Rig Veda 1.35.4 — Mandala 1, Sukta 35, Mantra 4
Sukta 1.35
Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa
Devata: Savitṛ
Chandas: Jagatī
Samhita Patha (Devanagari)
अभीवृतं कृशनैर्विश्वरूपं हिरण्यशम्यं यजतो बृहन्तम् । आस्थाद्रथं सविता चित्रभानुः कृष्णा रजांसि तविषीं दधानः ॥
Transliteration
abhī́vṛtaṁ kṛ́śanair viśvarū́paṁ híraṇyaśamyaṁ yajató bṛhántam | āsthā́d ráthaṁ savitā́ citrabhā́nūḥ kṛṣṇā́ rájāṁsi táviṣīṁ dádhānaḥ ||
Translation
ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಆವರಿತ, ವಿಶ್ವರೂಪ, ಮಹಾನ್ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಾರ್ಹ—ಹಿರಣ್ಯಶಮ್ಯ (ಸುವರ್ಣ ಯೋಕು/ಕಟ್ಟು) ಹೊಂದಿದ—ಚಿತ್ರಭಾನು ಸವಿತೃ ರಥವನ್ನು ಏರುತ್ತಾನೆ; ಕೃಷ್ಣ ರಜಾಂಸಿಗಳಲ್ಲಿ ತವಿಷೀ (ಬಲ)ಯನ್ನು ಧರಿಸಿ.
Word by Word
अभीवृतम्covered over, enclosed
अभीवृतम्:
कर्म (विशेष्य-विशेषणभावे रथम् इत्यस्य)
TypeAdjective (past passive participle)
Rootअभि-√वृ (वृञ् वरणे) / वृत्त (PPP)
कृशनैःwith the rays (or cords)
कृशनैः:
करण
TypeNoun
Rootकृशन (प्रातिपदिक; ‘कृश’/‘कृशान’ इत्यादि-सम्बद्धः; here: rays/cords as instruments)
विश्व-रूपम्of all forms, multiform
विश्व-रूपम्:
कर्म (रथम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व + रूप (प्रातिपदिक)
हिरण्य-शम्यम्having golden yoke-poles/shafts
हिरण्य-शम्यम्:
कर्म (रथम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootहिरण्य + शम्य (प्रातिपदिक; शम्य ‘रथस्य शम्या/युग-भागः’)
यजतःadorable, worthy of worship
यजतः:
कर्म (सवितारम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootयजत (प्रातिपदिक; √यज् ‘पूजायाम्’ से ‘पूज्य/यजनीय’)
बृहन्तम्great, lofty
बृहन्तम्:
कर्म (सवितारम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक; √बृह् ‘वर्धने’)
आस्थात्mounted, stood upon
आस्थात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootआ-√स्था (तिष्ठति) / आस्थात् (injunctive/aorist form)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
सविताSavitṛ (the Impeller, Sun-god)
सविता:
कर्ता
TypeNoun (proper/deity)
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
चित्र-भानुःbright-flamed, of wondrous light
चित्र-भानुः:
कर्ता (सविता इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootचित्र + भानु (प्रातिपदिक)
कृष्णाdark
कृष्णा:
कर्म
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
रजांसिspaces/regions (realms), atmospheres
रजांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
तविषीम्strength, might
तविषीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतविषी (प्रातिपदिक)
दधानःbearing, holding
दधानः:
कर्ता (कर्तृविशेषणम्)
TypeParticiple (present active)
Root√धा (धारणे) → दधान (वर्तमान कृदन्त, शतृ)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.