Rig Veda 4.16.1: Mandala 4, Sukta 16, Mantra 1

Sukta 4.16

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

आ सत्यो यातु मघवाँ ऋजीषी द्रवन्त्वस्य हरय उप नः । तस्मा इदन्धः सुषुमा सुदक्षमिहाभिपित्वं करते गृणानः ॥

Transliteration

ā́ satyó yātu maghávāṃ ṛjīṣī́ drávantv asya háraya úpa naḥ | tásmā íd ándhaḥ suṣumā́ su̱dákṣam ihā́bhi-pi̱tváṃ karate gṛṇānáḥ ||

Translation

ಸತ್ಯನಾದ ಮಘವಾನ್, ಋಜೀಷೀ (ನೆಟ್ಟಗೆ ಪೀಡಿಸುವವನು) ಇಲ್ಲಿ ಬರಲಿ; ಅವನ ಹರಿ (ಕಪಿಲ) ಅಶ್ವಗಳು ನಮ್ಮತ್ತ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸಲಿ. ಅವನಿಗಾಗಿಯೇ ನಾವು ಸುಧಕ್ಷವಾಗಿ ಸೋಮ-ರಸವನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದ್ದೇವೆ—ಸ್ತುತಿಗೊಂಡು ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಅಭಿಪಿತ್ವ, ಅಂತರಂಗ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಘನಿಷ್ಠ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಮಾಡಲಿ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: hither, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• सत्यः: the true one
• सत्यः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)

• यातु: let (him) come
• यातु: —
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• मघवान्: Maghavan (Indra), bountiful
• मघवान्: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)

• ऋजीषी: bearing/possessing r̥jīṣa (straw/pressing), r̥jīṣin
• ऋजीषी: Kartā
• Type: Adjective
• Root: ऋजीषिन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)

• द्रवन्तु: let (them) run
• द्रवन्तु: —
• Type: Verb
• Root: द्रु (धातु) / द्रव् (वैदिक प्रयोग)

• अस्य: of him, his
• अस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हरयः: the bay steeds
• हरयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• उप: near, up to
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• नः: to us / our
• नः: Sampradāna (contextual: ‘to us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इद्: indeed, just
• इद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद् (निपात)

• अन्धः: the soma-juice
• अन्धः: Karma (of सुषुम)
• Type: Noun
• Root: अन्धस् (प्रातिपदिक; सोमरसः)

• सुषुम: we have pressed
• सुषुम: —
• Type: Verb
• Root: सु (धातु; ‘to press/express’ वैदिक)

• सुदक्षम्: well-prepared, skillfully made
• सुदक्षम्: Karma (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सुदक्ष (प्रातिपदिक)

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• अभिपित्वम्: drinking, draught (full drinking)
• अभिपित्वम्: Karma (of करते)
• Type: Noun (action-noun)
• Root: अभि-पीत्व (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पा ‘to drink’)

• करते: he makes, he performs
• करते: —
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• गृणानः: praising, singing
• गृणानः: Kartā (co-referential with Indra)
• Type: Participle
• Root: गृ (धातु) → गृणान (वर्तमान कृदन्त)