Rig Veda 1.88.5: Mandala 1, Sukta 88, Mantra 5
Sukta 1.88
Rishi: Gautama
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
एतत्त्यन्न योजनमचेति सस्वर्ह यन्मरुतो गोतमो वः । पश्यन्हिरण्यचक्रानयोदंष्ट्रान्विधावतो वराहून् ॥
Transliteration
etát tyán ná yójanaṃ aceti sasvár ha yán maruto gótamo vaḥ | páśyan híraṇyacakrān áyodaṃṣṭrān vidhā́vato varā́hūn ||
Translation
ಹೇ ಮರುತರೆ, ಇದೇ ಆ ಅಸಮಾನ ಯೋಜನ (ಜೋಡಣೆ/ಯೋಕಿಂಗ್) ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ—ಗೋತಮನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಂಡಾಗ: ಹಿರಣ್ಯಚಕ್ರ (ಸುವರ್ಣಚಕ್ರ) ಹೊಂದಿದ, ಅಯೋದಂಷ್ಟ್ರ (ಕಬ್ಬಿಣದ ದಂಷ್ಟ್ರ)ಗಳಿರುವ ವರಾಹಗಳು, ಧಾವಿಸಿ ಹೊರಟಂತೆ—ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಹರಿದು ಉರುಳಿಸುವ ಅಜೇಯ ಶಕ್ತಿಗಳು.
Word by Word
एतत्this
एतत्:
Karma (उद्देश्य/वस्तु) अथवा विषय-सूचक
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्यत्that (yonder)
त्यत्:
Karma/विषय-सूचक
TypePronoun
Rootत्यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नnot / like (in comparisons)
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
योजनम्yoking; harnessing; a yoke/act of joining
योजनम्:
Karma (योज्य-वस्तु/योजन) अथवा विषय
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक; √युज् ‘योजने’ से)
अचेतिhe perceived/understood
अचेति:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√चित् (चेतने/अवगमे) + आ- (आचेत्)
सस्वर्हwith a cry/with sound; aloud (Vedic particle)
सस्वर्ह:
—
TypeIndeclinable
Rootसस्वर् (अव्यय/निपातीय रूप; ‘स्वर्’/‘स्वः’ से)
यत्which/that
यत्:
सम्बन्ध (यद्-तद् सम्बन्ध)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Kartā (समूह-कर्ता) / सम्बोधन-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
गौतमःGautama
गौतमः:
Kartā (कर्ता)
TypeProper noun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
वःto you / your
वः:
Sampradāna/सम्बन्ध (to/for you; of you)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
पश्यन्seeing
पश्यन्:
Kartā (कर्ता; गौतमः)
TypeVerb-participle
Root√पश् (दर्शने)
हिरण्यचक्रान्golden-wheeled (ones)
हिरण्यचक्रान्:
Karma (दृष्ट-वस्तु)
TypeAdjective (used substantively)
Rootहिरण्य-चक्र (समास; प्रातिपदिक)
अयःदंष्ट्रान्iron-tusked (ones)
अयःदंष्ट्रान्:
Karma (दृष्ट-वस्तु)
TypeAdjective (used substantively)
Rootअयस्-दंष्ट्र (समास; प्रातिपदिक)
विapart; forth
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
धावतःrunning; rushing
धावतः:
Karma (दृष्ट-वस्तु; ‘running’)
TypeVerb-participle
Root√धाव् (धावने)
वराहून्boars
वराहून्:
Karma (दृष्ट-वस्तु)
TypeNoun
Rootवराह (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.