆಲ್ಲ ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದು।

Verse 24

ख्यातास्ता जगृहुः कन्या भृग्वाद्यास्साधका वराः । ततस्संपूरितं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

ಆ ಖ್ಯಾತ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಭೃಗು ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಿದ್ಧಸಾಧಕರು ವಿವಾಹವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು; ನಂತರ ಚರಾಚರಗಳೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುಂಬಿ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಯಿತು।

Verse 25

एवं कर्मानुरूपेण प्रणिनामंबिकापते । आज्ञया बहवो जाता असंख्याता द्विजर्षभाः

ಹೇ ಅಂಬಿಕಾಪತಿ ಶಿವನೇ! ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಾನುಸಾರ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳು ಜನಿಸಿದರು—ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಸಂಖ್ಯಾತರು, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ।

Verse 26

कल्पभेदेन दक्षस्य षष्टिः कन्याः प्रकीर्तिताः । तासां दश च धर्माय शशिने सप्तविंशतिम्

ಕಲ್ಪಭೇದದಂತೆ ದಕ್ಷನಿಗೆ ಅರವತ್ತು ಪುತ್ರಿಯರು ಇದ್ದರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಅವರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಧರ್ಮನಿಗೆ, ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಶಶಿ (ಚಂದ್ರನಿಗೆ) ನೀಡಿದನು।

Verse 27

विधिना दत्तवान्दक्षः कश्यपाय त्रयोदश । चतस्रः पररूपाय ददौ तार्क्ष्याय नारद

ಹೇ ನಾರದಾ! ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದಕ್ಷನು ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ ಹದಿಮೂರು (ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು) ನೀಡಿದನು; ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠರೂಪಿಣಿಯಾದ ನಾಲ್ಕನ್ನು ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನಿಗೆ (ಅರುಣ/ಗರುಡ) ಅರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 28

भृग्वंगिरः कृशाश्वेभ्यो द्वे द्वे कन्ये च दत्तवान् । ताभ्यस्तेभ्यस्तु संजाता बह्वी सृष्टिश्चराचरा

ಭೃಗು ಮತ್ತು ಅಂಗಿರಸರು ಕೃಶಾಶ್ವರಿಗೆ ತಲಾ ಎರಡು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಆ ಪುತ್ರಿಯರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವರಿಂದ (ಸಂಯೋಗದಿಂದ) ಚರಾಚರವಾದ ಬಹುಸೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 29

त्रयोदशमितास्तस्मै कश्यपाय महात्मने । दत्ता दक्षेण याः कन्या विधिवन्मुनिसत्तम

ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ದಕ್ಷನು ವಿಧಿವಿಧಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ ವಿವಾಹಾರ್ಥವಾಗಿ ಹದಿಮೂರು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ದತ್ತಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು.

Verse 30

तासां प्रसूतिभिर्व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम् । स्थावरं जंगमं चैव शून्य नैव तु किंचन

ಅವರ ಸಂತಾನದಿಂದ ಚರಾಚರ ಸಹಿತ ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಸ್ಥಾವರವಾಗಲಿ ಜಂಗಮವಾಗಲಿ, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಶೂನ್ಯವೆಂಬುದು ಏನೂ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 31

देवाश्च ऋषयश्चैव दैत्याश्चैव प्रजज्ञिरे । वृक्षाश्च पक्षिणश्चैव सर्वे पर्वतवीरुधः

ಅನಂತರ ದೇವರುಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ದೈತ್ಯರೂ ಜನಿಸಿದರು. ಮರಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಲತಾವೃಕ್ಷಗಳೂ ಸಹ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು.

Verse 32

दक्षकन्याप्रसूतैश्च व्याप्तमेवं चराचरम् । पातालतलमारभ्य सत्यलोकावधि ध्रुवम्

ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯರ ಸಂತಾನದಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತವಾಯಿತು—ಪಾತಾಳತಲಗಳಿಂದ ಸತ್ಯಲೋಕದವರೆಗೆ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ.

