
Agni as the powerful guide of the sacrifice who grants safe passage to wealth, strength, and divine order (ṛta)
Agni
Invocatory and energizing—bright forceful praise aimed at stirring Agni’s beneficence
The dashati blends common Agni-hymn diction with a lineage/ordo statement (Śraddhā–Manu–Kaśyapa motif). Rṣi attributions can shift between Ṛgvedic source and Sāmavedic arrangement; confirm by śākhā-specific anukramaṇī.
ಈ ದಶತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಯಜ್ಞದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆವಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ—ಅವನು ಹವಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ ಬಲಪಡಿಸಿ, ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಹಾನಿಯಿಲ್ಲದ ರಕ್ಷಣೆ (ಅಧ್ರಿಗ) ನೀಡಲಿ, ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು (ರಾಯಸ್) ಹಾಗೂ ವಿಜಯ/ವಾಜ (ವಾಜ) ಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಯಜ್ಞಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆರೆಯಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿ ಓಜಿಷ್ಠ (ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಹಾಯಕ) ಮತ್ತು ವಿಭಾವಸು (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪ್ರಕಾಶಕ) ಎಂದು ಉಜ್ವಲವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ‘ಬೃಹದರ್ಚ’ ಎಂಬ ಮಹಾಸ್ತುತಿ ಅವನ ದಾನವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಸಾಧನವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅಗ್ನಿಯು ಪರೇಣ ಧರ್ಮಣಾ—ಉನ್ನತ ಧರ್ಮ/ಋತದ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ—ಜನಿಸಿದವನೆಂದು ಹೇಳಿ, ಶ್ರದ್ಧಾ ಮತ್ತು ಮನುಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿ, ಕಶ್ಯಪನನ್ನು ವಂಶಪರಂಪರೆಯ ಸೂಚಕವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನೆರವೇರಿದ ಯಜ್ಞವೇ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸುರಕ್ಷೆಗೆ ದಾರಿ ಎಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
अग्न ओजिष्ठमा भर द्युम्नमस्मभ्यमध्रिगो प्र नो राये पनीयसे रत्सि वाजाय पन्थाम्
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನಮಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಹಾಯವನ್ನೂ, ದ್ಯುಮ್ನ—ಯಶಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನೂ—ತಂದುಕೊಡು; ನಮ್ಮನ್ನು ಅಘಾತರಹಿತರಾಗಿ ಕಾಪಾಡು. ಹೇ ರಕ್ಷಕ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನಕ್ಕಾಗಿ, ಬಲದ ವಿಜಯ-ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ವಾಜ)ಗಾಗಿ ನಮಗೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.
Mantra 2
यदि वीरो अनु ष्यादग्निमिन्धीत मर्त्यः आजुह्वद्धव्यमानुषक्शर्म भक्षीत दैव्यम्
ಯಾವುದೇ ವೀರ ಮನುಷ್ಯನು ಯೋಗ್ಯ ಭಾವದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಮಾನುಷಕ ಹವಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಆಹುತಿ ನೀಡಿದರೆ, (ಕರ್ಮ ಮಾನವೀಯವಾದರೂ) ಅವನು ದೈವ ಶರ್ಮ—ದಿವ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು—ಅನುಭವಿಸಲಿ.
Mantra 3
त्वेषस्ते धूम ऋण्वति दिवि सं च्छुक्र आततः सूरो न हि द्युता त्वं कृपा पावक रोचसे
ನಿನ್ನ ಧೂಮವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಜ್ವಲಿಸಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಹೇ ಪಾವಕ, ನೀನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ದ್ಯುತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀಯೆ.
Mantra 4
त्वं हि क्षैतवद्यशो ऽग्ने मित्रो न पत्यसे त्वं विचर्षणे श्रवो वसो पुष्टिं न पुष्यसि
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನೀನು ಕ್ಷೈತವತ್—ಭೌಮ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ—ಮಿತ್ರನಂತೆ ಅಧಿಪತ್ಯ ವಹಿಸಿ ಆಳುತ್ತೀ; ಹೇ ವಸು, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ರವಃ (ಕೀರ್ತಿ) ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ, ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪೋಷಣೆಯಂತೆ ಪೋಷಿಸುತ್ತೀ.
