Rig Veda 10.59.5: Mandala 10, Sukta 59, Mantra 5

Sukta 10.59

Devata: Asunīti (life-breath conductor; allied to Āyu/Prāṇa powers)

Chandas: Trishtubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

असुनीते मनो अस्मासु धारय जीवातवे सु प्र तिरा न आयुः । रारन्धि नः सूर्यस्य संदृशि घृतेन त्वं तन्वं वर्धयस्व ॥

Transliteration

asunī́te máno asmā́su dhāraya jī́vātave sú prá tirā na ā́yuḥ | rārā́ndhi naḥ sū́ryasya saṃdṛ́śi ghṛténa tváṃ tanvā́ṃ vardhayasva ||

Translation

ಹೇ ಅಸುনীত (ಪ್ರಾಣದ ನಾಯಕ), ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ದೃಢವಾಗಿ ಧರಿಸು; ನಮ್ಮ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಸುಪಥದಿಂದ ಮುಂದೆ ದಾಟಿಸು. ಸೂರ್ಯನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸು; ಮತ್ತು ಘೃತ—ಶುದ್ಧ ತೇಜಸ್ವಿ ಸಮೃದ್ಧಿ—ಯಿಂದ ನಮ್ಮ ತನು (ದೇಹಧಾರಿ ಸತ್ತೆ) ಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿ ಬಲಪಡಿಸು.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• असुनीते: O Asunīti (guide/restorer of the life-breath)
• असुनीते: सम्बोधन (addressed deity)
• Type: Noun (vocative) / epithet
• Root: असु-नीति (प्रातिपदिक; असु ‘प्राण’ + नीति ‘नेतृ/नेतृत्व/मार्गदर्शन’)

• मनः: mind
• मनः: कर्म (object of धारय)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• अस्मासु: in us / among us
• अस्मासु: अधिकारण (locus: ‘in/among us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धारय: hold, keep, sustain
• धारय: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धृ (धातु)

• जीवातवे: for living, to live
• जीवातवे: प्रयोजन/सम्प्रदान (for the purpose of living)
• Type: Infinitive-like dative (purpose)
• Root: जीव् (धातु) → जीवातु (कृदन्त/नामधातु-आधार) / ‘जीवातु’

• सु: well, wholly
• सु: विशेषण-भाव (intensifier)
• Type: Indeclinable
• Root: सु (अव्यय)

• प्र: forth, forward
• प्र: क्रियाविशेषण (with तिरा/तिरा)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• तिरा: across, beyond (successfully through)
• तिरा: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: तिरस्/तिरा (अव्यय; ‘across, beyond’)

• नः: us / our
• नः: सम्बन्ध/सम्प्रदान (our / for us; contextually ‘for us’)
• Type: Pronoun (enclitic)
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• आयुः: life, lifespan
• आयुः: कर्तृ (subject of implied ‘अस्तु/वर्धताम्’ with तिरा)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)

• रारन्धि: grant, arrange, bestow
• रारन्धि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रन्ध् (धातु; ‘to set in order/arrange, make ready, grant’)

• नः: to us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun (enclitic)
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सूर्यस्य: of the Sun
• सूर्यस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• संदृशि: in the presence/sight
• संदृशि: अधिकारण (in the sight/presence)
• Type: Noun
• Root: संदृश्/संदृशि (प्रातिपदिक; ‘sight, presence, view’)

• घृतेन: with ghee (clarified butter)
• घृतेन: करण (instrument)
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• तन्वम्: body, person
• तन्वम्: कर्म (object of वर्धयस्व)
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• वर्धयस्व: increase, strengthen
• वर्धयस्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वृध् (धातु)