
Sukta 10.117
Didactic/ethical hymn (no single devatā; addresses the law of giving under divine order)
Trishtubh (common for RV 10.117; verification required)
ಋಗ್ವೇದ 10.117 ಒಂದು ಉತ್ತರಕಾಲೀನ, ಉಪದೇಶಾತ್ಮಕ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ದಾನಧರ್ಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ: ಸಂಪತ್ತು ಹರಿದಾಡಬೇಕಾದದ್ದು; ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸುವವನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿಯೂ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿಯೂ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡುವಿಕೆ (ಪೃಣ್-) ಅನ್ನು ಋತ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಕ್ರಮ)ದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಿ, ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯವಂತರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ಕ್ಷಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ; ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ದಾತನನ್ನೂ ಸಮುದಾಯವನ್ನೂ ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
न वा उ देवाः क्षुधमिद्वधं ददुरुताशितमुप गच्छन्ति मृत्यवः । उतो रयिः पृणतो नोप दस्यत्युतापृणन्मर्डितारं न विन्दते ॥
ದೇವರುಗಳು ಕ್ಷುಧೆಯನ್ನು ಹತ್ಯೆಯೆಂದು ನೇಮಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ಪೋಷಣೆಯಿಲ್ಲದವನ ಬಳಿಗೆ ಮೃತ್ಯುಗಳು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇತರರನ್ನು ತುಂಬಿಸುವವನಿಗೆ ರಯಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಎಂದಿಗೂ ಕೈಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ; ತುಂಬಿಸದವನು ಮರ್ಡಿತಾರ (ಚಿಕಿತ್ಸಕ)ನನ್ನೂ, ರಕ್ಷಕನನ್ನೂ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 2
य आध्राय चकमानाय पित्वोऽन्नवान्त्सन्रफितायोपजग्मुषे । स्थिरं मनः कृणुते सेवते पुरोतो चित्स मर्डितारं न विन्दते ॥
ಅನ್ನವಿದ್ದರೂ, ಪಾನವೂ ಆಹಾರವೂ ಬೇಡಿ ಬಂದ ಅಗತ್ಯವಂತ ಅಲೆಮಾರಿಯ ಎದುರು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸುವವನು—ತನ್ನದೇ ಸೀಮಿತ ‘ಪುರೋ’ವನ್ನೇ ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೂ ನಂತರವೂ ಅವನು ಮರ್ಡಿತಾರ (ಚಿಕಿತ್ಸಕ)ನನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 3
स इद्भोजो यो गृहवे ददात्यन्नकामाय चरते कृशाय । अरमस्मै भवति यामहूता उतापरीषु कृणुते सखायम् ॥
ಅವನೇ ನಿಜವಾದ ಭೋಜಕನು—ತನ್ನ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಅನ್ನವನ್ನು ಬಯಸಿಕೊಂಡು ಅಲೆದಾಡುವ ಕೃಶನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವವನು. ಯಾಮ-ಆಹೂತ (ಅಗತ್ಯದಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ) ಅವನ ಪ್ರಯಾಣಗಳು ಅವನಿಗೆ ಸರಳವೂ ಸಮರ್ಪಕವೂ ಆಗುತ್ತವೆ; ದೂರದ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
Mantra 4
न स सखा यो न ददाति सख्ये सचाभुवे सचमानाय पित्वः । अपास्मात्प्रेयान्न तदोको अस्ति पृणन्तमन्यमरणं चिदिच्छेत् ॥
ಸಖ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಬೇಡಿ ಬಂದ ಸಂಗಾತಿಗೆ ದಾನಮಾಡದವನು ಸಖನಲ್ಲ. ಅವನಿಂದ ದೂರ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದು ನಿಜವಾದ ಓಕ (ನಿವಾಸ) ಅಲ್ಲ. ತುಂಬಿಸುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು—ಅವನು ಅಪರಿಚಿತನಾದರೂ ಸಹ.
