Rig Veda Sukta 21
Mandala 6Sukta 2112 Mantras

Sukta 21

Sukta 6.21

Rishi

Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional ascription for RV 6.21 within Mandala 6)

Devata

Indra

Chandas

Triṣṭubh (probable for RV 6.21; Mandala 6 Indra hymns predominantly Triṣṭubh)

ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಹವಿಸ್ಸುಗಳೂ ರಥಾರೂಢ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಾದ ಧೀಃಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನನ್ನು ಸದಾ ಯೌವನವಂತ, ಕ್ಷಯರಹಿತ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿ, ವಿಶಾಲ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಜಯವನ್ನು ತರುವವನೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಶತ್ರುಬಲಗಳಾದ ರಕ್ಷಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ವಜ್ರಧಾರಿ ಹಾಗೂ ಪುರಾತನ ಮಿತ್ರನಾದ ಇಂದ್ರನು ಅವುಗಳನ್ನು ದೂರ ಓಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ: ಸುಲಭವೂ ಕಠಿಣವೂ ಆದ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಾರ್ಗಕರ್ತನಾಗಿ, ನಾಯಕನಾಗಿ ಇಂದ್ರನು ಜಾಗೃತನಾಗಿ, ಉಪಾಸಕರನ್ನು ಬಲ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ (ವಾಜ) ಕಡೆಗೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಿ.

Mantras

Mantra 1

इमा उ त्वा पुरुतमस्य कारोर्हव्यं वीर हव्या हवन्ते । धियो रथेष्ठामजरं नवीयो रयिर्विभूतिरीयते वचस्या ॥

ಓ ವೀರ, ಪುರುತಮ (ಅತಿಸಮೃದ್ಧ) ಗಾಯಕನಿಂದ ಬಂದ ಈ ಹವ್ಯ-ಅರ್ಪಣೆಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತವೆ; ಈ ಆಹುತಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ರಥಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ ಪ್ರೇರಿತ ಧೀಗಳು—ಸದಾ ನವ, ಅಜರ—ವಾಣಿಯ ಬಲದಿಂದ ರಯಿಯಾಗಿ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯಂತೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆ.

Mantra 2

तमु स्तुष इन्द्रं यो विदानो गिर्वाहसं गीर्भिर्यज्ञवृद्धम् । यस्य दिवमति मह्ना पृथिव्याः पुरुमायस्य रिरिचे महित्वम् ॥

ನಾನು ಆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ—ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದವನನ್ನು, ಗೀರುಗಳ ವಾಹಕನನ್ನು, ಯಜ್ಞದಿಂದ ವೃದ್ಧಿಗೊಂಡವನನ್ನು. ಅವನ ಮಹಿಮೆ, ಬಹುಮುಖ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳದು, ತನ್ನ ಬಲದಿಂದ ದಿವವನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿ ಪೃಥಿವಿಯನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದಿದೆ.

Mantra 3

स इत्तमोऽवयुनं ततन्वत्सूर्येण वयुनवच्चकार । कदा ते मर्ता अमृतस्य धामेयक्षन्तो न मिनन्ति स्वधावः ॥

ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅವಯುನ—ಯೋಗ್ಯ ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು—ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು; ಸೂರ್ಯನ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಋತ-ಕ್ರಮದಿಂದ ತುಂಬಿಸಿದನು. ಹೇ ಸ್ವಧಾವಾನ್ (ಸ್ವಶಕ್ತಿಮಾನ್), ಅಮೃತದ ಧಾಮದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡುವ ನಿನ್ನ ಮর্ত್ಯರು ಯಾವಾಗ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕ್ಷೀಣಿಸದೆ ಇರುವರು?

