Mantra 12
Sukta 10.119
Rishi: As above for RV 10.119 (self-utterance of a Soma-inspired seer; precise rishi uncertain).
Devata: Soma (and Āpas).
Chandas: Requires verification; hymn commonly grouped with late RV meters (Tr̥ṣṭubh/Jagatī tendencies).
Samhita Patha (Devanagari)
अहमस्मि महामहोऽभिनभ्यमुदीषितः । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒हम॑स्मि महाम॒हो॑ऽभिन॒भ्यमुदी॑षितः । कु॒वित्सोम॒स्यापा॒मिति॑ ॥
Transliteration
ahám asmi mahāmahó ’bhi-nabhyám udī́ṣitaḥ | kuvít somásyāpā́m íti ||
Translation
ನಾನು ಮಹಾ ಮಹಿಮೆಯವನು; ನಾಭಿ-ಕೇಂದ್ರ (ಮೂಲ ಕೋರ)ದ ಕಡೆಗೆ ನಾನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಬಹುಶಃ ಇದು ಸೋಮದ ಆಪಃ (ಜಲ)ಗಳಿಂದಲೇ—ಎಂದು ನಾನು ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒हम् । अ॒स्मि॒ । म॒हा॒ऽम॒हः । अ॒भि॒ऽन॒भ्यम् । उ॒त्ऽई॑षितः । कु॒वित् । सोम॑स्य । अपा॑म् । इति॑ ॥अहम् । अस्मि । महामहः । अभिनभ्यम् । उत्ईषितः । कुवित् । सोमस्य । अपाम् । इति ॥aham | asmi | mahāmahaḥ | abhi-nabhyam | ut-āṣitaḥ | kuvit | somasya | apām | iti
Word by Word
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मिam
अस्मि:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
महामहःgreat greatness / the very great (one)
महामहः:
कर्म
TypeNoun (epithet/title)
Rootमहामहस् (प्रातिपदिक; महत्/मह + महस् ‘महिमा/महः’)
अभिनभ्यम्assailable / to be attacked
अभिनभ्यम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective (verbal adjective)
Rootअभि-नभ्य (धातु/कृदन्त-आधार; ‘नभ्/नभ्य’ = to press/strike/attack; with अभि)
उदीषितःimpelled, set forth
उदीषितः:
कर्तृ (अहम्-सम्बन्धि विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootउद्-ईष् (धातु) / ईष् ‘to impel, set in motion’; with उद्
कुवित्perhaps
कुवित्:
—
TypeIndeclinable
Rootकु + वित् (निपात/अव्यय; कुवित् = ‘perhaps?’)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
इतिthus
इति:
—
TypeIndeclinable
Rootइति (निपात)