कुमाराभिषेकवर्णनम् — Description of Kumāra’s Abhiṣeka (Consecration/Installation)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नंतरे तत्र ददर्श रथमुत्तमम् । अद्भुतं शोभितं शश्वद्विश्वकर्मविनिर्मितम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ರಥವನ್ನು ಕಂಡನು; ಅದು ಅದ್ಭುತ, ಶೋಭೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಸದಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 2

शतचक्रं सुविस्तीर्णं मनोयायि मनोहरम् । प्रस्थापितं च पार्वत्या वेष्टितं पार्षदैर्वरैः

ನೂರು ಚಕ್ರಗಳಿರುವ, ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲ, ಮನೋವೇಗದಂತೆ ಚಲಿಸುವ ಹಾಗೂ ಅತಿಮನೋಹರವಾದ ರಥವನ್ನು ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದಳು; ಅದು ಅವಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಾರ್ಷದರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.

Verse 3

समारोहत्ततोऽनंतो हृदयेन विदूयता । कार्त्तिकः परम ज्ञानी परमेशानवीर्यजः

ನಂತರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದಹನವೇದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನಂತನು ಆ ರಥವನ್ನು ಏರಿದನು. ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯನು ಪರಮಜ್ಞಾನಿ; ಪರಮೇಶಾನ (ಶಿವ)ನ ದಿವ್ಯ ವೀರ್ಯಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು.

Verse 4

तदैव कृत्तिकाः प्राप्य मुक्तकेश्यश्शुचाऽऽतुराः । उन्मत्ता इव तत्रैव वक्तुमारेभिरे वचः

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೃತ್ತಿಕೆಯರ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿ, ಶೋಕದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿ ಕೂದಲು ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡವರು ಅಲ್ಲಿ ಉನ್ಮತ್ತರಂತೆ ಮಾತಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 5

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे कुमाराभिषेकवर्णनं नाम पंचमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಚತುರ್ಥ ಕುಮಾರಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಕುಮಾರಾಭಿಷೇಕವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಪಂಚಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 6

स्नेहेन वर्द्धितोऽस्माभिः पुत्रोऽस्माकं च धर्मतः । किं कुर्मः क्व च यास्यामो वयं किं करवाम ह

ಸ್ನೇಹದಿಂದ ನಾವು ಈ ಪುತ್ರನನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ್ದೇವೆ; ಧರ್ಮತಃ ಅವನು ನಮ್ಮವನೇ. ಈಗ ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು? ಹೇಳಿರಿ—ನಾವು ಏನು ಮಾಡೋಣ?

Verse 7

इत्युक्त्वा कृत्तिकास्सर्वाः कृत्वा वक्षसि कार्त्तिकम् । द्रुतं मूर्च्छामवापुस्तास्सुतविच्छेदकारणात्

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ ಎಲ್ಲಾ ಕೃತ್ತಿಕೆಯರು ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯನನ್ನು ತಮ್ಮ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಪುತ್ರವಿಯೋಗದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತರಾದರು।

Verse 8

ताः कुमारो बोधयित्वा अध्यात्मवचनेन वै । ताभिश्च पार्षदैस्सार्द्धमारुरोह रथं मुने

ಓ ಮುನೇ, ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಚನಗಳಿಂದ ಬೋಧಿಸಿ, ಕುಮಾರನು ಅವರೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಶಿವಪಾರ್ಷದಗಣಗಳೊಡನೆ ರಥಾರೂಢನಾದನು।

Verse 9

दृष्ट्वा श्रुत्वा मंगलानि बहूनि सुखदानि वै । कुमारः पार्षदैस्सार्द्धं जगाम पितृमन्दिरम्

ಬಹು ಸುಖದಾಯಕ ಮಂಗಳಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಕೇಳಿ, ಕುಮಾರನು ಪಾರ್ಷದಗಳೊಡನೆ ಪಿತೃಮಂದಿರವಾದ ಶಿವಧಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 10

दक्षेण नंदियुक्तश्च मनोयायिरथेन च । कुमारः प्राप कैलासं न्यग्रोधाऽक्षयमूलके

ದಕ್ಷನೊಡನೆ ಹಾಗೂ ನಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಮನೋವೇಗದಿಂದ ಸಾಗುವ ರಥದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರನು ಅಕ್ಷಯಮೂಲ ನ್ಯಗ್ರೋಧಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಕೈಲಾಸವನ್ನು ತಲುಪಿದನು।

