
Sukta 5.86
Atri (Ātreya) (Indrāgnī hymns in Maṇḍala 5 are within Atri collection)
Indra-Agni (dual deity)
Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; typical for compact dual-invocations)
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇಂದ್ರಾಗ್ನೀ ಸ್ತೋತ್ರವು ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಬಲಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ಕರ್ಮದಲ್ಲೂ ಮರಣಶೀಲನನ್ನು ಧರಿಸುವ ಜೋಡಿ ಶಕ್ತಿಗಳೆಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಇರುವ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಲಿ, ಚಲನದ “ರಥಗಳನ್ನು” ಸರಿಯಾದ ದಾರಿಗೆ ನಡೆಸಲಿ, ಮತ್ತು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾದ ಹವಿಯ ಮೂಲಕ ಗಾಯಕರುಗಳಿಗೆ ವಿಶಾಲ ಕೀರ್ತಿ, ಸಂಪತ್ತು ಹಾಗೂ ಪೋಷಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
इन्द्राग्नी यमवथ उभा वाजेषु मर्त्यम् । दृळ्हा चित्स प्र भेदति द्युम्ना वाणीरिव त्रितः ॥
ಇಂದ್ರಾ-ಅಗ್ನೀ, ಬಲದ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಯಾರ ಮರಣ್ಯನನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀರೋ, ಆ ಮನುಷ್ಯನು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾದುದನ್ನೂ ಭೇದಿಸುತ್ತಾನೆ; ತ್ರಿತನು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ವಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ಹೊರತರುವಂತೆ. ಇಚ್ಛೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಒಂದಾದಾಗ ಒಳಗಿನ ಅಡ್ಡಿಗಳು ಚೂರುಚೂರಾಗುತ್ತವೆ; ಬೆಳಕು ಹೊತ್ತ ವಾಣಿ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 2
या पृतनासु दुष्टरा या वाजेषु श्रवाय्या । या पञ्च चर्षणीरभीन्द्राग्नी ता हवामहे ॥
ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ದಾಟಲಾಗದದು, ಬಲದ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಯ ಶ್ರವಣವನ್ನು ತರುವದು, ಮತ್ತು ಐದು ಚರ್ಷಣಿಗಳು (ಐದು ಜನ) ಎದುರು ನಿಂತು ಅವರನ್ನು ಎತ್ತುವದು—ಅಂತಹ ಇಂದ್ರಾ-ಅಗ್ನಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮೊಳಗೆ ವಿಜಯೀ ಬಲವಾಗಿಯೂ ಋತದ ಕೀರ್ತಿಯಾಗಿಯೂ ಆಗಿ, ಒಳಗಿನ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಜಯಿಸಿರಿ.
Mantra 3
तयोरिदमवच्छवस्तिग्मा दिद्युन्मघोनोः । प्रति द्रुणा गभस्त्योर्गवां वृत्रघ्न एषते ॥
ಆ ಇಬ್ಬರದೇ ಈ ಬಲ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ದಾನಶೀಲರ ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್-ಪ್ರಕಾಶ ಮಿಂಚುತ್ತದೆ. ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಮರದ ಬೇಲಿಯ ಕಡೆಗೆ ಒತ್ತುತ್ತದೆ; ವೃತ್ರಘ್ನ ಶಕ್ತಿ ಗೋವುಗಳಿಗಾಗಿ ತಣಿಯುತ್ತದೆ—ಕತ್ತಲ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತ ಜ್ಞಾನಕಿರಣಗಳ ಕಡೆಗೆ—ಬೆಳಕು ಜಯವಾಗಲೆಂದು.
Mantra 4
ता वामेषे रथानामिन्द्राग्नी हवामहे । पती तुरस्य राधसो विद्वांसा गिर्वणस्तमा ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ–ಅಗ್ನೀ! ರಥಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವವರಾದ ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನೇ ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಹವಾಮಹೆ—ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ. ತುರ ರಾಧಸಿನ (ವೇಗವಂತ ಸಮೃದ್ಧಿಯ) ಪತಿಗಳೇ, ವಿದ್ಯಾಂಸರೇ, ಗಿರ್ವಣಸ್ತಮ (ಸ್ತುತಿಗೆ ಅತಿಪ್ರಿಯ)ರೇ—ಬನ್ನಿರಿ; ನಮ್ಮ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಅಧಿಪತ್ಯದಿಂದ ನಡೆಸಿರಿ, ನಮ್ಮ ಕರ್ಮವು ಋತದ ಬಲದಿಂದ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಾಗಿಸಿ, ನೀವು ನೀಡುವ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.
Mantra 5
ता वृधन्तावनु द्यून्मर्ताय देवावदभा । अर्हन्ता चित्पुरो दधेंऽशेव देवावर्वते ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರುಗಳು ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾ, ಮರಣಶೀಲನಿಗಾಗಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅದಭಾ (ಅಭೇದ್ಯ)ರಾಗಿದ್ದು, ಅವನ ಮುಂದೆ ಸಾಧನೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ—ತಮ್ಮ ಯೋಗ್ಯ ಅಂಶದಿಂದೆಂಬಂತೆ—ಯಾತ್ರೆಯ ಅಶ್ವವಾದ ಅರ್ವತ (ಪ್ರಾಣಬಲ) ಮುಂದುವರಿಯಲೆಂದು.
Mantra 6
एवेन्द्राग्निभ्यामहावि हव्यं शूष्यं घृतं न पूतमद्रिभिः । ता सूरिषु श्रवो बृहद्रयिं गृणत्सु दिधृतमिषं गृणत्सु दिधृतम् ॥
ಹೀಗೆ ಇಂದ್ರ–ಅಗ್ನಿಗಳಿಗೆ ಹವ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ—ಶೂಷ್ಯಂ (ಪಕ್ವವಾಗುವ ಬಲ)ದಂತೆ, ಅದ್ರಿಭಿಃ (ಪೀಡನ-ಶಿಲೆಗಳು)ಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ಘೃತದಂತೆ. ಆ ಇಬ್ಬರು ಸೂರಿಷು (ಪ್ರಕಾಶಿತ ನಾಯಕರು)ಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ ಶ್ರವಃ (ಯಶಸ್ಸು) ಮತ್ತು ರಯಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ; ಗೃಣತ್ಸು (ಸ್ತುತಿ ಮಾಡುವವರ)ಲ್ಲಿ ಇಷ್ (ಪೋಷಕ ಪ್ರೇರಣೆ)ಯನ್ನು ಧರಿಸಲಿ—ಗೃಣತ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಧರಿಸಲಿ.
They are a paired deity: Indra represents victorious force that overcomes obstacles, and Agni is the sacrificial fire who carries the offering. Together they unite victory and sacrificial effectiveness for the worshipper.
It refers to overcoming strong resistances—outer difficulties and inner blocks. With Indra-Agni’s support, the doer gains the power to break through and bring forth a bright, effective word and action.
It asks for guidance in movement and action, protection and victory, and also lasting results: wide fame (śravas), wealth/plenitude (rayi), and sustaining nourishment/impulsion (iṣ) for the singers and patrons.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.