Rig Veda Sukta 56
Mandala 8Sukta 565 Mantras

Sukta 56

Sukta 8.56

Rishi

Kāṇva / Kāṇvāyana (uncertain from excerpt)

Devata

Indra

Chandas

Not securely determinable from excerpt alone

ಈ ಚಿಕ್ಕ ಕಾṇ್ವ ಸ್ತೋತ್ರವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು “ತೋಳದಂತೆ” ಬಲಿಷ್ಠ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನ ವಿಶಾಲ, ಕ್ಷೀಣಿಸದ ದಾನವು ಭಕ್ತನಾದ ಅನ್ವೇಷಕನಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋವುಗಳು, ಸೇವೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮುಂತಾದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಇಂದ್ರನ ವಿಸ್ತಾರಶಕ್ತಿಯ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಯಜ್ಞಮೋಡ ಬರುತ್ತದೆ: ಜ್ಞಾನವಂತ ಹವಿರ್ವಾಹಕನಾದ ಅಗ್ನಿ ಜಾಗೃತನಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇಂದ್ರನ ವರಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯ ಪ್ರಕಟನೆಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

प्रति ते दस्यवे वृक राधो अदर्श्यह्रयम् । द्यौर्न प्रथिना शवः ॥

ಹೇ ಬಲಿಷ್ಠ ವೃಕ (ವೃಕ), ದಾಸ್ಯವೇ—ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧಕನ ಕಡೆಗೆ—ನಿನ್ನ ಅಕ್ಷಯ ರಾಧಃ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ; ದ್ಯೌಃ (ಆಕಾಶ) ತನ್ನ ವಿಶಾಲ ಪ್ರಥಿನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ಶವಃ (ಬಲ, ಪ್ರಭಾವ) ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.

Mantra 2

दश मह्यं पौतक्रतः सहस्रा दस्यवे वृकः । नित्याद्रायो अमंहत ॥

ಪೌತಕ್ರತ (ಶುದ್ಧಿಕಾರಕ ಸಂಕಲ್ಪವಂತ) ವೃಕನು ದಾಸ್ಯವೇಗಾಗಿ ಸಹಸ್ರಗಳನ್ನು, ನನಗಾಗಿ ದಶವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು; ನಿತ್ಯ ಆದ್ರಾಯಃ (ಅವಿನಾಶಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲ)ದಿಂದ ಅವನು ರಾಯಃ (ಧನದ ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನು) ಅಮಂಹತ—ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ ಉಬ್ಬಿಸಿದನು.

Mantra 3

शतं मे गर्दभानां शतमूर्णावतीनाम् । शतं दासाँ अति स्रजः ॥

ನನಗಾಗಿ ಶತ—ಗರ್ಧಭಾನಾಂ (ಭಾರವಹಕ ಶಕ್ತಿಗಳ) ಶತ; ಶತ ಊರ್ಣಾವತೀನಾಂ (ಊನಧಾರಕ ಪೂರ್ಣತೆಗಳ) ಶತ; ಮತ್ತು ಶತ ದಾಸಾಂ—ಸ್ರಜಃ (ಮಾಲೆಗಳನ್ನು) ಮೀರಿಸುವವರು: ಹೀಗೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳು ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಸೇರುತ್ತವೆ.

Mantra 4

तत्रो अपि प्राणीयत पूतक्रतायै व्यक्ता । अश्वानामिन्न यूथ्याम् ॥

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಚಲನೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಪೂತಕ್ರತಾಯೈ (ಶುದ್ಧ-ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ)ಗಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು; ಕುದುರೆಗಳ ಯೂಥದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಓಟದಂತೆ—ಶಕ್ತಿಗಳು ಒಂದೇ ಸೌಹಾರ್ದಮಯ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಏಕತ್ರವಾದವು.

Mantra 5

अचेत्यग्निश्चिकितुर्हव्यवाट् स सुमद्रथः । अग्निः शुक्रेण शोचिषा बृहत्सूरो अरोचत दिवि सूर्यो अरोचत ॥

ಅಗ್ನಿ ಜಾಗೃತನಾದನು—ಜ್ಞಾನಿ, ಹವ್ಯವಾಹಕ; ಅವನು ಸುಮದ್ರಥ (ಆನಂದಮಯ ರಥ)ದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಶೋಚಿಷದಿಂದ ಮಹಾನ್ ಸೂರ್ಯನು ದೀಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ದ್ಯೌನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Frequently Asked Questions

It praises Indra as a powerful protector whose generous abundance becomes clearly visible to the devoted worshipper, and it links that blessing to the clarity brought by a well-kindled sacrificial fire.

The repeated “hundred” (śatam) is a Vedic way of expressing fullness and plenty—many supports and resources gathered in an ordered, sustaining way.

The closing verse functions like a ritual seal: Agni, the carrier of offerings, awakens and makes light manifest, showing that Indra’s gifts are stabilized and made luminous through the rite (yajña).

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App