Verse 11

तत्र तस्थौ कृत्तिकाभिः पार्षदप्रवरैः सह । कुमारश्शांकरिः प्रीतो नानालीलाविशारदः

ಅಲ್ಲಿ ಕೃತ್ತಿಕೆಯರೊಡನೆ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಾರ್ಷದಗಳೊಡನೆ ಶಾಂಕರಿಕುಮಾರನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಿಂತನು; ನಾನಾ ಲೀಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು।

Verse 12

तदा सर्वे सुरगणा ऋषयः सिद्धचारणाः । विष्णुना ब्रह्मणा सार्द्धं समाचख्युस्तदागमम्

ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧ-ಚಾರಣರು—ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮರೊಂದಿಗೆ—ಆ ಪವಿತ್ರ ಆಗಮನದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು।

Verse 13

तदा दृष्ट्वा च गांगेयं ययौ प्रमुदितश्शिवः । अन्यैस्समेतो हरिणा ब्रह्मणा च सुरर्षिभिः

ಆಗ ಗಂಗಾಪುತ್ರನಾದ (ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯನನ್ನು) ನೋಡಿ ಪರಮಾನಂದಿತನಾದ ಶಿವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು), ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ದೇವರ್ಷಿಗಳೂ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರು.

Verse 14

शंखाश्च बहवो नेदुर्भेरी तूर्याण्यनेकशः । उत्सवस्तु महानासीद्देवानां तुष्टचेतसाम्

ಅನೇಕ ಶಂಖಗಳು ಮೊಳಗಿದವು; ಭೇರಿ, ತೂರ್ಯ ಮೊದಲಾದ ವಾದ್ಯಗಳು ಮರುಮರು ನಾದಿಸಿದವು. ತೃಪ್ತಚಿತ್ತರಾದ ದೇವರಲ್ಲಿ ಮಹೋತ್ಸವ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 15

तदानीमेव तं सर्वे वीरभद्रादयो गणाः । कुर्वन्तः स्वन्वयुः केलिं नानातालधरस्वराः

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವೀರಭದ್ರಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ಗಣಗಳು ನಾನಾ ತಾಳ-ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಾದಮಾಡುತ್ತಾ, ಅವನ ಸುತ್ತಲೂ ಹರ್ಷಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.

Verse 16

स्तावकाः स्तूयमानाश्च चक्रुस्ते गुणकीर्त्तनम् । जयशब्दं नमश्शब्दं कुर्वाणाः प्रीतमानसाः

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ತಾವಕರು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ ಅವನ ಗುಣಕೀರ್ತನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು; ‘ಜಯ’ ‘ನಮಃ’ ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಉಚ್ಚರಿಸಿದರು.

Verse 17

द्रष्टुं ययुस्तं शरजं शिवात्मजमनुत्तमम्

ಅವರು ನಾರುಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ, ಶಿವನ ಅನುತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಪರಮೋತ್ತಮ ಪುತ್ರನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು।

Verse 18

पार्वती मंगलं चक्रे राजमार्गं मनोहरम् । पद्मरागादिमणिभिस्संस्कृतं परितः पुरम्

ಪಾರ್ವತಿಯು ಮಂಗಳಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಮನೋಹರ ರಾಜಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಳು; ನಗರವು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪದ್ಮರಾಗಾದಿ ಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಯಿತು।

Verse 19

पतिपुत्रवतीभिश्च साध्वीभिः स्त्रीभिरन्विता । लक्ष्म्यादित्रिंशद्देवीश्च पुरः कृत्वा समाययौ

ಅವಳು ಪತಿವ್ರತೆಯರೂ ಪುತ್ರವತಿಯರೂ ಆದ ಸಾಧ್ವೀ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ಬಂದಳು; ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮೊದಲಾದ ಮೂವತ್ತು ದೇವಿಯರನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಸಮೀಪಿಸಿದಳು।

Verse 20

रम्भाद्यप्सरसो दिव्यास्स स्मिता वेषसंयुताः । संगीतनर्तनपरा बभूवुश्च शिवाज्ञया

ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ರಂಭಾದಿ ದಿವ್ಯ ಅಪ್ಸರಸರು ನಗುನಗುತ್ತ, ಸುಂದರ ವೇಷಭೂಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿ, ಸಂಗೀತ-ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರತರಾದರು।

