Rig Veda 9.96.17: Mandala 9, Sukta 96, Mantra 17

Sukta 9.96

Devata: Soma Pavamāna (with Maruts as assisting powers)

Samhita Patha (Devanagari)

शिशुं जज्ञानं हर्यतं मृजन्ति शुम्भन्ति वह्निं मरुतो गणेन । कविर्गीर्भिः काव्येना कविः सन्त्सोमः पवित्रमत्येति रेभन् ॥

Transliteration

śíśuṃ jajñānáṃ haryatáṃ mṛjanti śúmbhanti váhniṃ marúto gaṇéna | kavír gī́rbhiḥ kā́vyenā kavíḥ sánt sómaḥ pavítram átyeti rébhan ||

Translation

ನವಜಾತ ಶಿಶುವನ್ನು—ಆಕಾಂಕ್ಷಿತನನ್ನು—ಅವರು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮರುತರು ತಮ್ಮ ಗಣದೊಂದಿಗೆ ವಹ್ನಿ (ಜ್ವಲಂತ ವಾಹಕ) ಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗೀರ್ಭಿಃ (ಪ್ರೇರಿತ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ) ಕವಿ, ಕಾವ್ಯೇನ (ಕಾವ್ಯದರ್ಶನದಿಂದ) ಕವಿ—ಕವಿಯೇ ಆಗಿ—ಸೋಮ, ರೇಭನ್ (ಸ್ತುತಿ ಹಾಡುತ್ತಾ), ಪವಿತ್ರ (ಛಾನಿ) ಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शिशुम्: the child (young one)
• शिशुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: शिशु (प्रातिपदिक)

• जज्ञानम्: born, newly produced
• जज्ञानम्: कर्म (शिशुम् विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √जन् (जनि) → जज्ञा- (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• हर्यतम्: golden, lovely
• हर्यतम्: कर्म (शिशुम् विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: हर्यत (प्रातिपदिक; √हृ/हर् ‘to be golden/pleasant’ से विशेषण)

• मृजन्ति: they cleanse/purify
• मृजन्ति: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: √मृज्

• शुम्भन्ति: they adorn/brighten
• शुम्भन्ति: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: √शुभ्

• वह्निम्: the bearer; fire/priestly carrier (here: Soma as the ‘carrier’/flame-like)
• वह्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• गणेन: with the troop/host
• गणेन: करण
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)

• कविः: the seer/poet
• कविः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• गीर्भिः: with songs/hymns
• गीर्भिः: करण
• Type: Noun
• Root: गीर् (प्रातिपदिक)

• काव्येन: with poetic art/poetry
• काव्येन: करण
• Type: Noun
• Root: काव्य (प्रातिपदिक)

• कविः: the seer
• कविः: कर्तृ (पुनरुक्ति-बलम्)
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• सन्: being
• सन्: कर्तृ (कविः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: √अस् → सन्त् (वर्तमान कृदन्त)

• सोमः: Soma
• सोमः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• पवित्रम्: the filter/strainer (purifying sieve)
• पवित्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)

• अत्येति: passes through, goes beyond
• अत्येति: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: √इ (एति) + अति- (उपसर्ग)

• रेभन्: O singer/praiser (resounding one)
• रेभन्: सम्बोधन (सोमस्य विशेषणम्)
• Type: Noun (used as vocative/appositive epithet)
• Root: रेभ (प्रातिपदिक; ‘singer/praiser’)