Rig Veda 10.28.8: Mandala 10, Sukta 28, Mantra 8

Sukta 10.28

Devata: Devāḥ (collective divine powers); Agni-function implied by burning

Samhita Patha (Devanagari)

देवास आयन्परशूँरबिभ्रन्वना वृश्चन्तो अभि विड्भिरायन् । नि सुद्र्वं दधतो वक्षणासु यत्रा कृपीटमनु तद्दहन्ति ॥

Transliteration

devā́sa ā́yan paraśū́m̐r abíbhran vánā vṛścántaḥ abhí viḍbhír ā́yan | ní su-drvaṃ dádhato vakṣaṇā́su yátrā kṛpī́ṭam ánu tád dahanti ||

Translation

ದೇವರುಗಳು ಪರಶು (ಕೊಡಲಿ)ಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬಂದರು; ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕಡಿದು, ವಿದ್‌ಭಿಃ (ಕುಲ/ಗೋತ್ರಗಳ) ಜೊತೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದರು. ವಕ್ಷಣಾಸು (ಆಧಾರ/ತಡೆಗಳಲ್ಲಿ) ಅವರು ಸು-ದ್ರ್ವಂ (ಉತ್ತಮ ಮರ)ವನ್ನು ನೆಟ್ಟರು; ಅಲ್ಲಿ—ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ—ಕೃಪೀಟ (ಸರಿಸೃಪ/ಕೀಟ)ವನ್ನು ದಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಶಕ್ತಿಗಳು ಒಳಗಿನಿಂದ ಕಚ್ಚುವುದನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• दे॒वासः॑: the gods
• दे॒वासः॑: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) < दिव् ‘दीप्तौ’

• आयन्: came, approached
• आयन्: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: इ (धातु) ‘गत्यर्थे’ + आ-

• परशूम्: an axe
• परशूम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: परशु (प्रातिपदिक)

• अबिभ्रन्: they bore, carried
• अबिभ्रन्: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: भृ (धातु) ‘धारणे’

• वनाः: woods, forests (trees)
• वनाः: कर्म
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)

• वृश्चन्तः॑: cutting, hewing
• वृश्चन्तः॑: कर्तृ (देवासः) विशेषण
• Type: Verb
• Root: वृश्च् (धातु) ‘छेदने’

• अभि: towards, against
• अभि: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• विड्भिः: with the woodcutters/workmen
• विड्भिः: करण
• Type: Noun
• Root: विड् (प्रातिपदिक) ‘काष्ठच्छेदक/काष्ठकर्मकार’ (RV: woodcutter/worker) अथवा ‘विड्’ जन/कुल (context favors workers)

• आयन्: came
• आयन्: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: इ (धातु) ‘गत्यर्थे’ + आ-

• नि: down, into
• नि: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• सुद्र्वम्: good timber/wood
• सुद्र्वम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सु-द्रु (प्रातिपदिक) ‘good wood/tree’ (द्रु ‘वृक्ष/काष्ठ’)

• दधतः: of those placing/setting
• दधतः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) ‘धारणे/निधाने’

• वक्षणासु: in the forks/clefts (of the trees)
• वक्षणासु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वक्षणा (प्रातिपदिक) ‘fork/cleft; (esp.) crotches of trees/branches’

• यत्रा॒: where
• यत्रा॒: अधिकरण (स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• कृपीटम्: the termite(-nest)/ant-hill
• कृपीटम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: कृपीट (प्रातिपदिक) ‘ant/termite; ant-hill/termite-nest’ (RV usage)

• अनु: along, after
• अनु: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• तत्: that
• तत्: कर्म (कृपीटम्-सम्बद्ध) / निर्देश
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• दहन्ति: they burn
• दहन्ति: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: दह् (धातु) ‘दाहे’