Verse 21

ये तं समीक्षयामासुर्गागेयं शंकरोपमम् । ददृशुस्ते महत्तेजो व्याप्तमासीज्जगत्त्रये

ಅವರು ಶಂಕರನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಗಂಗೆಯ ಪುತ್ರನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದ ಮಹಾದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡರು।

Verse 22

तत्तेजसा वृतं बालं तप्तचामीकरप्रभम् । ववंदिरे द्रुतं सर्वे कुमारं सूर्यवर्चसम्

ತನ್ನದೇ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವರಿತನಾದ ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು—ತಪ್ತ ಚಿನ್ನದಂತೆ ದೀಪ್ತನಾಗಿ, ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ವರ್ಚಸ್ಸುಳ್ಳ ಕುಮಾರನನ್ನು ಕಂಡು—ಎಲ್ಲರೂ ತಕ್ಷಣವೇ ವೇಗವಾಗಿ ವಂದಿಸಿದರು।

Verse 23

जहुर्षुर्विनतस्कंधा नमश्शब्दरतास्तदा । परिवार्योपतस्थुस्ते वामदक्षिणमागताः

ಆಗ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಬಾಗಿದ ಹೆಗಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು 'ನಮಃ' ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗಿ, ಅವರು ಅವರ ಸುತ್ತಲೂ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತರು.

Verse 24

अहं विष्णुश्च शक्रश्च तथा देवादयोऽखिलाः । दण्डवत्पतिता भूमौ परिवार्य्य कुमारकम्

'ನಾನು (ಬ್ರಹ್ಮ), ವಿಷ್ಣು, ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮತ್ತು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು—ದಿವ್ಯ ಕುಮಾರನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು—ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಿದ್ದರು.'

Verse 25

एतस्मिन्नन्तरे शंभुर्गिरिजा च मुदान्विता । महोत्सवं समागम्य ददर्श तनयं मुदा

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶಂಭು ಮತ್ತು ಗಿರಿಜೆ ಮಹೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಹರ್ಷದಿಂದ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದರು।

Verse 26

पुत्रं निरीक्ष्य च तदा जगदेकबंधुः प्रीत्यान्वितः परमया परया भवान्या । स्नेहान्वितो भुजगभोगयुतो हि साक्षात्सर्वेश्वरः परिवृतः प्रमथैः परेशः

ಆಗ ಪುತ್ರನನ್ನು ಕಂಡು ಜಗತ್ತಿನ ಏಕೈಕ ಬಂಧು—ಸ್ವಯಂ ಸರ್ವೇಶ್ವರ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನು—ಪರಾ ಭವಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರಮ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದನು। ಪಿತೃಸ್ನೇಹದಿಂದ ಉಕ್ಕಿ, ಭುಜಂಗಭೋಗವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಆಭರಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ಪ್ರಮಥಗಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಪ್ರಭು ಸాక్షಾತ್ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 27

अथ शक्तिधरः स्कन्दौ दृष्ट्वा तौ पार्वतीशिवौ । अवरुह्य रथात्तूर्णं शिरसा प्रणनाम ह

ನಂತರ ಶಕ್ತಿಧರನು ಸ್ಕಂದನನ್ನೂ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ—ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತು ಶಿವನನ್ನೂ—ಕಂಡು, ರಥದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಇಳಿದು, ಶಿರಸಾ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು।

Verse 28

उपगुह्य शिवः प्रीत्या कुमारं मूर्ध्नि शंकरः । जघ्रौ प्रेम्णा परमेशानः प्रसन्नः स्नेहकर्तृकः

ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕುಮಾರನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಶಂಕರನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನು ಸ्नेಹದಿಂದ ಅವನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಮುದ್ದಿಟ್ಟು (ಘ್ರಾಣಿಸಿ) ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದನು; ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಇದು ಶುದ್ಧ ಪಿತೃಸ್ನೇಹದಿಂದ ಮಾಡಿದನು।

Verse 29

उपगुह्य गुहं तत्र पार्वती जातसंभ्रमा । प्रस्नुतं पाययामास स्तनं स्नेहपरिप्लुता

ಅಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ ಅಚಾನಕ ಭಾವೋದ್ರೇಕದಿಂದ ಗುಹನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ; ಮಾತೃಸ್ನೇಹದಿಂದ ತುಂಬಿ, ತನ್ನ ಸ್ತನದಿಂದ ಹರಿದ ಹಾಲನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕುಡಿಸಿದರು।

