Rig Veda 8.86.1: Mandala 8, Sukta 86, Mantra 1

Sukta 8.86

Rishi: Viśvaka

Devata: Aśvinau (Dasrā, Bhiṣajā, Mayobhūvā)

Chandas: Jagatī (12-syllable cadence typical for longer pādas; refrain-like closing)

Samhita Patha (Devanagari)

उभा हि दस्रा भिषजा मयोभुवोभा दक्षस्य वचसो बभूवथुः । ता वां विश्वको हवते तनूकृथे मा नो वि यौष्टं सख्या मुमोचतम् ॥

Transliteration

ubhā́ hí dasrā́ bhiṣájā mayobhúvobhā́ dákṣasya vácaso babhū́vathuḥ | tā́ vāṃ víśvako hávate tanū-kṛ́the mā́ no ví yauṣṭaṃ sakhyā́ mumócatam ||

Translation

ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ದಸ್ರಾ—ಅದ್ಭುತರು; ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಭಿಷಜಾ—ವೈದ್ಯರು; ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಮಯೋಭುವಃ—ಆನಂದದಾತರು; ಮತ್ತು ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ದಕ್ಷ (ಕೌಶಲ್ಯ) ಹಾಗೂ ವಚಸ್ (ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿ)ಗಳ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಆಗಿದ್ದೀರಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಶ್ವಕನು ತನುಕೃಥೇ—ದೇಹರೂಪಣ/ದೇಹಘಟನಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ: ನಮ್ಮನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಡಿ; ಸ್ನೇಹಬಂಧವನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಬೇಡಿ; ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಡಬೇಡಿ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उभा: both (you two)
• उभा: कर्म (युष्मदर्थे ‘you two’ as object of हवते)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• दस्रा: the wondrous/skillful two (Aśvins)
• दस्रा: विशेषणम् (अश्विनौ) / कर्तृ-सम्बन्धी
• Type: Adjective (epithet)
• Root: दस्र (प्रातिपदिक; अश्विनोः विशेषणम्)

• भिषजा: (as) the two physicians
• भिषजा: कर्तृ (अश्विनौ as healers)
• Type: Noun
• Root: भिषज् (प्रातिपदिक)

• मयोभुवौ: well-being-bringing, beneficent
• मयोभुवौ: विशेषणम् (भिषजा/अश्विनौ)
• Type: Adjective
• Root: मयोभू (प्रातिपदिक; ‘मयस्’+‘भू’)

• उभा: both (of you)
• उभा: कर्तृ (with बभूवथुः: ‘you two became’)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दक्षस्य: of skill, of competence
• दक्षस्य: सम्बन्ध (genitive: ‘of skill/ability’)
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)

• वचसः: of speech, of utterance
• वचसः: सम्बन्ध (genitive: ‘of speech/utterance’)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)

• बभूवथुः: you two have become / became
• बभूवथुः: क्रिया (कर्तृ: उभा …)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• तौ: those two (you two)
• तौ: कर्म (object of हवते)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• वाम्: of you two / for you two
• वाम्: सम्बन्ध (with तनूकृथे: ‘for your two bodies/for you two’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• विश्वकः: everyone, each person
• विश्वकः: कर्तृ (of हवते)
• Type: Noun/Adjective (substantivized)
• Root: विश्वक (प्रातिपदिक; ‘all/each one’ as a collective)

• हवते: invokes, calls
• हवते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ह्वे (धातु; √hve ‘to call, invoke’)

• तनूकृथे: to the two body-restorers (Aśvins)
• तनूकृथे: सम्प्रदान (dative: ‘to/for the two body-restorers’)
• Type: Noun (epithet)
• Root: तनूकृत् (प्रातिपदिक; ‘body-maker/one who makes whole’)

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-निपात)

• नः: us
• नः: कर्म (object of वि यौष्टम्)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• वि: apart, asunder
• वि: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि (उपसर्ग)

• यौष्टम्: separate (you two), disjoin
• यौष्टम्: क्रिया (prohibition with मा)
• Type: Verb
• Root: युज्/योज् (धातु; Vedic √yuj ‘to yoke/join’, with vi- ‘to separate’)

• सख्या: friendship
• सख्या: कर्म/उपपद-सम्बन्ध (what is not to be broken)
• Type: Noun
• Root: सख्य (प्रातिपदिक; from सखि)

• मुमोचतम्: you two have released / let go
• मुमोचतम्: क्रिया (with implied object: ‘(us)’)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)