Rig Veda 4.46.6: Mandala 4, Sukta 46, Mantra 6

Sukta 4.46

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Maṇḍala 4)

Devata: Indra-Vāyu

Chandas: Gāyatrī (probable; verify in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रवायू अयं सुतस्तं देवेभिः सजोषसा । पिबतं दाशुषो गृहे ॥

Transliteration

índra-vāyū ayáṃ sutás táṃ devébhíḥ sa-jóṣasā | píbataṃ dāśúṣo gṛhé ||

Translation

ಓ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಾಯು, ಈ ಸೋಮವನ್ನು ಪಿಷಿಸಲಾಗಿದೆ; ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ದಾತನ ಗೃಹದಲ್ಲಿ, ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಇದನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿರಿ. (ಇಂದ್ರ—ತೇಜೋಬಲ, ವಾಯು—ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ) ಈ ಆನಂದರಸವನ್ನು ಒಳಗೊಳಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಅಂತರ್ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಸಖ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रवायू: O Indra and Vāyu (you two)
• इन्द्रवायू: सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ (आहूतौ)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र + वायु (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)

• अयम्: this
• अयम्: कर्तृ (अस्ति-लोपे) / निर्देश
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुतः: pressed (Soma), the pressed one
• सुतः: कर्तृ (अस्ति-लोपे) / विशेष्य
• Type: Participle (Adjective/Noun)
• Root: √सु (सवने) → सुत (कृदन्त, क्त)

• तम्: that (Soma)
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवेभिः: with the gods
• देवेभिः: सह/साकं (सहकारक; करण-प्रायः)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• सजोषसा: in concord, together (harmoniously)
• सजोषसा: क्रियाविशेषण (सहभाव/समभाव)
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: सजोषस् (प्रातिपदिक; ‘स-’ + जोषस् ‘सन्तोष/अनुराग/सहभाव’)

• पिबतम्: drink (you two)!
• पिबतम्: क्रिया (आह्वान/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: √पा (पाने)

• दाशुषः: of the worshipper (the giver)
• दाशुषः: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of the giver/worshipper’
• Type: Noun (agentive) / Participle
• Root: √दाश्/√दश् (दान/उपकार) → दाशुष् (कृदन्त, परिप्रश्न/परिपूर्ण-रूप; ‘दाता/यजमान’)

• गृहे: in the house (home)
• गृहे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)