Rig Veda Sukta 139
Mandala 1Sukta 13911 Mantras

Sukta 139

Sukta 1.139

Devata

Agni; Indra-Vāyu; collective Devas

ಈ ಸೂಕ್ತವು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವಾಗ ಮೊದಲು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಲ್ಲೂ ವೇದಿಯಲ್ಲೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನಂತರ ಇಂದ್ರ–ವಾಯುವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿ (ಧೀತಿ) ಮೂಲಕ ದೇವಸಮೂಹವನ್ನೆಲ್ಲ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಧಿವಿಧಾನದ “ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು” (ಆವಾಹನ) ಕ್ರಮ: ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸ್ತುತಿಗಳು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸರ್ವದೇವರು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೂರು ಹನ್ನೊಂದರ (೩೩) ದೇವರುಗಳು—ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

अस्तु श्रौषट् पुरो अग्निं धिया दध आ नु तच्छर्धो दिव्यं वृणीमह इन्द्रवायू वृणीमहे । यद्ध क्राणा विवस्वति नाभा संदायि नव्यसी । अध प्र सू न उप यन्तु धीतयो देवाँ अच्छा न धीतयः ॥

ಅಸ್ತು—ಶ್ರೌಷಟ್: ಆಹ್ವಾನವು ಕೇಳಿಸಲಿ. ಮೊದಲು, ಧಿಯಾ (ಚಿಂತನೆ)ಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಂತರ ಆ ದಿವ್ಯ ಶರ್ಧ (ದೇವಸಮೂಹ)ವನ್ನು ನಾವು ವೃಣೀಮಹೆ (ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತೇವೆ); ಇಂದ್ರ-ವಾಯುಗಳನ್ನು ನಾವು ವೃಣೀಮಹೆ. ವಿವಸ್ವತ್‌ನ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ನವ್ಯಸೀ (ಹೊಸ) ಪ್ರೇರಣೆ ಸಂದಾಯಿ (ಸಂಯೋಜಿತ)ವಾದಾಗ, ನಮ್ಮ ಧೀತಯಃ (ಚಿಂತನಾ-ರೂಪಗಳು) ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಲಿ ಮತ್ತು ದೇವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿ; ಹೌದು, ನಮ್ಮ ಧೀತಯಃ ದೇವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿ.

Mantra 2

यद्ध त्यन्मित्रावरुणावृतादध्याददाथे अनृतं स्वेन मन्युना दक्षस्य स्वेन मन्युना । युवोरित्थाधि सद्मस्वपश्याम हिरण्ययम् । धीभिश्चन मनसा स्वेभिरक्षभिः सोमस्य स्वेभिरक्षभिः ॥

ಓ ಮಿತ್ರ-ವರುಣರೇ! ನೀವು ಋತ (ಸತ್ಯ)ದಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ನಿಮ್ಮದೇ ಮನ್ಯು (ಉತ್ಸಾಹಮಯ ತೇಜಸ್ಸು)ದಿಂದ—ದಕ್ಷನ ಮನ್ಯುವಿನಿಂದ—ಅನೃತ (ಅಸತ್ಯ)ವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಬದಿಗಿಟ್ಟಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಸದ್ಮ (ನಿವಾಸ)ದಲ್ಲಿ ನಾವು ಹಿರಣ್ಯಮಯ (ಸುವರ್ಣ) ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಕಂಡೆವು—ಧೀಗಳಿಂದಲೂ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ, ನಮ್ಮದೇ ಅಕ್ಷಗಳು (ದರ್ಶನಶಕ್ತಿಗಳು) ಮೂಲಕ, ಮತ್ತು ಸೋಮದ ತನ್ನದೇ ಅಕ್ಷಗಳು ಮೂಲಕ.

