Rig Veda 8.46.28 — Mandala 8, Sukta 46, Mantra 28
Sukta 8.46
Devata: Vāyu (explicit) with a self-ruling divine power (possibly Soma/Indra) in hymn-form
Samhita Patha (Devanagari)
उचथ्ये वपुषि यः स्वराळुत वायो घृतस्नाः । अश्वेषितं रजेषितं शुनेषितं प्राज्म तदिदं नु तत् ॥
Transliteration
ucathyé vápūṣi yáḥ sva-rā́ḷ utá vāyo ghṛta-snā́ḥ | aśv-éṣitaṃ rájaḥ-éṣitaṃ śúnāiṣitaṃ prá ajma tád idáṃ nú tát ||
Translation
ಉಚಥ್ಯ (ಉಚ್ಚರಿತ ಸ್ತುತಿ)ಯಲ್ಲಿ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಾಟ್ (ಸ್ವಯಂ-ಶಾಸಕ)ನಾಗಿರುವವನು—ಮತ್ತು ನೀನೂ, ಹೇ ವಾಯು, ಘೃತಸ್ನಾಃ (ಘೃತದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶ-ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತ) —ಅಶ್ವೇಷಿತ (ಅಶ್ವ-ಬಲದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತ), ರಜೇಷಿತ (ವಿಸ್ತೃತ ರಜ/ಅಂತರಿಕ್ಷದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತ), ಶುನೇಷಿತ (ಶುನ/ಶ್ವಾನ-ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತ): ಪ್ರಾಜ್ಮ—ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಪಥ; ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದೇ—ಈಗ, ಇಲ್ಲಿ.
Word by Word
उचथ्येin the hymn-worthy (praise-) form / in the laudation
उचथ्ये:
अधिकारण
TypeNoun/Adjective
Rootउचथ्य (प्रातिपदिक; उचथ ‘स्तुति/उक्थ’ से)
वपुषिin (his) form/beauty
वपुषि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वराट्self-ruling, sovereign
स्वराट्:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootस्वराट् (प्रातिपदिक; ‘स्व’+‘राज्’)
उतand / also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
वायोO Vāyu
वायो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
घृतस्नाःbathed in ghee, ghee-anointed
घृतस्नाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootघृतस्ना (प्रातिपदिक; घृत+स्ना ‘घृत-स्नात/घृत-आर्द्र’)
अश्वेषितम्horse-driven / urged by horses
अश्वेषितम्:
कर्म
TypeAdjective (past passive participle) / Noun-like
Rootइष् (धातु ‘प्रेरणे/वेगे’) + अश्व (उपपद) → अश्व-इषित (कृदन्त)
रजेषितम्dust-driven / urged through dust
रजेषितम्:
कर्म
TypeAdjective (PPP)
Rootइष् (धातु) + रजस् (उपपद ‘धूलि/रजः’) → रज-इषित (कृदन्त)
शुनेषितम्dog-driven / urged by hounds
शुनेषितम्:
कर्म
TypeAdjective (PPP)
Rootइष् (धातु) + शुन (उपपद; ‘कुत्ता/श्वन्’ से) → शुन-इषित (कृदन्त)
प्राज्मthe forward course / the advance, onset
प्राज्म:
कर्म
TypeNoun
Rootप्राज्मन्/प्राज्म (प्रातिपदिक; ‘प्र’+अज्मन् ‘मार्ग/गमन/वेग’)
तत्that
तत्:
कर्तृ/विषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
इदम्this
इदम्:
कर्तृ/विषय
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
नुnow / indeed
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
तत्that (very one)
तत्:
कर्तृ/विषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.