Mantra 4

यस्ता चकार स कुह स्विदिन्द्रः कमा जनं चरति कासु विक्षु । कस्ते यज्ञो मनसे शं वराय को अर्क इन्द्र कतमः स होता ॥

ಈ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವನು—ಆ ಇಂದ್ರನು ನಿಜವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ? ಯಾವ ಜನರ ಕಡೆಗೆ ಅವನು ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ, ಯಾವ ವಿಕ್ಷು (ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ)? ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಿಗಾಗಿ ಶಾಂತಿ ನೀಡುವ ಯಾವ ಯಜ್ಞಾರ್ಪಣೆಯದು? ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಯಾವ ಅರ್ಕ (ಸ್ತುತಿ-ಗೀತೆ) ಅದು—ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೊರುವ ಯಾವ ಹೋತಾ (ಯಾಜಕ)ನು?

Mantra 5

इदा हि ते वेविषतः पुराजाः प्रत्नास आसुः पुरुकृत्सखायः । ये मध्यमास उत नूतनास उतावमस्य पुरुहूत बोधि ॥

ಏಕೆಂದರೆ ಇಂದಿಗೂ ನಿನ್ನ ಉತ್ಸುಕ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ—ಪ್ರಾಚೀನಜನ್ಮದ ಮಿತ್ರರು, ಅನೇಕ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಖರು. ಮಧ್ಯಕಾಲದವರೂ, ಹೊಸವರೂ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವರೂ ಸಹ—ಹೇ ಪುರುಹೂತ (ಬಹುಮಾರಿ ಆಹ್ವಾನಿತ), ಅವರನ್ನು ಅರಿತುಕೋ, ಅವರಿಗೆ ಜಾಗರೂಕನಾಗು.

Mantra 6

तं पृच्छन्तोऽवरासः पराणि प्रत्ना त इन्द्र श्रुत्यानु येमुः । अर्चामसि वीर ब्रह्मवाहो यादेव विद्म तात्त्वा महान्तम् ॥

ಕೀಳಾದವರು ಉನ್ನತ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾ, ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರು ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹೋದರು. ಹೇ ವೀರ, ಬ್ರಹ್ಮವಾಹೋ, ನಮಗೆ ತಿಳಿದಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಚಿಸುತ್ತೇವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಮಹಾನ್, ವಿಶಾಲನೆಂದು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ.

Mantra 7

अभि त्वा पाजो रक्षसो वि तस्थे महि जज्ञानमभि तत्सु तिष्ठ । तव प्रत्नेन युज्येन सख्या वज्रेण धृष्णो अप ता नुदस्व ॥

ನಿನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ರಾಕ್ಷಸೀಯ ಶತ್ರುಶಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬಲವನ್ನು ಸಾಲುಗಟ್ಟಿ ನಿಂತಿವೆ; ಹೇ ಮಹಾಜನಿತ, ಅದರಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲು. ಹೇ ಧೃಷ್ಟನಾದವನೇ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಚೀನ, ಯುಕ್ತ ಸಖ್ಯದಿಂದ, ವಜ್ರದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಓಡಿಸಿ—ಅವರನ್ನು ದೂರ ತಳ್ಳು.

Mantra 8

स तु श्रुधीन्द्र नूतनस्य ब्रह्मण्यतो वीर कारुधायः । त्वं ह्यापिः प्रदिवि पितॄणां शश्वद्बभूथ सुहव एष्टौ ॥

ಆದುದರಿಂದ ಕೇಳು, ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವವನ ನೂತನ ಸ್ತುತಿವಚನವನ್ನು, ಹೇ ವೀರ, ಕವಿಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಧರಿಸುವವನೇ. ಏಕೆಂದರೆ ಪಿತೃಗಳ ಪ್ರದಿವಿಯಲ್ಲಿ ನೀನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಆಪ್ತ ಬಂಧು; ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಸದಾ ಸುಹವ—ಸುಲಭವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವ—ಆಗಿರುವೆ.