Verse 30

तदा नीराजितो देवैस्सकलत्रैर्मुदान्वितैः । जयशब्देन महता व्याप्तमासीन्नभस्तलम्

ಆಗ ಹರ್ಷಭರಿತರಾದ ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಆ ದೇವರಿಗೆ ನೀರಾಜನ ಮಾಡಿದರು. ಮಹಾ ‘ಜಯ’ ಘೋಷದಿಂದ ಆಕಾಶಮಂಡಲವೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು.

Verse 31

ऋषयो ब्रह्मघोषेण गीतेनैव च गायकाः । वाद्यैश्च बहवस्तत्रोपतस्थुश्च कुमारकम्

ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಘೋಷದಿಂದ, ಗಾಯಕರು ಗೀತಗಳಿಂದ, ಅನೇಕ ವಾದಕರು ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ—ಎಲ್ಲರೂ ಕುಮಾರ (ಸ್ಕಂದ)ನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

Verse 32

स्वमंकमारोप्य तदा महेशः कुमारकं तं प्रभया समुज्ज्वलम् । बभौ भवानीपतिरेव साक्षाच्छ्रियाऽन्वितः पुत्रवतां वरिष्ठः

ಆಗ ಮಹೇಶ್ವರನು ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕುಮಾರನನ್ನು ತನ್ನ ಮಡಿಲೇರಿಸಿ; ಭವಾನೀಪತಿ ಸ್ವಯಂ ದಿವ್ಯಶ್ರೀಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಪುತ್ರವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಂತೆ ಸాక్షಾತ್ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 33

कुमारः स्वगणैः सार्द्धमाजगाम शिवालयम् । शिवाज्ञया महोत्साहैस्सह देवैर्महासुखी

ಕುಮಾರನು (ಸ್ಕಂದನು) ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಅವನು ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದನು।

Verse 34

दंपती तौ तदा तत्रैकपद्येन विरेजतुः । विवंद्यमानावृषिभिरावृतौ सुरसत्तमैः

ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಆ ದಿವ್ಯ ದಂಪತಿಗಳು ಒಂದೇ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಂದಲೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು; ಋಷಿಗಳಿಂದ ವಂದಿತರಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ ವಿರಾಜಿಸಿದರು।

Verse 35

कुमारः क्रीडयामास शिवोत्संगे मुदान्वितः । वासुकिं शिवकंठस्थं पाणिभ्यां समपीडयत्

ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕುಮಾರನು ಶಿವನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಶಿವಕಂಠಸ್ಥ ವಾಸುಕೀ ಸರ್ಪವನ್ನು ಅವನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಮೃದುವಾಗಿ ಒತ್ತಿದನು.

Verse 36

प्रहस्य भगवाञ् शंभुश्शशंस गिरिजां तदा । निरीक्ष्य कृपया दृष्ट्या कृपालुर्लीलयाकृतिम्

ಭಗವಾನ್ ಶಂಭು ನಗುತ್ತಾ ಆಗ ಗಿರಿಜೆಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಕೃಪಾಳು ಪ್ರಭು ಕರುಣಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವಳ ಲೀಲಾಮಯ ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದರು.

Verse 37

मदस्मितेन च तदा भगवान्महेशः प्राप्तो मुदं च परमां गिरिजासमेतः । प्रेम्णा स गद्गदगिरो जगदेकबंधुर्नोवाच किंचन विभुर्भुवनैकभर्त्ता

ಆಗ ಗಿರಿಜಾಸಹಿತನಾದ ಭಗವಾನ್ ಮಹೇಶನು ಮದಭರಿತ ಮೃದುಸ್ಮಿತದಿಂದ ಪರಮಾನಂದದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದನು. ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಅವನ ಕಂಠ ಗದ್ಗದವಾಯಿತು; ಜಗತ್ತಿನ ಏಕೈಕ ಬಂಧು, ಸರ್ವಶಕ್ತ, ಭುವನೈಕಭರ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನು ಏನೂ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ।

Verse 38

अथ शंभुर्जगन्नाथो हृष्टो लौकिकवृत्तवान् । रत्नसिंहासने रम्ये वासयामास कार्त्तिकम्

