Rig Veda 10.4.6: Mandala 10, Sukta 4, Mantra 6

Sukta 10.4

Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

तनूत्यजेव तस्करा वनर्गू रशनाभिर्दशभिरभ्यधीताम् । इयं ते अग्ने नव्यसी मनीषा युक्ष्वा रथं न शुचयद्भिरङ्गैः ॥

Transliteration

tanūtyájā iva táskarā vanargū́ raśanā́bhir dáśabhir abhy-á dhītām | iyáṃ te agne návyasī manīṣā́ yukṣvā́ ráthaṃ na śucáyadbhir áṅgaiḥ ||

Translation

ದೇಹವನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸುವ ಕಳ್ಳರಂತೆ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಬಿಗಿದಿದ್ದಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಈ ನನ್ನ ಮನೀಷೆ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನೆಲಸಿದೆ. ಓ ಅಗ್ನಿ, ಇದು ನಿನಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ನವೀನವಾದ ದರ್ಶನ—ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅಂಗಗಳು (ಶಕ್ತಿಗಳು)ಳ್ಳ ರಥದಂತೆ ಇದನ್ನು ಯೋಕ್ತಮಾಡು.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तनूत्यजा: body-abandoning (one who gives up the body)
• तनूत्यजा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: तनू-त्यज (प्रातिपदिक; ‘तनू’ + ‘त्यज’)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• तस्कराः: thieves
• तस्कराः: Kartā
• Type: Noun
• Root: तस्कर (प्रातिपदिक)

• वनर्गूः: forest-goers / lurking in the woods
• वनर्गूः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वनर्गू (प्रातिपदिक)

• रशनाभिः: with ropes
• रशनाभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: रशना (प्रातिपदिक)

• दशभिः: with ten
• दशभिः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: दशन् (संख्या-प्रातिपदिक)

• अभि: towards, upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि

• अधीताम्: may you two set (your) thought upon / attend to
• अधीताम्: —
• Type: Verb
• Root: धी (धातु) < अधि-धी

• इयम्: this
• इयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: for you / of you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• नव्यसी: newer, most fresh
• नव्यसी: Kartā
• Type: Adjective
• Root: नव्य (प्रातिपदिक)

• मनीषा: thought, inspired insight
• मनीषा: Kartā
• Type: Noun
• Root: मनीषा (प्रातिपदिक)

• युक्ष्व: yoke! harness!
• युक्ष्व: —
• Type: Verb
• Root: युज् (धातु) < युज्

• रथम्: chariot
• रथम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• शुचयद्भिः: with shining/purifying (ones)
• शुचयद्भिः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: शुच् (धातु) → शुचयत् (वर्त्तमान कृदन्त)

• अङ्गैः: with limbs, with parts
• अङ्गैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अङ्ग (प्रातिपदिक)