Rig Veda 3.7.11: Mandala 3, Sukta 7, Mantra 11
Sukta 3.7
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥
Transliteration
íḷām agne puru-dáṃsaṃ saníṃ góḥ śaśvattamáṃ havamānāya sādha | syān naḥ sūnúḥ tánayo vijā́vā agne sā́ te su-matír bhūtv asmē ||
Translation
ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಹವಮಾನನಿಗಾಗಿ ಇಳಾ (ಇಳಾ)—ಬಹುಕಾರ್ಯಸಮೃದ್ಧ—ಮತ್ತು ಗೋ (ಕಿರಣಗಳು/ಸಂಪತ್ತು)ಯ ಶಾಶ್ವತ ಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸು. ನಮಗೆ ವಿಜಯಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಪುತ್ರ, ತನಯನು ಇರಲಿ; ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಅದೇ ನಿನ್ನ ಸುಮತಿ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಇರಲಿ.
Word by Word
इळाम्इळा/इडा (पोषक-देवी/आहुतिरूपा स्तुति)
इळाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइळा (प्रातिपदिक) / इड्- (स्तुत्यर्थे, वैदिक)
अग्नेहे अग्ने
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पुरुदंसम्बहु-उपकार/बहु-वीर्य (अग्नि)
पुरुदंसम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुरुदंस (प्रातिपदिक: पुरु- + दंस ‘कर्म/वीर्य/उपकार’)
सनिम्प्राप्ति/लाभ (दानरूप फल)
सनिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसनि (प्रातिपदिक; ‘लाभ/प्राप्ति/दान’)
गोःगाय/गवां का
गोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
शश्वत्तमम्सदा-सर्वदा, अत्यन्त नित्य
शश्वत्तमम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशश्वत् (अव्यय/विशेषण) + तमप्
हवमानायआह्वान/हवन करते हुए (यजमान) के लिए
हवमानाय:
सम्प्रदान
TypeParticiple
Root√हू (आह्वाने) → हवमान (शतृ/मध्य-प्रयोग वर्तमान कृदन्त)
साधसिद्ध कर/सम्पादय
साध:
क्रिया
TypeVerb
Root√साध् (सिद्धौ/सम्पादने)
स्यात्हो/भवेत्
स्यात्:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (भुवि) / ‘स्य’ (भवेत्) रूप
नःहमारा/हमारे
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सूनुःपुत्र
सूनुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूनु (प्रातिपदिक)
तनयःसन्तान/पुत्र
तनयः:
कर्तृ (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
विजावाविशेष-वेगवान/उत्साही
विजावा:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि- + जावा (प्रातिपदिक; ‘जव/वेग/उत्साह’ अथवा ‘जाव’=बल)
अग्नेहे अग्ने
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सावह
सा:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
तेतेरा/आपका
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
सुमतिःसद्बुद्धि/अनुग्रह/शुभ-मनःस्थिति
सुमतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसुमति (प्रातिपदिक: सु- + मति)
भूतुहो/भवतु
भूतु:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (भवने)
अस्मेहममें/हमारे लिए
अस्मे:
अधिकरण (सप्तमी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.