Rig Veda 1.86.1: Mandala 1, Sukta 86, Mantra 1

Sukta 1.86

Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (traditional for RV 1.86)

Devata: Marutās

Chandas: Gāyatrī (compact 3×8 style; hymn 1.86 is commonly in Gāyatrī/related meters)

Samhita Patha (Devanagari)

मरुतो यस्य हि क्षये पाथा दिवो विमहसः । स सुगोपातमो जनः ॥

Transliteration

marúto yásya hí kṣáye pā́thā divó vímahasaḥ | sá sugopā́tamo jánāḥ ||

Translation

ಹೇ ಮರುತರೆ, ಯಾರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ದ್ಯೌದ ಮಾರ್ಗಗಳು ವಿಶಾಲವಾಗುತ್ತವೋ—ಅವನು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ರಕ್ಷಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मरुतः: the Maruts (storm-gods)
• मरुतः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक) < मृ/मर् (गमन/वेग) (निरुक्त-परम्परा)

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• क्षये: in (his) dwelling/abode
• क्षये: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: क्षय (प्रातिपदिक) < क्षि (क्षय/निवास) (धातु)

• पाथाः: paths, courses
• पाथाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: पाथस् (प्रातिपदिक) < पथ् (गमन) (धातु)

• दिवः: of heaven
• दिवः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौः (प्रातिपदिक)

• वि: apart, widely, forth
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• महसः: of greatness/might
• महसः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: महस् (प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सु-गोपातमः: the best protector (of cows/people), most protective
• सु-गोपातमः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु- (उपसर्ग) + गोपातम (प्रातिपदिक); गोपा (गो + पा ‘पालन’) + -तम (अतिशय/तमप्)

• जनः: man, person, folk
• जनः: Kartā (समानााधिकरण with सः)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक) < जन् (जनने) (धातु)