Rig Veda 7.71.4 — Mandala 7, Sukta 71, Mantra 4
Sukta 7.71
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Aśvinau (Nāsatyā)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यो वां रथो नृपती अस्ति वोळ्हा त्रिवन्धुरो वसुमाँ उस्रयामा । आ न एना नासत्योप यातमभि यद्वां विश्वप्स्न्यो जिगाति ॥
Transliteration
yó vāṃ rátho nṛpatī́ ásti voḷ́hā trívandhuro vásumān usrā́yāmā | ā́ na ena nāsatyópa yātam abhí yád vāṃ viśvápsnyo jígāti ||
Translation
ಹೇ ನರಪತಿಗಳೇ (ಅಶ್ವಿನೌ), ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ನಿಮ್ಮ ರಥವು—ತ್ರಿಬಂಧುರ, ವಸುಸಂಪನ್ನ, ಉಸ್ರಾ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ) ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವದು—ಅದರಿಂದ, ಹೇ ನಾಸತ್ಯರೇ, ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿ ಬನ್ನಿರಿ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರೇರಣೆ/ಆಹ್ವಾನವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಲುಪುವಾಗ.
Word by Word
यःwho/which
यः:
कर्तृ (सम्बन्धवाचकः—यः…सः) / विशेष्य-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / your
वाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) / कर्म (द्वितीया) — सन्दर्भानुसारं ‘your/of you two’
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रथःchariot
रथः:
कर्तृ/विषयः (अस्ति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
नृपतीO lords of men (O Aśvins)
नृपती:
सम्बोधन (आह्वानम्)
TypeNoun (vocative) / epithet
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
अस्तिis
अस्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
वोळ्हाthe carrier/driver (bearing)
वोळ्हा:
कर्तृ-विशेषणम् (रथस्य) / करणभावः ‘carrier’
TypeParticiple/Noun (agent)
Rootवह् (धातु) → वोळ्हृ (कृदन्त-प्रातिपदिक, वहनकर्तृ)
त्रिवन्धुरःthree-seated / having three benches
त्रिवन्धुरः:
विशेषणम् (रथस्य)
TypeAdjective
Rootत्रि + वन्धुर (प्रातिपदिक)
वसुमान्wealth-bearing, rich
वसुमान्:
विशेषणम् (रथस्य)
TypeAdjective
Rootवसु + मन्त् (प्रातिपदिक)
उस्रयामाhaving a course/track of ruddy (dawns/cows); moving in the bright path
उस्रयामा:
विशेषणम् (रथस्य)
TypeAdjective (bahuvrīhi) / epithet
Rootउस्र + यामन् (प्रातिपदिक)
आhither, towards
आ:
क्रियाविशेषणम् (उप यातम्)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
नःto us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to us / of us) — सन्दर्भानुसारं ‘to us’
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एनाthese two (these)
एना:
कर्म (उप यातम्—‘come with these/these two [horses/means]’)
TypePronoun (demonstrative)
Rootएतद्/इदम्-प्रकार (सर्वनाम-प्रातिपदिक) ‘एना’
नासत्याO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्या:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootनासत्य (प्रातिपदिक)
उपnear, up to
उप:
क्रियाविशेषणम् (यातम्)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
यातम्come (you two)
यातम्:
क्रिया (आह्वानम्)
TypeVerb
Rootया (धातु)
अभिtowards, against, upon
अभि:
क्रियाविशेषणम् (जिगाति)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/निपात)
यत्when/that
यत्:
सम्बन्धसूचकः (यत्… तदा…)
TypeIndeclinable/relative
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / you two
वाम्:
सम्बन्ध (of you two) / कर्म (towards you two) — ‘towards you’
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वप्स्न्यःthe all-pervading (one), active everywhere
विश्वप्स्न्यः:
कर्तृ (जिगाति इत्यस्य) — विषयः (स्त्रीलिङ्ग-देवी/शक्ति)
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootविश्व + अप्स्न्य (प्रातिपदिक; ‘pervading/active in all waters/works’)
जिगातिgoes/comes, reaches
जिगाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु) with reduplication (जि-गम्) → ‘जिगाति’
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.