Mantra 5
पृणीयादिन्नाधमानाय तव्यान्द्राघीयांसमनु पश्येत पन्थाम् । ओ हि वर्तन्ते रथ्येव चक्रान्यमन्यमुप तिष्ठन्त रायः ॥
ಅಭಾವದಲ್ಲಿರುವವನನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತುಂಬಿಸಬೇಕು; ಇನ್ನೂ ದೂರವಾದ, ಇನ್ನೂ ವಿಶಾಲವಾದ ಪಂಥವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ರಾಯ (ಸಂಪತ್ತು) ರಸ್ತೆ ಮೇಲಿನ ಚಕ್ರಗಳಂತೆ ತಿರುಗಿ ಮರಳುತ್ತದೆ—ಈಗ ಒಬ್ಬನ ಬಳಿಗೆ, ಈಗ ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
Mantra 6
मोघमन्नं विन्दते अप्रचेताः सत्यं ब्रवीमि वध इत्स तस्य । नार्यमणं पुष्यति नो सखायं केवलाघो भवति केवलादी ॥
ಅಪ್ರಚೇತ (ಅಜಾಗೃತ) ಮನುಷ್ಯನು ಅನ್ನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅದು ವ್ಯರ್ಥ; ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ವಿನಾಶವೇ ಅವನ ಪಾಲು. ಅವನು ಆರ್ಯಮನ್ನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನೂ ಅಲ್ಲ; ಅವನು ಶುದ್ಧ ಪಾಪಮಯನಾಗಿ, ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನು (ಕೇವಲಾದಿ) ಆಗುತ್ತಾನೆ.
Mantra 7
कृषन्नित्फाल आशितं कृणोति यन्नध्वानमप वृङ्क्ते चरित्रैः । वदन्ब्रह्मावदतो वनीयान्पृणन्नापिरपृणन्तमभि ष्यात् ॥
ನೇಗಿಲೂ ಸಹ, ಅದು ಶ್ರಮಿಸಿದಾಗ, ಅನ್ನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ತನ್ನ ಸಂಚಾರಗಳಿಂದ ದಾರಿಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾತಾಡುವ ಬ್ರಹ್ಮ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣ) ಮೌನಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನು; ತುಂಬಿಸುವವನು ನಿಜವಾದ ಸಹಾಯಕ—ತುಂಬಿಸದವನ ವಿರುದ್ಧ ಅವನು ನಿಲ್ಲಬೇಕು.
Mantra 8
एकपाद्भूयो द्विपदो वि चक्रमे द्विपात्त्रिपादमभ्येति पश्चात् । चतुष्पादेति द्विपदामभिस्वरे सम्पश्यन्पङ्क्तीरुपतिष्ठमानः ॥
ಏಕಪಾದದಿಂದ ಅದು ಮತ್ತೆ ದ್ವಿಪಾದವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ; ದ್ವಿಪಾದದಿಂದ ಹಿಂದೆಹಿಂದೆ ಅನುಸರಿಸಿ ತ್ರಿಪಾದವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಅದು ಚತುಷ್ಪಾದದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ, ದ್ವಿಪಾದದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಾ; ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಸಮೀಪ ನಿಂತು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 9
समौ चिद्धस्तौ न समं विविष्टः सम्मातरा चिन्न समं दुहाते । यमयोश्चिन्न समा वीर्याणि ज्ञाती चित्सन्तौ न समं पृणीतः ॥
ಒಂದೇ ಸಮಾನವೆಂದು ತೋರುವ ಎರಡು ಕೈಗಳೂ ಸಮಾನ ಬಲದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಎರಡು ತಾಯಂದಿರೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಾಲನ್ನು ದೋಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವೀರ್ಯಗಳು ಸಮಾನವಲ್ಲ; ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಧುಗಳೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ದಾನದಿಂದ ತುಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
It is an ethical hymn urging generosity. It says that refusing to share harms both the needy and the hoarder, while giving keeps prosperity and social support alive.
Not directly. It uses the language of the gods and ṛta (cosmic order), but its focus is moral instruction—especially the duty to feed and support those in want.
To show that riches are not permanent. Like wheels that keep turning, wealth moves from person to person, so it is wise and righteous to share rather than hoard.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.