ನಂತರ ಜಗನ್ನಾಥನಾದ ಶಂಭು ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ, ಸೌಮ್ಯವಾದ ಲೋಕಾಚಾರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ರಮ್ಯ ರತ್ನಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯನನ್ನು ಆಸೀನನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು।

Verse 39

वेदमंत्राभिपूतैश्च सर्वतीर्थोदपूर्णकैः । सद्रत्नकुंभशतकैः स्नापया मास तं मुदा

ನಂತರ ವೇದಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಭಿಪೂತವಾದ, ಸರ್ವತೀರ್ಥಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಶುಭ ರತ್ನಾಲಂಕೃತ ನೂರಾರು ಕುಂಭಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ—ಮಂತ್ರಶುದ್ಧ ಪೂರ್ಣ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 40

सद्रत्नसाररचितकिरीटमुकुटांगदम् । वैजयन्ती स्वमालां च तस्मै चक्रं ददौ हरिः

ಆಮೇಲೆ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಉತ್ತಮ ರತ್ನಸಾರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಕಿರೀಟ, ಮುಕುಟ ಮತ್ತು ಅಂಗದಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ವೈಜಯಂತೀ ಮಾಲೆಯನ್ನೂ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 41

शूलं पिनाकं परशुं शक्ति पाशुपतं शरम् । संहारास्त्रं च परमां विद्यां तस्मै ददौ शिवः

ಶಿವನು ಅವನಿಗೆ ತ್ರಿಶೂಲ, ಪಿನಾಕ ಧನುಸ್ಸು, ಪರಶು, ಶಕ್ತಿ, ಪಾಶುಪತ ಅಸ್ತ್ರ, ಶರ, ಸಂಹಾರಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪರಮ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 42

अदामहं यज्ञसूत्रं वेदांश्च वेदमातरम् । कमण्डलुं च ब्रह्मास्त्रं विद्यां चैवाऽरिमर्दिनीम्

“ನಾನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತ, ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಮಾತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಮಂಡಲು, ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮರ್ಧಿಸುವ ವಿಜಯವಿದ್ಯೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದೆ।”

Verse 43

गजेन्द्रं चैव वज्रं च ददौ तस्मै सुरेश्वरः । श्वेतच्छत्रं रत्नमालां ददौ वस्तुं जलेश्वरः

ಸುರೇಶ್ವರ ಇಂದ್ರನು ಅವನಿಗೆ ಗಜೇಂದ್ರನನ್ನೂ ವಜ್ರಾಯುಧವನ್ನೂ ದತ್ತಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು. ಜಲೇಶ್ವರ ವರುಣನು ಶ್ವೇತ ಛತ್ರ, ರತ್ನಮಾಲೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಮೂಲ್ಯ ದಾನಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು॥

Verse 44

मनोयायिरथं सूर्यस्सन्नाहं च महाचयम् । यमदंडं यमश्चैव सुधाकुंभं सुधानिधिः

ಸೂರ್ಯನು ಮನೋವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ರಥವನ್ನೂ ಮಹಾಸನ್ನಾಹವನ್ನೂ ಆಯುಧಗಳ ಮಹಾಸಂಚಯವನ್ನೂ ನೀಡಿದನು. ಯಮನು ತನ್ನ ದಂಡವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಸ್ವತಃ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಮುಂದಾದನು. ಸುಧಾನಿಧಿಯು ಸುಧಾಕುಂಭವನ್ನೂ ಅಮೃತನಿಧಿಯನ್ನೂ ದತ್ತಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು॥

Verse 45

हुताशनो ददौ प्रीत्या महाशक्तिं स्वसूनवे । ददौ स्वशस्त्रं निरृतिर्वायव्यास्त्रं समीरणः

ಹುತಾಶನ ಅಗ್ನಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದನು; ನಿರೃತಿಯು ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು, ಸಮೀರಣ (ವಾಯು) ವಾಯವ್ಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು।

Verse 46

गदां ददौ कुबेरश्च शूलमीशो ददौ मुदा । नानाशस्त्राण्युपायांश्च सर्वे देवा ददुर्मुदा

ಕುಬೇರನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಗದೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಈಶ್ವರ ಶಿವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಆನಂದದಿಂದ ನಾನಾವಿಧ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಉಪಾಯಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದರು।

