Rig Veda 8.23.9: Mandala 8, Sukta 23, Mantra 9

Sukta 8.23

Devata: Agni (ṛtāvān, sādhanam of yajña)

Samhita Patha (Devanagari)

ऋतावानमृतायवो यज्ञस्य साधनं गिरा । उपो एनं जुजुषुर्नमसस्पदे ॥

Transliteration

ṛtā́vānam ṛtā́yavo yajñásya sā́dhanam girā́ | úpo enaṃ jujuṣúr námasas padé ||

Translation

ಋತವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಅವನನ್ನು—ಋತದ ಸಾಧಕರು—ಗಿರಾ (ಪ್ರೇರಿತ ಸ್ತುತಿ-ವಾಣಿ)ಯಿಂದ ಯಜ್ಞದ ಸಾಧಕನೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಮಸ್ಕಾರದ ಪದದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿ ಅವರು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऋतावानम्: the ṛta-possessing (true/ritually-right) one
• ऋतावानम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: ऋतावन् (प्रातिपदिक; ऋत + वान्) अथवा √ऋ (ऋत ‘सत्य/ऋत’)

• ऋतायवः: the ṛta-living/ṛta-seeking ones (the righteous worshippers)
• ऋतायवः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: ऋतायु (प्रातिपदिक; ऋत + आयु) अथवा √इ (आयु ‘जीवन/आयुस्’)

• यज्ञस्य: of the sacrifice
• यज्ञस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक; √यज्)

• साधनम्: the means/instrument (for accomplishing)
• साधनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: साधन (प्रातिपदिक; √साध् ‘सिद्धौ/साधने’)

• गिरा: with/through a hymn (voice of praise)
• गिरा: करण
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक; ‘वाक्/स्तुति’)

• उपो: towards/near (indeed)
• उपो: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग) + उ (एतद्-प्रातिपदिकस्य एनम् इत्यस्य पूर्वं; पदपाठे: उप + उ)

• एनम्: him
• एनम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जुजुषुः: they have pleased/they have welcomed (they have taken delight in)
• जुजुषुः: —
• Type: Verb
• Root: √जुष् (सेवायाम्/प्रीतौ) [वेदिक-रूप: जुझुष्]

• नमसः: of reverence/obeisance
• नमसः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• पदे: in/at the place (station/footing)
• पदे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)