Rig Veda 1.162.6: Mandala 1, Sukta 162, Mantra 6

Sukta 1.162

Rishi: Dīrghatamas Aucathya

Devata: Ritual powers of the Aśvamedha (supporting deities implicit; collective ‘workers’ as functional devatās)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

यूपव्रस्का उत ये यूपवाहाश्चषालं ये अश्वयूपाय तक्षति । ये चार्वते पचनं सम्भरन्त्युतो तेषामभिगूर्तिर्न इन्वतु ॥

Transliteration

yūpavráskā utá yé yūpavāhā́ś caṣā́laṃ yé aśvayūpā́ya tákṣati | yé cā́rvate pácanaṃ sambháranty utó téṣām abhigū́rtir na invatu ||

Translation

ಯೂಪವನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರು, ಯೂಪವನ್ನು ಹೊರುವವರು; ಅಶ್ವ-ಯೂಪಕ್ಕಾಗಿ ಚಷಾಲ (ಶಿರೋಭಾಗ) ಕೆತ್ತುವವರು; ಮತ್ತು ಅರ್ವತಕ್ಕಾಗಿ ಪಚನ (ಅಡುಗೆ/ಪಾಕ) ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ತರುವವರು—ಅವರ ಎಲ್ಲರ ಅಭಿಗೂರ್ತಿ (ದೃಢ ಸಮ್ಮತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಕ ವೇಗ) ನಮ್ಮನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸಲಿ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यू॒प॒व्र॒स्काः: the yūpa-cutters / those who trim the sacrificial post
• यू॒प॒व्र॒स्काः: कर्तृ
• Type: Noun (agent-noun) / Adjective
• Root: यूप-व्रस्क (प्रातिपदिक; व्रस्क < √व्रश्/व्रस्क् ‘छेदन/कर्तन’)

• उ॒त: and also
• उ॒त: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यू॑पवा॒हाः: the yūpa-bearers / those who carry the post
• यू॑पवा॒हाः: कर्तृ
• Type: Noun (agent-noun) / Adjective
• Root: यूप-वाह (प्रातिपदिक; वाह < √वह् ‘वहन’)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• षालम्: the (yoke-)pin / chashāla (ritual implement)
• षालम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: चषाल (प्रातिपदिक)

• ये: who
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अ॑श्वयू॒पाय: for the horse-post (the yūpa for the horse-sacrifice)
• अ॑श्वयू॒पाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अश्व-यूप (प्रातिपदिक)

• तक्ष॑ति: he fashions / he carpenters
• तक्ष॑ति: —
• Type: Verb
• Root: √तक्ष् (तक्षति)

• ये: who
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद्

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अर्व॑ते: for the steed / for the horse
• अर्व॑ते: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अर्वत् (प्रातिपदिक)

• पच॑नम्: the cooking / the cooked offering (cooking-preparation)
• पच॑नम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पचन (प्रातिपदिक; < √पच् ‘पाक’)

• स॒म्भर॑न्ति: they bring together / they provide
• स॒म्भर॑न्ति: —
• Type: Verb
• Root: सम्-√भृ (भरति)

• उ॒तो: and also
• उ॒तो: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत + उ (sandhi-form)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अ॒भिगू॑र्तिः: the acclamation / praise
• अ॒भिगू॑र्तिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अभि-गूर्ति (प्रातिपदिक; गूर्ति < √गॄ/√गुर् ‘स्तुति/प्रशंसा’—‘praise, acclamation’)

• नः: our / of us
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• इ॒न्व॒तु: may it set in motion / impel / gladden
• इ॒न्व॒तु: —
• Type: Verb
• Root: √इन्/√इन्व् (इन्वति ‘प्रेरणे/गमने’)