Mantra 3

युवां स्तोमेभिर्देवयन्तो अश्विनाश्रावयन्त इव श्लोकमायवो युवां हव्याभ्यायवः । युवोर्विश्वा अधि श्रियः पृक्षश्च विश्ववेदसा । प्रुषायन्ते वां पवयो हिरण्यये रथे दस्रा हिरण्यये ॥

ದೇವತ್ವವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತ, ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಆಯುಗಳು ನಿಮಗೆ ಕರೆದುತ್ತಾರೆ, ಓ ಅಶ್ವಿನರೇ—ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವಂತೆ; ಆಯುಗಳು ಹವಿಷ್ಯಗಳಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಾರೆ. ಓ ವಿಶ್ವವೇದಸರೆ! ಎಲ್ಲ ಶ್ರಿಯಃ (ಐಶ್ವರ್ಯ-ಶೋಭೆಗಳು) ಮತ್ತು ಪೃಕ್ಷ (ಪೋಷಣೆ/ವೃದ್ಧಿ) ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅಧಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ. ಓ ದಸ್ರರೇ! ನಿಮ್ಮ ಹಿರಣ್ಯಮಯ ರಥದಲ್ಲಿ ಪವಯಃ (ಚಕ್ರದ ಅಂಚು/ಫೆಲ್ಲಿಗಳು) ಮಿನುಗುತ್ತವೆ—ಹಿರಣ್ಯಮಯ ರಥದಲ್ಲಿ.

Mantra 4

अचेति दस्रा व्यु नाकमृण्वथो युञ्जते वां रथयुजो दिविष्टिष्वध्वस्मानो दिविष्टिषु । अधि वां स्थाम वन्धुरे रथे दस्रा हिरण्यये । पथेव यन्तावनुशासता रजोऽञ्जसा शासता रजः ॥

ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಿರಿ, ಓ ದಸ್ರರೇ; ನೀವು ವ್ಯಾಪಕ ನಾಕ (ಆಕಾಶ)ವನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತೀರಿ. ದಿವಿಷ್ಟಿ (ಯುದ್ಧ/ಸ್ಪರ್ಧೆ)ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗ-ನಿರ್ಮಾತೃ ರಥಯುಜರು ನಿಮ್ಮ ರಥವನ್ನು ಜೂತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ—ದಿವಿಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗ-ನಿರ್ಮಾತೃಗಳು. ಓ ದಸ್ರರೇ! ಹಿರಣ್ಯಮಯ ರಥದ ವಂಧುರ (ಆಸನ)ದ ಮೇಲೆ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೀರಿ. ಪಥದ ಯಾತ್ರಿಕರಂತೆ, ನೀವು ರಜಃ (ವಿಸ್ತಾರ/ಅಂತರಿಕ್ಷ)ವನ್ನು ಅನುಶಾಸಿಸುತ್ತೀರಿ; ಸರಳವಾಗಿ ನೀವು ರಜಃವನ್ನು ಶಾಸಿಸುತ್ತೀರಿ.

Mantra 5

शचीभिर्नः शचीवसू दिवा नक्तं दशस्यतम् । मा वां रातिरुप दसत्कदा चनास्मद्रातिः कदा चन ॥

ಹೇ ಶಚೀವಸು—ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ದಾತೃ ದೇವರೇ, ನಿಮ್ಮ ಶಚೀಭಿಃ (ಕಾರ್ಯಸಾಧಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ) ನಮ್ಮನ್ನು ಹಗಲೂ ರಾತ್ರಿಯೂ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ರಾತಿಃ (ದಾನ-ಕೃಪೆ) ಯಾವಾಗಲೂ ನಮ್ಮವರೆಗೆ ತಲುಪದೆ ನಿಲ್ಲದಿರಲಿ; ನಿಮ್ಮ ದಾನದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪಾಲೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದಿರಲಿ.

