Rig Veda 7.75.6: Mandala 7, Sukta 75, Mantra 6

Sukta 7.75

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Uṣas

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

प्रति द्युतानामरुषासो अश्वाश्चित्रा अदृश्रन्नुषसं वहन्तः । याति शुभ्रा विश्वपिशा रथेन दधाति रत्नं विधते जनाय ॥

Transliteration

práti dyutā́nām aruṣā́so áśvāś citrā́ adṛśran uṣásaṃ váhantaḥ | yā́ti śubhrā́ viśvá-piśā ráthena dádhāti rátnam vidhaté jánāya ||

Translation

ಮೇಲಿನ ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಕಾಶದ ಎದುರಿಗೆ ಕೆಂಪುನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ, ವಿಚಿತ್ರವರ್ಣ ಅಶ್ವಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು—ಉಷಸ್ಸನ್ನು ಹೊತ್ತು. ಸರ್ವಾಲಂಕೃತ ರಥದಲ್ಲಿ ಆ ಶುಭ್ರ ಉಷಸ್ಸು ಬರುತ್ತಾಳೆ; ವಿಧಾತೃ (ಯಜ್ಞಕರ್ತ)ನಾದ, ಋತಕ್ಕೆ (ಸತ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ) ಸಿದ್ಧನಾದ ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಅವಳು ರತ್ನಧನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रति: towards, in response to
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/निपात)

• द्युता॒नाम्: of the shining (ones)/of the lights
• द्युता॒नाम्: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: द्युति- (प्रातिपदिक; √द्युत् ‘to shine’)

• अरु॒षासः: the ruddy (ones)
• अरु॒षासः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अरुष- (प्रातिपदिक)

• अश्वाः: horses
• अश्वाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अश्व- (प्रातिपदिक)

• चित्राः: bright, variegated
• चित्राः: कर्तृ (विशेषण-सम्बन्धेन)
• Type: Adjective
• Root: चित्र- (प्रातिपदिक)

• अदृश्रन्: appeared, were seen
• अदृश्रन्: —
• Type: Verb
• Root: √दृश् (दर्शन) ; aorist stem अदृश्

• उषसम्: Dawn (Uṣas)
• उषसम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: उषस्- (प्रातिपदिक)

• वहन्तः: bearing, carrying
• वहन्तः: कर्तृ (अश्वाः इत्यस्य)
• Type: Participle
• Root: √वह् (वहन) ; वहन्त् (शतृ)

• याति: goes, drives
• याति: —
• Type: Verb
• Root: √या (गमन)

• शुभ्रा: the bright one (Dawn)
• शुभ्रा: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: शुभ्र- (प्रातिपदिक)

• विश्वपिशा: all-adorned, adorned in every way
• विश्वपिशा: कर्तृ (विशेषण-सम्बन्धेन)
• Type: Adjective
• Root: विश्वपिश्- (प्रातिपदिक; विश्व- + पिश् ‘adornment/decoration’)

• रथेन: with a chariot
• रथेन: करण
• Type: Noun
• Root: रथ- (प्रातिपदिक)

• दधाति: places, bestows
• दधाति: —
• Type: Verb
• Root: √धा (धारण/स्थापन)

• रत्नम्: treasure, gift
• रत्नम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रत्न- (प्रातिपदिक)

• विधते: to the worshipper/ritual-performer
• विधते: सम्प्रदान
• Type: Noun (agent) / Adjective
• Root: विधत्- (प्रातिपदिक; √धा with वि-, ‘arranger/ordainer’; in RV also ‘worshipper’)

• जनाय: to the man/person
• जनाय: सम्प्रदान (apposition to विधते)
• Type: Noun
• Root: जन- (प्रातिपदिक)