Verse 33

ब्रह्मांडं सकलं व्याप्तं शून्यं नैव कदाचन । एवं सृष्टिः कृता सम्यग्ब्रह्मणा शंभुशासनात्

ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಯಿತು; ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಶೂನ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಶಂಭು (ಭಗವಾನ್ ಶಿವ) ಅವರ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 34

सती नाम त्रिशूलाग्रे सदा रुद्रेण रक्षिता । तपोर्थं निर्मिता पूर्वं शंभुना सर्वविष्णुना

ಅವಳು ‘ಸತೀ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತಳು—ರುದ್ರನ ತ್ರಿಶೂಲಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ಸದಾ ರಕ್ಷಿತಳು. ತಪಸ್ಸಿನಾರ್ಥವಾಗಿ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಶಂಭು—ವಿಷ್ಣುವಿನೂ ಅಂತಃಆತ್ಮ—ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು।

Verse 35

सैव दक्षात्समुद्भूता लोककार्यार्थमेव च । लीलां चकार बहुशो भक्तोद्धरणहेतवे

ಅವಳೇ ದಕ್ಷನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು, ಲೋಕಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಭಕ್ತರ ಉದ್ಧಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವಳು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಪವಿತ್ರ ಲೀಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದಳು।

Verse 36

वामांगो यस्य वैकुंठो दक्षिणांगोऽहमेव च । रुद्रो हृदयजो यस्य त्रिविधस्तु शिवः स्मृतः

ಯಾರದ ವಾಮಾಂಗ ವೈಕುಂಠ (ವಿಷ್ಣು), ದಕ್ಷಿಣಾಂಗ ನಾನು (ಬ್ರಹ್ಮ); ಯಾರದ ಹೃದಯದಿಂದ ರುದ್ರನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅಂತಹ ಪ್ರಭು ತ್ರಿವಿಧ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ‘ಶಿವ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 37

अहं विष्णुश्च रुद्रश्च गुणास्त्रय उदाहृताः । स्वयं सदा निर्गुणश्च परब्रह्माव्ययश्शिवः

‘ನಾನು, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ರುದ್ರ—ಮೂರು ಗುಣಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಸ್ವಯಂ ಶಿವನು ಸದಾ ನಿರ್ಗುಣ—ಅವ್ಯಯ ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಸ್ವಯಂಭೂ, ಅಚಲ.’

Verse 38

विष्णुस्सत्त्वं रजोऽहं च तमो रुद्र उदाहृतः । लोकाचारत इत्येवं नामतो वस्तुतोऽन्यथा

ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸತ್ತ್ವ, ನನ್ನನ್ನು (ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು) ರಜಸ್, ರುದ್ರನನ್ನು ತಮಸ್ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಇದು ಲೋಕಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ. ಆದರೆ ಈ ಭೇದ ನಾಮಮಾತ್ರ; ತತ್ತ್ವತಃ ವಾಸ್ತವ ಬೇರೆ (ಅತೀತ).

Verse 39

अंतस्तमो बहिस्सत्त्वो विष्णूरुद्रस्तथा मतः । अंतस्सत्त्वस्तमोबाह्यो रजोहं सर्वेथा मुने

ಓ ಮುನೇ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ರುದ್ರರು ಅಂತರದಲ್ಲಿ ತಮಸ್ಸು, ಹೊರಗೆ ಸತ್ತ್ವವೆಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ನಾನು ಸರ್ವಥಾ ರಾಜಸ—ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸತ್ತ್ವ, ಹೊರಗೆ ತಮಸ್ಸು.

Verse 40

राजसी च सुरा देवी सत्त्वरूपात्तु सा सती । लक्ष्मीस्तमोमयी ज्ञेया विरूपा च शिवा परा

ಸುರಾ ದೇವಿ ರಾಜಸ ಸ್ವಭಾವದವಳು; ಆ ಸತೀ ಸತ್ತ್ವರൂപಿಣಿ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ತಾಮಸಮಯಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಾಗಿ ವಿರೂಪಾ ಪರಾಶಿವಾ ಇದ್ದಾಳೆ.

Verse 41

एवं शिवा सती भूत्वा शंकरेण विवाहिता । पितुर्यज्ञे तनुं त्यक्त्वा नादात्तां स्वपदं ययौ

ಹೀಗೆ ಶಿವಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾದ ಸತೀ ಶಂಕರನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹಿತಳಾದಳು. ನಂತರ ತಂದೆಯ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ; ತನ್ನ ಪರಮಪದಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಳು.

