Rig Veda 6.62.7: Mandala 6, Sukta 62, Mantra 7

Sukta 6.62

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

वि जयुषा रथ्या यातमद्रिं श्रुतं हवं वृषणा वध्रिमत्याः । दशस्यन्ता शयवे पिप्यथुर्गामिति च्यवाना सुमतिं भुरण्यू ॥

Transliteration

ví jayuṣā́ rathyā yātam ádrim śrutáṃ hávaṃ vṛṣaṇā vadhri-matyā́ḥ | daśasyántā śayáve pipyathur gā́m íti cyavānā́ su-matíṃ bhuraṇyū́ ||

Translation

ವಿಜಯಶೀಲ ವೇಗದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ರಥಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಆ ಹವವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹೇ ಬಲಿಷ್ಠರೇ, ಸಂಕಟದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯ (ವಧ್ರಿಮತೀ) ಕಡೆಯಿಂದ, ಒತ್ತುವ ಕಲ್ಲಿನ (ಅದ್ರಿ) ಬಳಿಗೆ ಬನ್ನಿರಿ. ಶಯನಸ್ಥ/ಪೀಡಿತನಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ, ನೀವು ಗೋವನ್ನು (ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣವನ್ನು) ಉಬ್ಬಿಸಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದಿರಿ; ಹೀಗೆ, ಹೇ ಭುರಣ್ಯೂ, ನೀವು ಸುಮತಿಯನ್ನು (ಸರಿಯಾದ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು) ಮತ್ತು ವೇಗವಾದ ಊರ್ಧ್ವವಾಹಕ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಚಲನೆಗೆ ತಂದಿರಿ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वि: apart; forth (preverb)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (upasarga)

• जयुषा: with victory; with conquering power
• जयुषा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: जयु (prātipadika < √जि 'to conquer')

• रथ्या: by/with the chariot(-way); in chariot-fashion
• रथ्या: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: रथ्य (prātipadika)

• यातम्: go (you two)!
• यातम्: Kartā (addressed)
• Type: Verb
• Root: √या (to go)

• अद्रिम्: the stone; the mountain
• अद्रिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अद्रि (prātipadika)

• श्रुतम्: heard
• श्रुतम्: —
• Type: Adjective
• Root: √श्रु (to hear) → श्रुत (ppp)

• हवम्: invocation; call
• हवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: हव (prātipadika < √हू 'to call/invoke')

• वृषणा: O two mighty/bull-like ones
• वृषणा: Sambodhana
• Type: Noun (epithet)
• Root: वृषण (prātipadika)

• वध्रिमत्याः: of Vadhryaśvā’s (wife)/of Vadhryamatī (name)
• वध्रिमत्याः: Ṣaṣṭhī-sambandha
• Type: Noun
• Root: वध्रिमती (prātipadika; proper name/epithet)

• दशस्यन्ता: honoring; worshipping (you two)
• दशस्यन्ता: Kartā
• Type: Participle
• Root: √दशस्य (to honor, serve) → दशस्यन्त (pres. act. ptc.)

• शयवे: to Śayava (a seer)
• शयवे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: शयु/शयव (prātipadika; proper name)

• पिप्यथुः: you two filled/satisfied
• पिप्यथुः: Kartā
• Type: Verb
• Root: √प्यै/√पि (to swell, fill, satisfy)

• गाम्: a cow
• गाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गो (prātipadika)

• इति: thus
• इति: —
• Type: Indeclinable
• Root: इति (particle)

• च्यवाना: setting in motion; impelling
• च्यवाना: Kartā
• Type: Participle
• Root: √च्यु (to move, set in motion) → च्यवान (pres. mid. ptc.)

• सुमतिम्: good thought; favor
• सुमतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सुमति (prātipadika)

• भुरण्यू: O two swift/impetuous ones
• भुरण्यू: Sambodhana
• Type: Adjective/Noun (epithet)
• Root: भुरण्यु (prātipadika; epithet)