Mantra 5
प्रातरग्निः पुरुप्रियो विष स्तवेतातिथिः विश्वे यस्मिन्नमर्त्ये हव्यं मर्तास इन्धते
ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲಿ—ಪುರುಪ್ರಿಯ, ಅತಿಥಿ; ಯಸ್ಮಿನ್ ಅಮರ್ತ್ಯನಾದ ಅವನಲ್ಲಿ ಮર્ત್ಯರು ಹವ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 6
यद्वाहिष्ठं तदग्नये बृहदर्च विभावसो महिषीव त्वद्रयिस्त्वद्वाजा उदीरते
ಹೇ ವಿಭಾವಸು, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಅಗ್ನಿ! ಅವನಿಗೆ ಮಹತ್ತಾದ ಋಚೆಯನ್ನು ಹಾಡು; ಏಕೆಂದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟವಾದುದೆಲ್ಲ ಅಗ್ನಿಗೇ ಸೇರಿದೆ. ನಿನ್ನಿಂದ—ಮಹಿಷಿಯಂತೆ ಮಹಾದಾತನಿಂದ—ರಯಿ (ಸಂಪತ್ತು) ಮತ್ತು ವಾಜ (ಉತ್ಸಾಹವರ್ಧಕ ಬಹುಮಾನಗಳು) ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 7
विशोविशो वो अतिथिं वाजयन्तः पुरुप्रियम् अग्निं वो दुर्यं वचः स्तुषे शूषस्य मन्मभिः
ಕುಲದಿಂದ ಕುಲ, ವಾಜ (ಬಹುಮಾನ) ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿ, ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು—ಅತಿಥಿ, ಬಹುಪ್ರಿಯನನ್ನು—ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನನ್ನು, ನಿಮ್ಮ ಗೃಹ್ಯ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು, ನಾನು ವಚನಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ—ಶೂಷ (ವೀರ್ಯ)ವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುವ ಮನ್ಮಗಳಿಂದ (ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ).
Mantra 8
बृहद्वयो हि भानवे ऽर्चा देवायाग्नये यं मित्रं न प्रशस्तये मर्तासो दधिरे पुरः
ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ದೇವರಾದ ಅಗ್ನಿಗೆ—ಅವನ ಮಹಾ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ವೀರ್ಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದರಿಂದ—ಉನ್ನತ, ವಿಶಾಲ ಸ್ತುತಿಗಾನವನ್ನು ಹಾಡಿರಿ. ಮಿತ್ರನಂತೆ, ಮಿತ್ರ (ಮಿತ್ರ)ನಂತೆ, ಮನುಷ್ಯರು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Mantra 9
अगन्म वृत्रहन्तमं ज्येष्ठमग्निमानवम् य स्म श्रुतर्वन्नार्क्षे बृहदनीक इध्यते
ನಾವು ಅಗ್ನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ—ವೃತ್ರಹಂತಮ, ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವವನನ್ನು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸುವವನು; ಜ್ಯೇಷ್ಠ, ಉಪಕಾರಿ. ಶ್ರುತರ್ವನ್ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ವಿಶಾಲ ತೇಜಸ್ಸಿನವನು, ನಾರ್ಕ್ಷ ಯಜ್ಞವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Mantra 10
जातः परेण धर्मणा यत्सवृद्भिः सहाभुवः पिता यत्कश्यपस्याग्निः श्रद्धा माता मनुः कविः
ಪರಮ ಧರ್ಮವಿಧಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು—ತನ್ನ ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ ಸಹಭವರಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗ. ಅಗ್ನಿ ಕಶ್ಯಪನ ತಂದೆ; ಶ್ರದ್ಧೆ ಅವನ ತಾಯಿ; ಮನು ಕವಿ (ಋಷಿ)—ಅವನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವನು.
It asks Agni to bring the strongest help and glory, keep the sacrificer unharmed, and provide the effective ‘path’—right ritual means—leading to wealth (rāyas) and strength/prize (vāja).
The verse frames Agni’s role within higher ordinance (dharma/ṛta): faith is presented as the generative power of sacrifice, and Manu as the wise institutor who establishes the ritual order in which Agni functions.
They are sung by the Udgātṛ group in an Agni-focused stotra setting, with śākhā-specific melodic treatment (sāman) and typical Sāmavedic elongations/stobhas to fit the verses into the chant form.