Verse 47

कामास्त्रं कामदेवोऽथ ददौ तस्मै मुदान्वितः । गदां ददौ स्वविद्याश्च तस्मै च परया मुदा

ಆಮೇಲೆ ಹರ್ಷಭರಿತನಾದ ಕಾಮದೇವನು ಅವನಿಗೆ ಕಾಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಪರಮ ಆನಂದದಿಂದ ಗದೆಯನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟು, ತನ್ನ ಗುಪ್ತ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದನು।

Verse 48

क्षीरोदोऽमूल्यरत्नानि विशिष्टं रत्ननूपुरम् । हिमालयो हि दिव्यानि भूषणान्यंशुकानि च

ಕ್ಷೀರಸಾಗರವು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳನ್ನೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ರತ್ನನೂಪುರಯುಗಲವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿತು; ಹಿಮಾಲಯನೂ ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳನ್ನೂ ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದನು।

Verse 49

चित्रबर्हणनामानं स्वपुत्रं गरुडो ददौ । अरुणस्ताम्रचूडाख्यं बलिनं चरणायुधम्

ಗರುಡನು ‘ಚಿತ್ರಬರ್ಹಣ’ ಎಂಬ ತನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು; ಅರುಣನು ‘ತಾಮ್ರಚೂಡ’ ಎಂಬ ಬಲಿಷ್ಠನನ್ನು ನೀಡಿದನು, ಅವನ ಆಯುಧವೇ ಅವನ ಪಾದಗಳು।

Verse 50

पार्वती सस्मिता हृष्टा परमैश्वर्यमुत्तमम् । ददौ तस्मै महाप्रीत्या चिरंजीवित्वमेव च

ಸಸ್ಮಿತವಾಗಿ ಹರ್ಷಭರಿತಳಾದ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ಪಾರ್ವತೀ ಮಹಾಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ದಿವ್ಯೈಶ್ವರ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರಮಾಧಿಕಾರವನ್ನೂ, ಜೊತೆಗೆ ಚಿರಂಜೀವಿತ್ವದ ವರವನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸಿದಳು।

Verse 51

लक्ष्मीश्च संपदं दिव्यां महाहारं मनोहरम् । सावित्री सिद्धविद्यां च समस्तां प्रददौ मुदा

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಆನಂದದಿಂದ ದಿವ್ಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಮನೋಹರ ಮಹಾಹಾರವನ್ನೂ ನೀಡಿದಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವಿತ್ರೀ ಕೂಡ ಹರ್ಷದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದಳು।

Verse 52

अन्याश्चापि मुने देव्यो यायास्तत्र समागताः । स्वात्मवत्सु ददुस्तस्मै तथैव शिशुपालिकाः

ಓ ಮುನೇ! ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಇತರ ದೇವಿಯರೂ ಶಿಶುಪಾಲಿಕೆಯರಂತೆ, ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಂತೆ ಅವನಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿದಂತಾಯಿತು।

Verse 53

महामहोत्सवस्तत्र बभूव मुनिसत्तम । सर्वे प्रसन्नतां याता विशेषाच्च शिवाशिवौ

ಓ ಮುನಿಸತ್ತಮ! ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಯಿತು. ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಸನ್ನರಾದರು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಿವಾ (ಶಕ್ತಿ) ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದಿತರಾದರು।

Verse 54

एतस्मिन्नंतरे काले प्रोवाच प्रहसन् मुदा । मुने ब्रह्मादिकान् देवान् रुद्रो भर्गः प्रतापवान्

ಅದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ಭರ್ಗ-ರುದ್ರನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಮೃದುವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 55

शिव उवाच । हे हरे हे विधे देवास्सर्वे शृणुत मद्वचः । सर्वथाहं प्रसन्नोस्मि वरान्वृणुत ऐच्छिकान्

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಹರಿ, ಹೇ ವಿಧೇ, ಎಲ್ಲ ದೇವರೇ! ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರಗಳನ್ನು ಬೇಡಿರಿ।

Verse 56

ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं शंभोर्मुनेविष्ण्वादयस्सुराः । सर्वे प्रोचुः प्रसन्नास्या देवं पशुपतिं प्रभुम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಶಂಭುವಿನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ದೇವರುಗಳು ಪ್ರಸನ್ನ ಮುಖಗಳಿಂದ ಆ ಪ್ರಭು ಪಶುಪತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು।

Verse 57

कुमारेण हतो ह्येष तारको भविता प्रभो । तदर्थमेव संजातमिदं चरितमुत्तमम्

ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ಕುಮಾರನಿಂದಲೇ ಈ ತಾರಕಾಸುರನು ಹತನಾಗುವನು. ಆ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಈ ಉತ್ತಮ ಚರಿತ್ರೆಯು ಉಂಟಾಗಿದೆ.