Verse 42

पुनश्च पार्वती जाता देवप्रार्थनया शिवा । तपः कृत्वा सुविपुलं पुनश्शिवमुपागता

ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಶಿವಾ ಮತ್ತೆ ಪಾರ್ವತೀ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮವನ್ನಾಳಿದಳು. ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಅವಳು ಪುನಃ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನನ್ನು ಪಡೆದಳು.

Verse 43

तस्या नामान्यनेकानि जातानि च मुनीश्वर । कालिका चंडिका भद्रा चामुंडा विजया जया

ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವಳಿಗೆ ಅನೇಕ ನಾಮಗಳು ಉಂಟಾದವು—ಕಾಲಿಕಾ, ಚಂಡಿಕಾ, ಭದ್ರಾ, ಚಾಮುಂಡಾ, ವಿಜಯಾ, ಜಯಾ.

Verse 44

जयंती भद्रकाली च दुर्गा भगवतीति च । कामाख्या कामदा ह्यम्बा मृडानी सर्वमंगला

ಅವಳು ಜಯಂತೀ, ಭದ್ರಕಾಳಿ, ದುರ್ಗಾ, ಭಗವತೀ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಮಾಖ್ಯಾ, ಕಾಮದಾ, ಅಂಬಾ, ಮೃಡಾನೀ ಮತ್ತು ಸರ್ವಮಂಗಳಾ ಕೂಡ।

Verse 45

नामधेयान्यनेकानि भुक्तिमुक्तिप्रदानि च । गुणकर्मानुरूपाणि प्रायशस्तत्र पार्वती

ಹೇ ಪಾರ್ವತೀ! ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಅನೇಕ ನಾಮಗಳಿವೆ; ಅವು ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ನೀಡುವವು. ಆ ನಾಮಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಅವರ ಗುಣ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿವೆ.

Verse 46

गुणमय्यस्तथा देव्यो देवा गुणमयास्त्रयः । मिलित्वा विविधं सृष्टेश्चक्रुस्ते कार्यमुत्तमम्

ಅದೇ ರೀತಿ ದೇವಿಯರೂ ಗುಣಮಯರಾಗಿದ್ದರು; ಮೂರು ದೇವರೂ ಗುಣರೂಪಿಗಳೇ. ಅವರು ಒಂದಾಗಿ ಗುಣಲೀಲೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

Verse 47

एवं सृष्टिप्रकारस्ते वर्णितो मुनिसत्तम । शिवाज्ञया विरचितो ब्रह्मांडस्य मयाऽखिलः

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದೆನು. ಈ ಸಮಸ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಿಂದಲೇ ರಚಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 48

परं ब्रह्म शिवः प्रोक्तस्तस्य रूपास्त्रयः सुराः । अहं विष्णुश्च रुद्रश्च गुणभेदानुरूपतः

ಶಿವನೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮನೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನದೇ ಮೂರು ದಿವ್ಯರೂಪಗಳು—ನಾನು (ಬ್ರಹ್ಮ), ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ರುದ್ರ—ಗುಣಭೇದಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 49

शिवया रमते स्वैरं शिवलोके मनोरमे । स्वतंत्रः परमात्मा हि निर्गुणस्सगुणोऽपि वै

ಅತೀ ಮನೋಹರ ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನು ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ)ಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವೈರವಾಗಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪರಮಾತ್ಮನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸ್ವತಂತ್ರ—ಅವನು ನಿರ್ಗುಣನೂ, ಸಗುಣನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 50

तस्य पूर्णवतारो हिं रुद्रस्साक्षाच्छिवः स्मृतः । कैलासे भवनं रम्यं पंचवक्त्रश्चकार ह । ब्रह्मांडस्य तथा नाशे तस्य नाशोस्ति वै न हि

ಅವನೇ ಪೂರ್ಣಾವತಾರ; ರುದ್ರನು ಸాక్షಾತ್ ಶಿವನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಅವನು ರಮ್ಯವಾದ ಭವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪಂಚವಕ್ತ್ರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ನಾಶವಾದರೂ ಅವನಿಗೆ ನಾಶವಿಲ್ಲ.