Sukta 159
Sukta 1.159
Traditionally: Dīrghatamas (for RV 1.159) or a related Āṅgirasa line; verify in an Anukramaṇī for exact attribution.
Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth)
Triṣṭubh (typical for such praise verses; verify)
ಈ ಐದು ಋಚೆಗಳ ಸ್ತೋತ್ರವು ದ್ಯಾವಾ–ಪೃಥಿವೀ (ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ) ಯನ್ನು ಸತ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಮಹಾನ್ ಪೋಷಕರಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಋತ (ವಿಶ್ವಕ್ರಮ)ವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಫಲಪ್ರದವಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಎರಡು ತಾಯಂದಿರು’ ಎಂಬ ಅವರ ಜನನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ—ಅವರಿಂದ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನೂ ಚಲನಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಬಲಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸವಿತೃನ ದೈವ ಪ್ರೇರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಸಮೃದ್ಧಿ (ರಯಿ) ಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
प्र द्यावा यज्ञैः पृथिवी ऋतावृधा मही स्तुषे विदथेषु प्रचेतसा । देवेभिर्ये देवपुत्रे सुदंससेत्था धिया वार्याणि प्रभूषतः ॥
ಯಜ್ಞಾರ್ಪಣಗಳಿಂದ ನಾನು ದ್ಯಾವಾ–ಪೃಥಿವಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ—ಋತದಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ಆ ಮಹಾನ್ಗಳನ್ನೇ; ವಿಧಥಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಹಾಡುತ್ತೇನೆ, ಪ್ರಚೇತಸ (ಜಾಗೃತ ಬುದ್ಧಿ)ಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕರಾದವರನ್ನು—ದೇವರಲ್ಲಿ ದೇವಪುತ್ರ/ದೇವಪುತ್ರಿಯಂತೆ, ಸುಧಂಸ (ಸುಂದರ ಶಕ್ತಿ)ಯುಳ್ಳ ಆ ಇಬ್ಬರು, ಧಿಯಾ (ಚಿಂತನೆ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ)ಯಿಂದ ವರ್ಯ (ಇಷ್ಟ) ದಾನಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 2
उत मन्ये पितुरद्रुहो मनो मातुर्महि स्वतवस्तद्धवीमभिः । सुरेतसा पितरा भूम चक्रतुरुरु प्रजाया अमृतं वरीमभिः ॥
ಮತ್ತು ನಾನು ಪಿತೃಮನಸ್ಸನ್ನು—ಅದ್ರುಹ (ಅವಂಚಕ, ದ್ರೋಹರಹಿತ)—ಮತ್ತು ಮಾತೆಯ ಮಹಾ ಸ್ವತವ (ಸ್ವ-ನಿಯಮ)ವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹವಿ (ಅರ್ಪಣ)ಗಳಿಂದ ನಾವು ಅದನ್ನೇ ಆವಾಹಿಸುತ್ತೇವೆ. ಸುರೆತಸ (ಶುಭ ಬೀಜ)ದಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಪಿತೃ-ಮಾತೃಗಳಾದರು; ವರೀಮಭಿಃ (ವ್ಯಾಪಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ) ಅವರು ಪ್ರಜೆಗೆ ಉರು—ಅಮೃತ (ಅಮರ) ವಿಶಾಲತೆಯನ್ನು—ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.
Mantra 3
ते सूनवः स्वपसः सुदंससो मही जज्ञुर्मातरा पूर्वचित्तये । स्थातुश्च सत्यं जगतश्च धर्मणि पुत्रस्य पाथः पदमद्वयाविनः ॥
ಆ ಸೂನವಃ—ಸ್ವಪಸ (ಸುಕರ್ಮ) ಮತ್ತು ಸುಧಂಸ (ಸುಂದರ ಶಕ್ತಿ)ಯುಳ್ಳವರು—ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಯೇ (ಆದಿ-ಚೇತನ)ಗಾಗಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಾತೃಗಳಿಂದ ಮಹತ್ತರವಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸ್ಥಾತು (ಸ್ಥಿರ)ದ ಸತ್ಯವನ್ನೂ ಜಗತ್ (ಚಲ)ದ ಧರ್ಮವನ್ನೂ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು; ಪುತ್ರನಿಗಾಗಿ ಅವರು ಪಾಥಃ—ಅದ್ವಯಾವಿನ್ (ಅವಿಭಾಜ್ಯ ದ್ರಷ್ಟಾ)ನ ಪದವನ್ನು—ತೆರೆದರು.
Mantra 4
ते मायिनो ममिरे सुप्रचेतसो जामी सयोनी मिथुना समोकसा । नव्यंनव्यं तन्तुमा तन्वते दिवि समुद्रे अन्तः कवयः सुदीतयः ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಾಯಿನಃ (ಸೃಜನಶಕ್ತಿಯ ಅಧಿಪತಿಗಳು), ಸುಪ್ರಚೇತಸಃ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಚೇತನೆಯವರು), ಅಳತೆಮಾಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದರು—ಜಾಮಿ (ಸಗರು), ಸಯೋನೀ (ಒಂದೇ ಯೋನಿ/ಗರ್ಭದವರು), ಮಿಥುನಾ (ಯುಗಲ), ಸಮೋಕಸಾ (ಒಂದೇ ಗೃಹದಲ್ಲಿ). ಅವರು ನವ್ಯಂ-ನವ್ಯಂ ತಂತು (ತಂತು/ಸೂತ್ರ)ವನ್ನು ತಾಣುತ್ತಾರೆ—ದಿವಿಯಲ್ಲಿ (ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಅಂತಃ (ಆಂತರ-ಗಹನ)ದಲ್ಲಿ; ಸುಧೀತಯಃ (ಪ್ರಜ್ವಲಿತ) ಕವಯಃ (ಋಷಿ/ದ್ರಷ್ಟರು) ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೇಯುತ್ತಾರೆ.
Mantra 5
तद्राधो अद्य सवितुर्वरेण्यं वयं देवस्य प्रसवे मनामहे । अस्मभ्यं द्यावापृथिवी सुचेतुना रयिं धत्तं वसुमन्तं शतग्विनम् ॥
ಇಂದು ಸವಿತುಃ ಆ ರಾಧಃ (ಕೃಪೆ/ಸಮೃದ್ಧಿ), ವರೆಣ್ಯ (ವಂದನೀಯ)ವನ್ನು ನಾವು ದೇವನ ಪ್ರಸವ (ದಿವ್ಯ ಪ್ರೇರಣೆ)ದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಹೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ, ಸುಚೇತುನಾ (ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಿಂದ) ನಮಗಾಗಿ ರಯಿ (ಧನ-ಸಮೃದ್ಧಿ)—ವಸುಮಂತ (ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ), ಶತಗ್ವಿನ (ನೂರರಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಯುಳ್ಳ)—ನೀಡಿರಿ.
Frequently Asked Questions
They are Heaven and Earth personified as a divine pair—the two great supporters of the world—praised for wisdom, vastness, and for sustaining cosmic order (ṛta).
That Heaven and Earth uphold the truth and law of the universe, make the sacrifice effective, and can grant prosperity and protection when invoked with right intention and offerings.
Savitar represents the divine impulsion (prasava) that sets life and ritual in motion; the hymn aligns the request for prosperity with that sacred impetus, asking Heaven and Earth to bestow wealth under clear guidance.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.