Verse 58

तस्मादद्यैव यास्यामस्तारकं हन्तुमुद्यता । आज्ञां देहि कुमाराय स तं हंतुं सुखाय नः

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಇಂದೇ ತಾರಕಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಹೊರಡುವೆವು. ನಮ್ಮ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಕುಮಾರನಿಗೆ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೀಡಿರಿ.

Verse 59

ब्रह्मोवाच । तथेति मत्वा स विभुर्दत्तवांस्तनयं तदा । देवेभ्यस्तारकं हंतुं कृपया परिभावितः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: 'ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಆ ಸರ್ವಶಕ್ತ ಪ್ರಭುವು ಕರುಣೆಯಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ತಾರಕಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ತನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 60

शिवाज्ञया सुरास्सर्वे ब्रह्मविष्णुमुखास्तदा । पुरस्कृत्य गुहं सद्यो निर्जग्मुर्मिलिता गिरेः

ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು, ಗುಹ (ಕುಮಾರ/ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯ)ನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಒಟ್ಟಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ಪರ್ವತದಿಂದ ಹೊರಟರು.

Verse 61

बहिर्निस्सृत्य कैलासात्त्वष्टा शासनतो हरेः । विरेचे नगरं रम्यमद्भुतं निकटे गिरेः

ಕೈಲಾಸದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಅವರ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ತ್ವಷ್ಟಾ ಪರ್ವತದ ಸಮೀಪ ರಮ್ಯವೂ ಅದ್ಭುತವೂ ಆದ ನಗರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು।

Verse 62

तत्र रम्यं गृहं दिव्यमद्भुतं परमो ज्ज्वलम् । गुहार्थं निर्ममे त्वष्टा तत्र सिंहासनं वरम्

ಅಲ್ಲಿ ತ್ವಷ್ಟಾ ರಮ್ಯ, ದಿವ್ಯ, ಅದ್ಭುತ, ಪರಮ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಗೃಹವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಗುಹಾ-ನಿವಾಸಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಅದರೊಳಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದನು।

Verse 63

तदा हरिस्सुधीर्भक्त्या कारयामास मंगलम् । कार्त्तिकस्याभिषेकं हि सर्वतीर्थजलैस्सुरैः

ಆಗ ಸುಧೀ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತನಾದ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಮಂಗಳಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿಸಿದನು. ದೇವತೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಜಲಗಳಿಂದ ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯನ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಿದರು।

Verse 64

सर्वथा समलंकृत्य वासयामास संग्रहम् । कार्त्तिकस्य विधिं प्रीत्या कारयामास चोत्सवम्

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ಸಭೆಯನ್ನು ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಮಾಡಿಸಿದನು. ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಾರ್ತ್ತಿಕನ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಉತ್ಸವವನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸಿದನು।

Verse 65

ब्राह्मांडाधिपतित्वं हि ददौ तस्मै मुदा हरिः । चकार तिलकं तस्य समानर्च सुरैस्सह

ಆಗ ಹರ್ಷಿತನಾದ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಅವನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು; ಅವನ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ತಿಲಕವಿಟ್ಟು, ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಯಥಾವಿಧಿ ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 66

प्रणम्य कार्त्तिकं प्रीत्या सर्वदेवर्षिभिस्सह । तुष्टाव विविधस्स्तोत्रैः शिवरूपं सनातनम्

ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವರು-ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಅವನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸನಾತನ ಶಿವರೂಪವನ್ನು ವಿವಿಧ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದನು।

Verse 67

वरसिंहासनस्थो हि शुशुभेऽतीव कार्तिकः । स्वामिभावं समापन्नो ब्रह्मांडस्यासि पालकः

ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು. ಸ್ವಾಮಿಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದು ಸಮಸ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಪಾಲಕನಾದನು.