Dashati 7
Soma Pavamāna’s purifying flow as a cosmic-ritual ascent toward the Sun and the gods
Soma Pavamāna
Bright propulsive and cleansing—moving from vigorous flow to settled purity
R̥ṣi not identifiable from the provided input alone; requires Ṛgvedic/Ārcika crosswalk for hymn attribution.
ಸೋಮ ಪವಮಾನನು ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಹರಿದು, ಸ್ತುತಿ-ನಾಮಗಳಿಂದ ಶಕ್ತಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ರಥಸಮಾನ ವೇಗ ಮತ್ತು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ದೃಷ್ಟಿ ದೇವರತ್ತ, ಸೂರ್ಯನತ್ತ ಏರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಸವನಗಳು ಮತ್ತು ‘ಏಳು ಹಸುಗಳು’ ಎಂಬ ಸಮೃದ್ಧ ದೋಹನ/ಪೀಡನದ ರೂಪಕದಲ್ಲಿ ಅವನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಋತ—ಯಜ್ಞ-ಬ್ರಹ್ಮದ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ—ಇದರಿಂದಲೇ ಸೋಮನು ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಫಲಪ್ರದನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸೂರ್ಯನು ಆ ಏರಿಕೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗುತ್ತಾನೆ, ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ ಸ್ತುತಿಯ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ. ಪವಿತ್ರ (ಪವಿತ್ರ/ಪವಿತ್ರಕ) ಚಲನಿಯಲ್ಲಿ ‘ಕಚ್ಚಾ’ (ಆಮ) ಮತ್ತು ‘ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ’ (ಶೃತ) ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಭೇದವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ: ಶುದ್ಧೀಕರಣವು ಕೇವಲ ಶೋಧನೆ ಅಲ್ಲ, ಸರಿಯಾದ ಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ಋತದಿಂದ ಸೋಮನು ಯಜಮಾನನನ್ನು ಸೌರ-ಕೋಸ್ಮಿಕ ಪೂರ್ಣತೆಯತ್ತ ಎತ್ತುವ ಶಕ್ತಿ.
Mantras
Mantra 1
अभि प्रियाणि पवते चनोहितो नामानि यह्वो अधि येषु वर्धते आ सूर्यस्य बृहतो बृहन्नधि रथं विष्वञ्चमरुहद्विचक्षणः
ಪ್ರಿಯ ಅರ್ಪಣೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಅವನು ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ—ಆನಂದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತ; ಯಹ್ವ, ವೇಗವಂತ ಸೋಮ, ಆ ಸ್ತುತಿನಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಮಾವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯವನು ಮಹಾನ್ ಸೂರ್ಯನ ಉನ್ನತ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸರ್ವದಿಶಾಗಾಮಿ ರಥವನ್ನು ಏರಿದ್ದಾನೆ.
Mantra 2
अचोदसो नो धन्वन्त्विन्दवः प्र स्वानासो बृहद्देवेषु हरयः वि चिदश्नाना इषयो अरातयो ऽर्यो नः सन्तु सनिषन्तु नो धियः
ಅಚೋದಸಃ—ಅಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ—ಸೋಮಬಿಂದುಗಳು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಹರಿಯಲಿ; ಹರಿಯುತ್ತಾ ಸ್ವರಿಸುತ್ತ, ಹರಿತ-ಪೀತ (ಹರಯಃ) ಪ್ರವಾಹಗಳು ದೇವರ ಮಹಾಸಮೂಹದ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿ. ಅವುಗಳು ನಮಗೆ ಆರ್ಯ—ಉದಾರ ದಾತರು—ಆಗಲಿ; ನಮ್ಮ ಧಿಯಃ—ಪ್ರಾರ್ಥನೆ/ಸ್ತುತಿಗಳು—ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಿ.
Mantra 3
एष प्र कोशे मधुमां अचिक्रददिन्द्रस्य वज्रो वपुषो वपुष्टमः अभ्य्र्^ई3तस्य सुदुघा घृतश्चुतो वाश्रा अर्षन्ति पयसा च घेनवः
ಈ ಸೋಮನು—ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಮಧುಮಯನಾಗಿ—ಉಚ್ಚಸ್ವರದಿಂದ ಘೋಷಿಸಿದನು; ಇವನು ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅತಿಶ್ರೇಷ್ಠ. ಋತದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುದುಘಾ ಧಾರೆಗಳು ಘೃತದಂತೆ ಚಿಮ್ಮುತ್ತಾ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಗಾವಿಗಳು ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ.
Mantra 4
प्रो अयासीदिन्दुरिन्द्रस्य निष्कृतं सखा सख्युर्न प्र मिनाति सङ्गिरम् मर्य इव युवतिभिः समर्षति सोमः कलशे शतयामना पथा
ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತಗೊಂಡ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಈ ಇಂದು (ಸೋಮಬಿಂದು) ಹೊರಟುಹೋಯಿತು; ಸ್ನೇಹಿತನ ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಭಂಗಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಯುವಕನು ಯುವತಿಯರೊಂದಿಗೆ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಧಾವಿಸುವಂತೆ, ಸೋಮನು ಕಲಶದಲ್ಲಿ ಶತಯಾಮನ ಪಥದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 5
धर्ता दिवः पवते कृत्व्यो रसो दक्षो देवानामनुमाद्यो नृभिः हरिः सृजानो अत्यो न सत्वभिर्वृथा पाजांसि कृणुषे नदीष्वा
ದಿವ್ಯದ ಧಾರಕನಾದ (ಸೋಮ) ಪವಿತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ—ರಸ, ಯಜ್ಞಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ; ದೇವರ ದಕ್ಷತೆ, ನರರಿಂದ ಉಲ್ಲಾಸಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದದು. ಹರಿವರ್ಣ ಸೋಮನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಶ್ವದಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿದು, ನದೀಪ್ರವಾಹಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 6
वृषा मतीनां पवते विचक्षणः सोमो अह्नां प्रतरीतोषसां दिवः प्राणा सिन्धूनां कलशां अचिक्रददिन्द्रस्य हार्द्याविशन्मनीषिभिः
ಪವಿತ್ರ ಚಿಂತನೆಗಳ ವೃಷಭನು ಪವಿತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ—ವಿಚಕ್ಷಣ ಸೋಮ; ಪ್ರಭಾತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ದಿವ್ಯದ ಉಷಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ. ಸಿಂಧುಗಳ ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನಂತೆ, ಕಲಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಘೋಷಿಸಿದನು; ಮನುಷ್ಯರು (ಮುನಿಗಳು) ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಇಂದ್ರನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
Mantra 7
त्रिरस्मै सप्त धेनवो दुदुह्रिरे सत्यामाशिरं परमे व्योमनि चत्वार्यन्या भुवनानि निर्णिजे चारूणि चक्रे यदृतैरवर्धत
ಮೂರು ಬಾರಿ ಅವನಿಗಾಗಿ ಏಳು ಧೇನುಗಳು ಪರಮ ವ್ಯೋಮದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ದೋಹಿದವು. ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಭುವನಗಳನ್ನು ಮನೋಹರವಾಗಿ ಮಾಡಿದನು, ಋತದ ವಿಧಿಗಳಿಂದ ಅವನು ವೃದ್ಧಿಯಾದಾಗ.
Mantra 8
इन्द्राय सोम सुषुतः परि स्रवापामीवा भवतु रक्षसा सह मा ते रसस्य मत्सत द्वयाविनो द्रविणस्वन्त इह सन्त्विन्दवः
ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸುಪಿಷಿತ ಸೋಮನೇ, ಹರಿದು ಹೊರಡು; ರೋಗರಹಿತನಾಗಿ, ರಾಕ್ಷಸರ ಎದುರು ಅಡಗದೆ ನಿಲ್ಲು. ನಿನ್ನ ರಸದಲ್ಲಿ ದ್ವಯಾವಿನಃ (ದ್ವಿಚಾರಿಗಳು) ಹರ್ಷಿಸದಿರಲಿ; ಇಲ್ಲಿ ಇಂದವಃ (ಸೋಮಬಿಂದುಗಳು) ಧನವಂತರಾಗಿ, ಧನ ನೀಡುವವರಾಗಿರಲಿ.