Mantra 6

वृषन्निन्द्र वृषपाणास इन्दव इमे सुता अद्रिषुतास उद्भिदस्तुभ्यं सुतास उद्भिदः । ते त्वा मन्दन्तु दावने महे चित्राय राधसे । गीर्भिर्गिर्वाहः स्तवमान आ गहि सुमृळीको न आ गहि ॥

ಹೇ ವೃಷಣ ಇಂದ್ರ, ವೃಷಪಾಣವಾದ ಈ ಸೋಮಬಿಂದುಗಳು—ಅದ್ರಿ (ಕಲ್ಲು)ಯಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿ, ಎತ್ತರಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ತೆರೆದುಬಿಡುವವು—ನಿನಗಾಗಿ ಪೀಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಎತ್ತರಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ತೆರೆದುಬಿಡುವವು. ಮಹತ್ತಾದ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ (ಬಹುರೂಪ) ರಾಧಸ (ಸಮೃದ್ಧಿ)ಗಾಗಿ, ದಾನಕ್ಕಾಗಿ, ಅವು ನಿನ್ನನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಲಿ. ಹೇ ಗಿರ್ವಾಹ (ಸ್ತುತಿ-ವಾಹಕ), ನಮ್ಮ ಗೀರ್ಭಿಃ (ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿ)ಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸ್ತವಮಾನ (ಸ್ತುತ)ನಾಗಿ ಬಾ; ಸುಮೃಳೀಕ (ಕರುಣಾಮಯ)ನಾಗಿ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಾ.

Mantra 7

ओ षू णो अग्ने शृणुहि त्वमीळितो देवेभ्यो ब्रवसि यज्ञियेभ्यो राजभ्यो यज्ञियेभ्यः । यद्ध त्यामङ्गिरोभ्यो धेनुं देवा अदत्तन । वि तां दुह्रे अर्यमा कर्तरी सचाँ एष तां वेद मे सचा ॥

ಓ ಹೌದು, ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳು—ನೀನು ಇಳಿತ (ಆಹ್ವಾನಿತ)ನಾಗಿರುವೆ; ನೀನು ದೇವರಿಗಾಗಿ, ಯಜ್ಞಿಯ ರಾಜರಿಗಾಗಿ, ಯಜ್ಞಿಯ ಜನರಿಗಾಗಿ ವಾಣಿ ಹೇಳುವೆ. ದೇವರುಗಳು ಆ ಧೇನು (ಹಸು)ವನ್ನು ಅಂಗಿರಸರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ, ಅರ್ಯಮಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸಮೀಪದ ಸಖತ್ವದಲ್ಲಿ, ಅವಳನ್ನು ಹಾಲೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಒಬ್ಬನು ಅವಳನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ—ನನ್ನೊಡನೆ ಸಖತ್ವದಲ್ಲಿ.

Mantra 8

मो षु वो अस्मदभि तानि पौंस्या सना भूवन्द्युम्नानि मोत जारिषुरस्मत्पुरोत जारिषुः । यद्वश्चित्रं युगेयुगे नव्यं घोषादमर्त्यम् । अस्मासु तन्मरुतो यच्च दुष्टरं दिधृता यच्च दुष्टरम् ॥

ಓ ಮರುತರೆ, ನಮ್ಮಿಂದ ಆ ಪುರುಷಬಲಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ದ್ಯುಮ್ನಗಳು (ಯಶಸ್ಸು–ಪ್ರಭೆಗಳು) ದೂರವಾಗದಿರಲಿ; ಈಗಲೂ, ಹಿಂದೆಯೂ, ನಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಅವು ನಾಶವಾಗದಿರಲಿ. ಯುಗಯುಗಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮದು ಯಾವ ಅದ್ಭುತ, ಸದಾ ನವೀನ, ಅಮರ ಘೋಷ (ಕೀರ್ತಿ-ಘೋಷ)ವೋ—ಅದನ್ನು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ; ಮತ್ತು ಯಾವುದು ದುಷ್ಟರ (ಅತಿಕಠಿನ, ದಾಟಲು ದುರ್ಲಭ)ವೋ, ಅದನ್ನೂ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ—ಜಯಿಸಿದ ದಾಟುವಿಕೆಯಂತೆ.