Mantra 9

प्रोतये वरुणं मित्रमिन्द्रं मरुतः कृष्वावसे नो अद्य । प्र पूषणं विष्णुमग्निं पुरंधिं सवितारमोषधीः पर्वताँश्च ॥

ಇಂದು ನಮ್ಮ ನೆರವಿಗಾಗಿ ವರುಣನನ್ನೂ ಮಿತ್ರನನ್ನೂ, ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಮರುತ್ಗಳನ್ನೂ ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮುಂದಿರಿಸು. ಹಾಗೆಯೇ ಪೂಷನ್, ವಿಷ್ಣು, ಅಗ್ನಿ, ಪುರಂಧಿ (ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿ), ಸವಿತೃ, ಔಷಧಿಗಳು (ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಸಸ್ಯಗಳು) ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ಮುಂದಿರಿಸು.

Mantra 10

इम उ त्वा पुरुशाक प्रयज्यो जरितारो अभ्यर्चन्त्यर्कैः । श्रुधी हवमा हुवतो हुवानो न त्वावाँ अन्यो अमृत त्वदस्ति ॥

ಹೇ ಪುರುಶಾಕ (ವಿಶಾಲ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಂತ), ಹೇ ಪ್ರಯಜ್ಯ (ಪೂರ್ವಾರ್ಪಣಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ), ಈ ಸ್ತುತಿಕಾರರು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಅರ್ಕಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕರೆಯುವವನು ಕರೆಯುವ ಹವನವನ್ನು ಕೇಳು; ಹೇ ಅಮೃತ, ನಿನ್ನಂತವನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ—ನಿನ್ನ ಪಾರಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ.

Mantra 11

नू म आ वाचमुप याहि विद्वान्विश्वेभिः सूनो सहसो यजत्रैः । ये अग्निजिह्वा ऋतसाप आसुर्ये मनुं चक्रुरुपरं दसाय ॥

ಈಗ, ಹೇ ವಿದ್ಯಾವಂತ, ಹೇ ಸಹಸೋ ಸೂನು (ಬಲದ ಪುತ್ರ), ಎಲ್ಲ ಯಜತ್ರ (ಪೂಜ್ಯ) ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ವಾಣಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಾ. ಅಗ್ನಿಜಿಹ್ವ (ಅಗ್ನಿ-ಜಿಹ್ವೆಯುಳ್ಳವರು) ಮತ್ತು ಋತಸಾಪ (ಋತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವವರು)—ದಾಸಭಾವಕ್ಕೆ ಮನುವನ್ನು ಉನ್ನತಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದವರು—ಅವರು ಈ ಉಚ್ಚಾರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪಿಸಿ ಇದನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲಿ.

Mantra 12

स नो बोधि पुरएता सुगेषूत दुर्गेषु पथिकृद्विदानः । ये अश्रमास उरवो वहिष्ठास्तेभिर्न इन्द्राभि वक्षि वाजम् ॥

ಹೇ ವಿದಾನ (ಜ್ಞಾನಿ), ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಪುರಏತಾ—ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವ ನಾಯಕನಾಗಿ ಜಾಗೃತನಾಗು; ಸುಗ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದುರ್ಗ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪಥಿಕೃತ್—ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಾತನಾಗು. ಅಶ್ರಮಾಸ—ಅಶ್ರಾಂತ, ಉರವಃ—ವಿಶಾಲ, ವಹಿಷ್ಠಾಃ—ಅತ್ಯಧಿಕ ವಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನಮ್ಮನ್ನು ವಾಜ—ಬಲದ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗು.

Frequently Asked Questions

It asks Indra to accept the offerings, grant wealth and strength, protect the worshippers by driving away hostile forces, and lead them safely through both easy and difficult paths.

Rakṣas represent forces that obstruct and harm—outer dangers and inner confusion. The hymn calls on Indra’s vajra-power to repel these obstacles and restore a clear way forward.

Puraetā means “the one who goes in front” (leader), and pathikṛt means “maker of the path.” Together they describe Indra as guidance and enabling power in all circumstances.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App