Rig Veda 9.82.2: Mandala 9, Sukta 82, Mantra 2

Sukta 9.82

Rishi: Ascribed in the Soma Pavamāna corpus to seers of the Pavāmāna tradition (exact rishi for 9.82 uncertain in this excerpt).

Devata: Soma Pavāmāna (Soma in the act of purification/flowing).

Chandas: Likely Triṣṭubh (common in RV 9; verify against full hymn metrical count).

Samhita Patha (Devanagari)

कविर्वेधस्या पर्येषि माहिनमत्यो न मृष्टो अभि वाजमर्षसि । अपसेधन्दुरिता सोम मृळय घृतं वसानः परि यासि निर्णिजम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.82.2

Transliteration

kavír védhasyā páry eṣi mā́hinam átyo ná mṛṣṭó abhí vā́jam arṣasi | apasédhan duritā́ soma mṛḷaya ghṛtáṃ vásānaḥ pári yāsi nírṇijam ||

Translation

ಹೇ ಸೋಮ, ಕವಿ ಮತ್ತು ವೇಧಸ್ಯ (ಜ್ಞಾತ), ನೀನು ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯ ವಿಶಾಲತೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪರ್ಯೇಷಿ; ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಶ್ವದಂತೆ ನೀನು ವಾಜ—ಬಲದ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯಸಂಪತ್ತಿ—ದತ್ತ ಧಾವಿಸುತ್ತೀ. ದುಃಖದ ವಕ್ರ ಚಲನಗಳನ್ನು ದೂರ ತಳ್ಳಿ, ಹೇ ಸೋಮ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಮೃಳಯ (ಕರುಣೆ ತೋರು). ಘೃತ (ತೇಜಸ್ವಿ ಶುದ್ಧತೆ)ವನ್ನು ಧರಿಸಿ ನೀನು ಸುತ್ತಾಡಿ, ನಿರ್ಣಿಜ (ಶುದ್ಧ ಆವರಣ/ಪ್ರಕಾಶ)ವನ್ನು ಪರಿಗ್ರಹಿಸುತ್ತೀ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कविः: the seer/poet
• कविः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक) < PIE *kʷeh₁-? (poet/seer; Vedic ‘kavi’)

• वेधस्य: of the wise/ordainer
• वेधस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: वेधस् (प्रातिपदिक; ‘one who knows/ordains’) < √विद्/√वेध् (to know/penetrate) (Vedic)

• परि: around, about
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• एषि: you seek / you go in quest
• एषि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √इष्/√एष् (Vedic: to seek, go after)

• माहिनम्: the mighty one / greatness
• माहिनम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: माहिन्/माहिन (प्रातिपदिक; ‘mighty, great’)

• अत्यः: a steed
• अत्यः: कर्तृ (उपमान in simile)
• Type: Noun
• Root: अत्य (प्रातिपदिक; ‘steed, horse’)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• मृष्टः: purified, polished
• मृष्टः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: √मृज् (to wipe, cleanse, polish) → मृष्ट (कृदन्त, past passive participle)

• अभि: towards, unto
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• वाजम्: the prize/strength (vājá)
• वाजम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक; ‘prize, strength, victory, food’)

• अर्षसि: you rush/stream
• अर्षसि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ऋष्/√अर्ष् (Vedic: to rush, flow, move swiftly)

• अप: away
• अप: —
• Type: Indeclinable
• Root: अप (उपसर्ग/अव्यय)

• सेधन्: warding off, repelling
• सेधन्: कर्तृ (to implied ‘त्वम्/सोमः’)
• Type: Verb
• Root: √सिध्/√सेध् (to ward off, repel, prevent) → सेधत्/सेधन् (Vedic present participle)

• दुरितानि: evils, misfortunes
• दुरितानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: दुरित (प्रातिपदिक; ‘evil, sin, misfortune’)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• मृळय: be gracious / show mercy
• मृळय: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मृळ्/√मृड् (to be gracious, show mercy)

• घृतम्: ghee
• घृतम्: कर्म (with ‘वसानः’)
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक; ‘ghee, clarified butter’)

• वसानः: wearing, clothed in
• वसानः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Verb
• Root: √वस् (to clothe, wear) → वसान (कृदन्त, present middle participle)

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• यासि: you go
• यासि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √या (to go)

• निर्णिजम्: the shining garment/raiment
• निर्णिजम्: कर्म (with ‘परि यासि’)
• Type: Noun
• Root: निर्णिज्/निर्णिज (प्रातिपदिक; ‘garment, shining covering/raiment’; Vedic)