Mantra 9

दध्यङ्ह मे जनुषं पूर्वो अङ्गिराः प्रियमेधः कण्वो अत्रिर्मनुर्विदुस्ते मे पूर्वे मनुर्विदुः । तेषां देवेष्वायतिरस्माकं तेषु नाभयः । तेषां पदेन मह्या नमे गिरेन्द्राग्नी आ नमे गिरा ॥

ದಧ್ಯಙ್, ಪ್ರಾಚೀನ ಅಙ್ಗಿರಸ್, ಪ್ರಿಯಮೇಧ, ಕಣ್ವ, ಅತ್ರಿ ಮತ್ತು ಮನು—ಇವರು ನನ್ನ ಜನನ-ರಚನೆಯನ್ನು ತಿಳಿದವರು; ನನ್ನ ಪೂರ್ವಜರೂ ಅದನ್ನು ತಿಳಿದವರು. ಅವರ ಆಕಾಂಕ್ಷಿತ ತಲುಪು ದೇವರ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ; ಅವರಲ್ಲೇ ನಮ್ಮ ನಾಭಿಬಂಧ (ಕೇಂದ್ರ-ಸಂಬಂಧ) ಮತ್ತು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ನಾಭಿ ಇದೆ. ಅವರ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಯ ಮೂಲಕ, ಆ ಮಹತ್ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಮೂಲಕ, ನಾನು ವಾಣಿಯಿಂದ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿಗಳಿಗೆ ನಾನು ವಾಣಿಯಿಂದ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.

Mantra 10

होता यक्षद्वनिनो वन्त वार्यं बृहस्पतिर्यजति वेन उक्षभिः पुरुवारेभिरुक्षभिः । जगृभ्मा दूरआदिशं श्लोकमद्रेरध त्मना । अधारयदररिन्दानि सुक्रतुः पुरू सद्मानि सुक्रतुः ॥

ಹೋತಾ (ಆಹ್ವಾನಕ ಯಾಜಕ) ಇಷ್ಟವಾದ ವಾರ್ಯ (ವಾಂಛಿತ ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಿ; ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ—ವೇನ (ಶೋಧಕ ಪ್ರೇರಣೆ) ತನ್ನ ಉಕ್ಷಭಿಃ (ಬಲಿಷ್ಠ ಶಕ್ತಿಗಳ)ೊಂದಿಗೆ, ಪುರುವಾರೆ (ಅನೇಕ ದ್ವಾರಗಳ) ವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ. ಅವನು ದೂರದಿಂದ ಅದ್ರಿ (ಶಿಲೆ/ಸೋಮಪಾಷಾಣ)ಯ ಶ್ಲೋಕ (ಘೋಷಿತ ವಚನ)ವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು; ನಂತರ ತನ್ನ ಆತ್ಮಬಲದಿಂದ ಅವನು ಅಖಂಡ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದನು. ಸುಕ್ರತು (ಸುಜ್ಞ, ಶುಭಕರ್ಮಶೀಲ) ಅನೇಕ ಸದ್ಮಾನಿ (ನಿವಾಸ/ಆಧಾರ)ಗಳನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದನು—ಸುಕ್ರತು ಅನೇಕ ಸದ್ಮಾನಿ ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದನು.

Mantra 11

ये देवासो दिव्येकादश स्थ पृथिव्यामध्येकादश स्थ । अप्सुक्षितो महिनैकादश स्थ ते देवासो यज्ञमिमं जुषध्वम् ॥

ಹೇ ದೇವತೆಗಳೇ! ನೀವು ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು; ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಅಪ್ಸು (ಜಲಗಳಲ್ಲಿ) ವಾಸಿಸುವ ಹನ್ನೊಂದು. ಹೇ ದೇವತೆಗಳೇ, ಈ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಿರಿ.

Frequently Asked Questions

Agni is the sacrificial fire and messenger; invoking him first establishes the channel through which offerings and prayers reach the other gods.

Indra and Vāyu are invited as a pair to come swiftly to the Soma offering—power (Indra) and life-breath/impulse (Vāyu) acting together to energize the rite and grant boons.

It is a Vedic way of naming the total divine assembly as 33 gods (3×11), present across the three cosmic regions, asked here to accept and enjoy the sacrifice.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App