Mantra 9
असावि सोमो अरुषो वृषा हरी राजेव दस्मो अभि गा अचिक्रदत् पुनानो वारमत्येष्यव्ययं श्येनो न योनिं घृतवन्तमासदत्
ಸೋಮನು ಅಸಾವಿ—ಅರುಷ, ವೃಷಾ, ಹರೀ (ತಾಮ್ರ-ಹರಿತವರ್ಣದ) ಬಲಿಷ್ಠನು; ರಾಜನಂತೆ ದಸ್ಮ (ಅದ್ಭುತ) ಪಾನೀಯವು ಗೋಗಳ ಮೇಲೆ ಘೋಷಿಸಿ ಕೂಗಿತು. ಪುನಾನಃ (ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತ) ಊನಿನ ವಾರ (ಛಾನಣಿ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಾನೆ—ಅವ್ಯಯ; ಶ್ಯೇನನಂತೆ ಘೃತವಂತ ಯೋನಿ (ಆಸನ) ಮೇಲೆ ಇಳಿದು ಕುಳಿತನು.
Mantra 10
प्र देवमच्छा मधुमन्त इन्दवो ऽसिष्यदन्त गाव आ न धेनवः बर्हिषदो वचनावन्त ऊधभिः परिस्रुतमुस्रिया निर्णिजं धिरे
ಮಧುಮಂತ ಇಂದವಃ ದೇವನ ಬಳಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆ; ಗೋಗಳಂತೆ ಧೇನವಃ (ಹಾಲುಕೊಡುವ ಹಸುಗಳು) ಇಲ್ಲಿ ರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಬರ್ಹಿಷದಃ—ಪವಿತ್ರ ವಚನಾವಂತರು—ತಮ್ಮ ಊಧಭಿಃ (ಉದರಗಳಿಂದ) ಹರಿಯುವ (ಸೋಮ)ವನ್ನು ಪರಿಶೋಧನೆಗೆ, ಮತ್ತು ಉಸ್ರಿಯಾಃ (ರಕ್ತಿಮ ಧಾರೆಗಳನ್ನು) ನಿರ್ಮಲ ಶುದ್ಧಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 11
अञ्जते व्यञ्जते समञ्जते क्रतुं रिहन्ति मघ्वाभ्यञ्जते सिन्धोरु ऽच्छ्वासे पतयन्तमुक्षणं हिरण्यपावाः पशुमप्सु गृभ्णते .
ಅವರು ಅಭಿಷೇಕಿಸುತ್ತಾರೆ, ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸುತ್ತಾರೆ, ಒಂದಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸುತ್ತಾರೆ—ಕ್ರತುಂ (ಯಜ್ಞವಿಧಿ) ಯನ್ನು; ಅವರು ಅದನ್ನು ಲೇಹಿಸುತ್ತಾರೆ; ದಾನಶೀಲ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಅದನ್ನು ಅಭಿಷಿಂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸಿಂಧುವಿನ ಏಳುವ ಉಚ್ಛ್ವಾಸದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ವೃಷಭನನ್ನು—ಹಿರಣ್ಯಪಾವಾಃ (ಸುವರ್ಣ-ಪ್ರಭೆಗೆ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವವರು) ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಪಶುವನ್ನು (ಪಶುಬಲಿ) ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
Mantra 12
पवित्रं ते विततं ब्रह्मणस्पते प्रभुर्गात्राणि पर्येषि विश्वतः अतप्ततनूर्न तदामो अश्नुते शृतास इद्वहन्तः सं तदाशत
ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ, ನಿನ್ನ ಪವಿತ್ರಂ (ಶೋಧಕ) ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ; ಪ್ರಭುವಾಗಿ ನೀನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತೀಯ. ಅತಪ್ತ ತನು ಆ ಕಚ್ಚಾ ಅಶುದ್ಧಿ (ಆಮ) ಯನ್ನು ಪಡೆಯದು; ಶೃತಾಸಃ—ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪಾಕವಾದವರು—ಅದನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅದನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is purified through the strainer and through sacred praise, growing in power according to ṛta and moving onward in a cosmic ascent associated with the Sun.
Traditional interpretation links ‘three times’ to the three savanas (pressings), while the ‘seven cows’ symbolize abundant, life-giving streams that ‘milk out’ the true Soma-mixture prepared for ritual use.
Brahmaṇaspati represents the governing power of sacred speech and correct formulation; invoking him emphasizes that Soma’s purification and efficacy depend on properly ordered hymn, rite, and purity (not ‘raw’ impurity).