Rig Veda 5.61.13 — Mandala 5, Sukta 61, Mantra 13

Sukta 5.61

Rishi: Atri (Ātreya) or Atris (Ātreyāḥ) (traditional; unspecified in input)

Devata: Maruts

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

युवा स मारुतो गणस्त्वेषरथो अनेद्यः । शुभंयावाप्रतिष्कुतः ॥

Transliteration

yúvā sá mārúto gaṇás tvéṣa-ratho anédyaḥ | śubhám-yāvā́prati-skutaḥ ||

Translation

ಯುವನಾಗಿದೆ ಆ ಮಾರುತ ಗಣ—ತೇಜಸ್ವಿ ರಥಗಳೊಂದಿಗೆ, ನಿರ್ದೋಷ; ಶುಭ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವವನು, ಅಪ್ರತಿಸ್ಕುತ—ಅವರೋಧವಿಲ್ಲದ, ಅವಿಘ್ನ.

Word by Word

• युवा: young
• युवा: Kartā (विशेषण-रूपेण कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: युवन् (प्रातिपदिक) / युव-

• सः: he / that one
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मारुतः: Marut-born / belonging to the Maruts
• मारुतः: Kartā (गणस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (patronymic/relational)
• Root: मारुत (प्रातिपदिक)

• गणः: troop, host
• गणः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)

• त्वेषरथः: having a fierce/impetuous chariot
• त्वेषरथः: Kartā (गणस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (compound)
• Root: त्वेष-रथ (समास-प्रातिपदिक; त्वेष ‘fierce, impetuous’ + रथ ‘chariot’)

• अनेद्यः: blameless, not to be reproached
• अनेद्यः: Kartā (गणस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अ-नेद्य (प्रातिपदिक; निन्द्/निद्-सम्बद्ध ‘to blame’ से; अ- नकार)

• शुभंयावा: whose course/advance is splendid
• शुभंयावा: Kartā (गणस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (compound)
• Root: शुभं-यावा (समास-प्रातिपदिक; शुभम् ‘splendour/beauty’ + यावा ‘going, course/advance’)

• अप्रतिष्कुतः: unopposed, not checked/repelled
• अप्रतिष्कुतः: Kartā (गणस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (past participial, used adjectivally)
• Root: अ-प्रतिष्कुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; प्रति-√स्कु/स्कुन्द् ‘to leap/assail, rush’ (वेदिक) / ‘to oppose’ भाव; अ- नकार)