Rig Veda 2.11.17: Mandala 2, Sukta 11, Mantra 17

Sukta 2.11

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

उग्रेष्विन्नु शूर मन्दसानस्त्रिकद्रुकेषु पाहि सोममिन्द्र । प्रदोधुवच्छ्मश्रुषु प्रीणानो याहि हरिभ्यां सुतस्य पीतिम् ॥

Transliteration

ugréṣv ín nu śūra mandasānás tríkadrukeṣu pāhi sómam indra | prá dodhuvac chmáśruṣu prīṇānó yā́hi háribhyāṃ sutásya pītím ||

Translation

ಈಗ ಉಗ್ರ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ, ಹೇ ಶೂರ, ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ, ತ್ರಿಕದ್ರುಕ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡು, ಹೇ ಇಂದ್ರ. ದಾಡಿಯ ಮೇಲೆ ನುರಿತಿರುವ ನೊರೆ ಜೊತೆಗೆ ಆನಂದಿಸಿ, ಎರಡು ಹರಿಹಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸುತ (ಒತ್ತಿದ) ರಸದ ಪಾನಕ್ಕೆ ಬಾ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उग्रेषु: among the fierce (draughts/places), in the fierce ones
• उग्रेषु: Adhikaraṇa
• Type: Adjective (used substantively) / Noun-like
• Root: उग्र (प्रातिपदिक) अथवा उग्र- (विशेषण-प्रातिपदिक)

• इन्नु: indeed now
• इन्नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद् + नु (निपातौ)

• शूर: O hero
• शूर: Sambodhana
• Type: Noun (vocative)
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• मन्दसानः: rejoicing, exhilarated
• मन्दसानः: Kartā (qualifier of Indra)
• Type: Participle (present middle) used adjectivally
• Root: मन्द् (धातु) → मन्दसान (कृदन्त, शानच्/आनच्-प्रकारः; Vedic)

• त्रिकद्रुकेषु: in the three-pressed (cups/pressings), at the Trikadrukas
• त्रिकद्रुकेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun (locative) / Adjectival compound
• Root: त्रिकद्रुक (समास-प्रातिपदिक; त्रि + कद्रुक)

• पाहि: drink!
• पाहि: —
• Type: Verb
• Root: पा (धातु ‘पिब’/‘रक्ष’—अत्र ‘पिब’)

• सोमम्: Soma
• सोमम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• प्रदोधुवत्: shaking forth/violently, with vigorous shaking
• प्रदोधुवत्: —
• Type: Verbal form used adverbially (manner) / Participle-like
• Root: धू (धातु ‘धुनोति’); प्र + दो + धुवत् (वेदिक-रूप; वर्तमान-कृदन्त/क्रियाविशेषणवत्)

• श्मश्रुषु: in/at the moustaches (whiskers)
• श्मश्रुषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: श्मश्रु (प्रातिपदिक)

• प्रीणानः: being pleased, gladdening oneself
• प्रीणानः: Kartā (qualifier of Indra)
• Type: Participle (present middle) used adjectivally
• Root: प्री (धातु) → प्रीणान (कृदन्त; शानच्/आनच्, आत्मनेपद)

• याहि: come/go!
• याहि: —
• Type: Verb
• Root: या (धातु ‘गच्छ’)

• हरिभ्याम्: with the two bay steeds
• हरिभ्याम्: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य अश्वौ)

• सुतस्य: of the pressed (Soma)
• सुतस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun/Adjective (genitive)
• Root: सु (धातु ‘सुनोति’ ‘press’) → सुत (कृदन्त/प्रातिपदिक)

• पीतिम्: the drinking, draught
• पीतिम्: Karma (goal/object of motion: ‘to the drinking’)
• Type: Noun
• Root: पीति (प्रातिपदिक; √पा ‘to drink’)