Rig Veda 3.40.5 — Mandala 3, Sukta 40, Mantra 5
Sukta 3.40
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; verify per critical edition)
Samhita Patha (Devanagari)
दधिष्वा जठरे सुतं सोममिन्द्र वरेण्यम् । तव द्युक्षास इन्दवः ॥
Transliteration
dadhíṣvā jaṭháre sutáṃ sómam indra váreṇyam | táva dyukṣā́sa índavaḥ ||
Translation
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನಿನ್ನ ಜಠರದಲ್ಲಿ ಈ ಸುತ ಸೋಮವನ್ನು—ವರೇಣ್ಯ, ಆಯ್ಕೆಮಾಡತಕ್ಕ ಆನಂದವನ್ನು—ಧರಿಸು; ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನ ದ್ಯುಕ್ಷಾಸ ಇಂದವಃ, ಪ್ರಕಾಶ ನೀಡುವ ಬಿಂದುಗಳು, ಬೆಳಕು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ—ವಿಜಯೀ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಅಂತರಗ್ನಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವು.
Word by Word
दधिष्वplace, put (thou)
दधिष्व:
क्रिया (मुख्य क्रियापद) / विधेय
TypeVerb
Rootधा (√धा) + धि (आदेश/आगम) ; धा-धातोः लोट् मध्यमपुरुष एकवचन (आत्मनेपद) रूपम्
जठरेin the belly
जठरे:
अधिकरण (स्थान)
TypeNoun
Rootजठर (प्रातिपदिक)
सुतम्pressed (Soma)
सुतम्:
कर्म
TypeAdjective/Participle
Rootसु (√सु ‘to press’) → सुत (कृदन्त, क्त) / प्रातिपदिक ‘सुत’
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म (सुतम् इति विशेषणेन सह)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वरेण्यम्choice, excellent, most desirable
वरेण्यम्:
कर्म (सोमम् का विशेषण) / विशेषण
TypeAdjective
Rootवरेण्य (प्रातिपदिक; √वृ ‘to choose’ से ‘वरणीय/श्रेष्ठ’ अर्थे)
तवof thee, thy
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी) / स्वामित्व
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्युक्षासःthe shining ones
द्युक्षासः:
कर्तृ (अगली क्रिया/अर्थ-निहित ‘भवन्ति/सन्ति’ के) / विषय
TypeNoun/Adjective (collective epithet)
Rootद्युक्षा (प्रातिपदिक; ‘द्युत्/द्युत्-’ भावे ‘दीप्तिमान्’)
इन्दवःSoma-drops
इन्दवः:
कर्तृ (द्युक्षासः के साथ समनाधिकरण) / विषय
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक; सोम-रस/बिन्दु)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come from the texts themselves, with the shlokas they draw on shown alongside. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.