Rig Veda 1.33.9: Mandala 1, Sukta 33, Mantra 9

Sukta 1.33

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

परि यदिन्द्र रोदसी उभे अबुभोजीर्महिना विश्वतः सीम् । अमन्यमानाँ अभि मन्यमानैर्निर्ब्रह्मभिरधमो दस्युमिन्द्र ॥

Transliteration

pári yád indra ródasī ubhé ábubhojīr mahinā́ viśvátas sīm | ámanyamānāṃ abhí manyamānair nír brahmábhīr adhámo dásyum indra ||

Translation

ಓ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಎರಡು ಲೋಕಗಳಾದ ರೋದಸೀ (ದ್ಯೌ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿ)ಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿದಾಗ, ವಾಕ್ಯದ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ನೀನು ಅಧಮ ದಸ್ಯುವನ್ನು ಕೆಳಗೆಸೆಯಿದೆ; ಅಹಂಕಾರಮತ್ತಾದ ಬಲಗಳು ದಾವೆ ಮಾಡದ ಆತ್ಮದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾಗ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• परि: around, all around
• परि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• यदि: if, when
• यदि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: Karma
• Type: Noun
• Root: रोदसी (प्रातिपदिक; द्वन्द्व-युगलार्थ)

• उभे: both
• उभे: Karma
• Type: Adjective
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अबुभोजीः: you encompassed/embraced; you took into your power
• अबुभोजीः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु) / भुज्- (पालने/भोगे)

• महिना: by (your) might, with greatness
• महिना: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: महि (प्रातिपदिक) → महिन्/महिमा

• विश्वतः: from all sides, on every side
• विश्वतः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित/अव्ययीभाव)

• सीम्: them (enclitic: the two worlds)
• सीम्: Karma
• Type: Indeclinable
• Root: सीम् (अव्यय; एनक्लिटिक सर्वनामिक)

• अमन्यमानान्: those not thinking (themselves so), the unassuming
• अमन्यमानान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: मन् (धातु) + अ- (निषेध) → अमन्यमान (कृदन्त)

• अभि: towards, against
• अभि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• मन्यमानैः: by those thinking (themselves), by the self-conceited
• मन्यमानैः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: मन् (धातु) → मन्यमान (कृदन्त)

• निर्ब्रह्मभिः: by (your) spell/holy power(s), by sacred formulas (as weapons)
• निर्ब्रह्मभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + निस् (उपसर्ग) → निर्ब्रह्मन्

• अधमः: the lowest (one), the most inferior
• अधमः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अधम (प्रातिपदिक)

• दस्युम्: the Dasyu (hostile foe)
• दस्युम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दस्यु (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)