Rig Veda 5.77.2 — Mandala 5, Sukta 77, Mantra 2
Sukta 5.77
Rishi: Atri (Ātreya) tradition (probable)
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs confirmation)
Samhita Patha (Devanagari)
प्रातर्यजध्वमश्विना हिनोत न सायमस्ति देवया अजुष्टम् । उतान्यो अस्मद्यजते वि चावः पूर्वःपूर्वो यजमानो वनीयान् ॥
Transliteration
prā́tar yajadhvam aśvinā́ hinota ná sāyám asti deva-yā́ ájuṣṭam | utā́nyó asmád yajate ví cā́vaḥ pū́rvaḥ-pū́rvo yájamāno vánīyān ||
Translation
ಪ್ರಾತಃ ಯಜಿಸಿರಿ; ಅಶ್ವಿನೌಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿರಿ. ಸಾಯಂಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಮಾರ್ಗದ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಪಣೆ ಅವರಿಗೆ ರುಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಹೊರತಾಗಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಯಜಿಸಿದರೂ—ಅವರ ಸಹಾಯದಲ್ಲಿ—ಪ್ರತಿ ಹಿಂದಿನ ಯಜಮಾನನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Word by Word
प्रातर्in the morning
प्रातर्:
अधिकारण (काल-अधिकारण) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्रातर् (अव्यय-प्रातिपदिक) < प्रातः
यजध्वम्worship (you all)!
यजध्वम्:
(क्रिया) — कर्तृ-प्रेरणा; कर्ता = (यूयम्) यजमानाः
TypeVerb
Rootयज् (धातु) ‘पूजायाम्/इष्टौ’
अश्विनाO Aśvins (the two horsemen)
अश्विना:
सम्प्रदान (देवतार्पण) / सम्बोधन
TypeNoun (proper/theonym)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक) — देवता (द्विवचन-नाम)
हिनोतimpels / sets in motion
हिनोत:
(क्रिया) — कर्ता = (यजमानः/स्तोता) अव्यक्तः
TypeVerb
Rootहि (धातु) ‘प्रेरणे/गत्यर्थे’ (वेद. प्रयोगः) अथवा ‘हिनु’ (प्रेरणे)
नnot
न:
क्रियानिषेधक
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
सायम्in the evening
सायम्:
अधिकारण (काल-अधिकारण) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसायम् (अव्यय-प्रातिपदिक) < सायाह्न
अस्तिis
अस्ति:
(क्रिया) — भाववाचक
TypeVerb
Rootअस् (धातु) ‘भुवि/सत्तायाम्’
देवयाin a godly way / by divine means
देवया:
करण (मार्ग/उपाय) / क्रियाविशेषण
TypeAdjective/Adverbial (indeclinable-like use)
Rootदेवय (प्रातिपदिक) ‘देव-सम्बन्धी/देव-मार्गेण’ (वेद. अव्ययीभाव/तृतीया-एकवचनरूपेण)
अजुष्टम्not pleasing / not accepted
अजुष्टम्:
विशेषण (अस्ति इत्यस्य विषयः/प्रत्ययः) अथवा कर्मविशेषण
TypeAdjective (past participle)
Rootजुष् (धातु) ‘प्रीतौ/सेवने’ ; उपसर्ग ‘अ-’ (निषेध) → ‘अजुष्ट’
उतand / also
उत:
सम्बन्धक
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
अन्यःanother (one)
अन्यः:
कर्ता
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
अस्मत्of us / our
अस्मत्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘our’
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यजतेworships / performs sacrifice
यजते:
(क्रिया) — कर्ता = अन्यः
TypeVerb
Rootयज् (धातु) ‘इष्टौ/पूजायाम्’
विapart / forth / distinctly
वि:
क्रियाविशेषण (उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
चावःzeal / effort / vigor
चावः:
कर्म (यजते इत्यस्य) / अथवा क्रियाविशेष्य (यज्ञ-प्रयत्नः)
TypeNoun
Rootचावस् (प्रातिपदिक) (वेद.) ‘उत्साह/प्रयत्न/शक्ति’
पूर्वःformer / earlier
पूर्वः:
विशेषण (यजमानः) / कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
पूर्वःearlier and earlier / successive
पूर्वः:
विशेषण (यजमानः)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
यजमानःthe sacrificer
यजमानः:
कर्ता
TypeNoun (agent)
Rootयजमान (प्रातिपदिक) < यज् + शानच् (वर्तमानकृदन्त) ‘यजमान’
वनीयान्more desirable / better
वनीयान्:
विशेषण (यजमानः)
TypeAdjective (comparative)
Rootवनीयस् (प्रातिपदिक) < वन (प्रिय/काम्य) + ईयसुन् (तुलनात्मक) — वेद. ‘वनीयान्’
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.