Rig Veda 8.33.14: Mandala 8, Sukta 33, Mantra 14

Sukta 8.33

Rishi: Kanva (Kāṇva tradition; RV 8.33 is associated with Kāṇvas in general)

Devata: Indra

Chandas: Likely Jagatī (longer line; needs metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

वहन्तु त्वा रथेष्ठामा हरयो रथयुजः । तिरश्चिदर्यं सवनानि वृत्रहन्नन्येषां या शतक्रतो ॥

Transliteration

váhantu tvā rathéṣṭhām ā́ hárayo ratha-yújaḥ | tiráś cid aryáṃ sávanāni vṛtra-hann anyéṣāṃ yā́ śatakrato ||

Translation

ರಥಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹರಿ (ಹಳದಿ-ಕಂದು) ಅಶ್ವಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಡಲಿ, ಓ ರಥೇಷ್ಠಾಮಾ (ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಸಾರಥಿಯೇ)! ಓ ವೃತ್ರಹನ್, ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯನ್ನೂ ದಾಟಿ ಸವನಗಳಿಗೆ (ಸೋಮಯಾಗದ ಪಾನಾವಸರಗಳಿಗೆ) ಬಾ; ಓ ಶತಕ್ರತು, ಇತರರನ್ನೆಲ್ಲ ಮೀರಿಸು!

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वहन्तु: let (them) carry
• वहन्तु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वह्

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्

• रथेष्ठाम्: (you) the best on the chariot / best charioteer
• रथेष्ठाम्: कर्म (त्वा-विशेषण)
• Type: Noun/Epithet
• Root: रथेष्ठा (रथ-इष्ठा)

• हरयः: the tawny (horses)
• हरयः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: हरि

• रथयुजः: yoked to the chariot
• रथयुजः: कर्ता (हरयः-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रथयुज् (रथ-युज्)

• तिरश्चित्: even across / even sideways
• तिरश्चित्: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तिरस् + चित्

• अर्यम्: the Aryan / the noble (man)
• अर्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अर्य

• सवनानि: pressings; soma-rites
• सवनानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: सवन

• वृत्रहन्: O Vṛtra-slayer
• वृत्रहन्: सम्बोधन
• Type: Noun/Epithet
• Root: वृत्रहन्

• अन्येषाम्: of others
• अन्येषाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य

• या: which
• या: कर्ता/विषय (यद्-सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: यद्

• शतक्रतो: O hundred-powered / of a hundred resolves
• शतक्रतो: सम्बोधन
• Type: Noun/Epithet
• Root: शतक्रतु