Rig Veda 6.22.3 — Mandala 6, Sukta 22, Mantra 3
Sukta 6.22
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)
Samhita Patha (Devanagari)
तमीमह इन्द्रमस्य रायः पुरुवीरस्य नृवतः पुरुक्षोः । यो अस्कृधोयुरजरः स्वर्वान्तमा भर हरिवो मादयध्यै ॥
Transliteration
tám īmahe índram asyá rāyáḥ puru-vī́rasya nṛ-vátaḥ puru-kṣóḥ | yó askṛ́dhoyur ajáraḥ svàr-vāntám ā́ bhara hari-vo mādayádhyai ||
Translation
ನಾವು ಅವನನ್ನೇ—ಇಂದ್ರನನ್ನೇ—ಈ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತೇವೆ: ಬಹು ವೀರರಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ, ನರರಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣ, ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚುರನಾದವನು. ದಾನದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಯುತ, ಅಜರ, ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಪ್ರಕಾಶ (ಸ್ವರ್) ಹೊಂದಿದವನು—ಹೇ ಹರಿವೋ (ಕಂದು ಅಶ್ವಗಳ ಸ್ವಾಮಿ), ನಮ್ಮ ಬಲದ ಉಲ್ಲಾಸಕ್ಕಾಗಿ (ಮಾದಯಧ್ಯೈ) ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಡು.
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईमहेwe seek / we implore
ईमहे:
कर्तृ (वयं) / क्रिया
TypeVerb
Rootयाच्/ईम् (वेद. धातु: ईम्/ईम ‘to seek, request’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अस्यof this (one), of him
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रायःof wealth
रायः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक ‘wealth’)
पुरुवीरस्यof (him) rich in many heroes
पुरुवीरस्य:
विशेषण (रायः) / सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootपुरुवीर (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष ‘having many heroes’)
नृवतःmanly, possessing men
नृवतः:
विशेषण (पुरुवीरस्य/रायः) / सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootनृवत् (प्रातिपदिक ‘manly, having men/warriors’)
पुरुक्षोःof the much-abounding (one), of many settlements
पुरुक्षोः:
विशेषण / सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootपुरुक्षु (प्रातिपदिक ‘much-dwelling/abounding in settlements’; वेद. जन/क्षु-सम्बद्ध) अथवा पुरुक्षु (विशेषण)
यःwho
यः:
कर्तृ (सापेक्ष-वाक्ये)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्कृधोयुःunfailing in his drive/pursuit
अस्कृधोयुः:
विशेषण (यः) / कर्तृ-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootअ-स्कृध-यु (प्रातिपदिक; ‘not failing in pursuit/impulse’; वेद. यु ‘seeking/impelling’)
अजरःunaging
अजरः:
विशेषण (यः)
TypeAdjective
Rootअ-जर (प्रातिपदिक)
स्वर्वान्radiant, possessing heaven-light
स्वर्वान्:
विशेषण (यः)
TypeAdjective
Rootस्वर्वन्त् (प्रातिपदिक ‘having light/heavenly radiance’)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आhither, forth
आ:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
भरbring
भर:
क्रिया (आह्वानः) / कर्म-ग्रहणम्
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
हरिवःO bay-horsed one (Indra)
हरिवः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet) / Adjective
Rootहरिवत्/हरिवन् (प्रातिपदिक; ‘having bay horses’)
मादयध्यैfor exhilaration, to make (us/you) rejoice
मादयध्यै:
प्रयोजन (क्रियार्थ) / उद्देश्य
TypeVerb (Infinitive) / Kṛdanta
Rootमद् (धातु ‘to rejoice, be exhilarated’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.